ديپلماسي عمومي و جنگ نرم

انديشكده واشنگتن بررسي كرد:

از دست دادن بحرين براي آمريكا يك عقب‏نشيني بزرگ محسوب مي‏شود

خبرگزاري فارس: بحرين يكي از متحدان قديمي آمريكا به‏شمار مي‏رود. ستاد فرماندهي ناوگان پنجم آمريكا در اين كشور قرار دارد و هواپيماهاي نظامي آمريكا مي‏توانند از پايگاه هوايي اصلي بحرين كه در جنوب اين جزيره قرار دارد استفاده كنند.

به گزارش خبرنگار ديپلماسي عمومي و جنگ نرم خبرگزاري فارس، انديشكده آمريكايي "موسسه واشنگتن در مطالعات خاور نزديك "، در گزارش خود پيرامون بحران بحرين و مداخله نظامي عربستان نوشت: ورود نيروهاي نظامي عربستان سعودي به بحرين، اقدام مهمي در آشوب‏هايي كه در ماه گذشته گريبان‏گير اين كشور حاشيه خليج فارس شده است، به‏شمار مي‏آيد.

اگرچه هدف از اين اقدام صرفاً كمك به دولت منامه براي كاهش ناآرامي‏ها است، اما امكان افزايش حمايت و پشتيباني ايران از شيعيان بحرين كه به‏خاطر تبعيض حاكميت بحرين دست به اعتراض زده‏اند را نيز در پي خواهد داشت. از چشم‏انداز دولت اوباما، اين اقدام عربستان با خط مشي آمريكا كه بر مذاكرات ديپلماتيك تأكيد مي‏كند، مغايرت دارد.

* اعزام هزار سرباز سعودي و 150 خودرو زرهي

عربستان سعودي در حالي اقدام به مداخله نظامي كرده است كه سه هفته پيش، واشنگتن با تحت فشار قراردادن بحرين خواستار عقب‏نشيني واحدهاي نظامي اين كشور از سطح شهر شده بود. گفته مي‏شود حدود هزار سرباز سعودي به‏همراه 150 خودروي زرهي مجهز به مسلسل‏هاي سنگين به اين جزيره اعزام شده‏اند. سربازهاي اعزامي از واحد دژبان گارد ملي هستند تا شبه نظاميان وزارت كشور عربستان سعودي.
ملك عبدالله، يكي از پسرانش به نام شاهزاده "ميتب " را سال گذشته به‏عنوان فرمانده نيروهاي گارد ملي اين كشور منصوب كرد. گزارش‏هاي خبري حاكي است كه نيروهاي نظامي ديگر كشورهاي عضو انجمن همكاري خليج فارس، شامل 500 پليس از كشور امارات نيز به زودي به بحرين اعزام خواهند شد.

* جلوگيري دولت بحرين از برگزاري راهپيمايي هزاران مسلمان شيعه باعث افزايش تنش‏ها گرديد

كارشناسان پيش‏بيني كرده‏اند كه عربستان در صورت از كنترل خارج شدن اوضاع امنيتي بحرين، نيروهاي نظامي اين كشور را تقويت و مسلح خواهد كرد. پس از آن‏كه دولت بحرين و گروه‏هاي سياسي شيعي براي انجام مذاكرات سياسي تلاش مي‏كردند، جلوگيري دولت بحرين از برگزاري راهپيمايي هزاران مسلمان شيعه در شهر سني مذهب "ريفا " كه كاخ‏هاي بسياري از خانواده حاكم آل خليفه در آنجا قرار دارد باعث افزايش تنش‏ها و ايجاد درگيري مردم با نيروهاي امنيتي گرديد. مسلمانان شيعه همچنين با مسدود كردن بخش مالي منامه و مختل كردن عملكرد بخش بانكي بحرين، باعث شعله‏ور گشتن اعتراض‏ها شدند.

*آل خليفه در بحرين قدرت تام دارد

مسلمانان شيعه بحرين خواستار بركناري شاه آل خليفه از هرگونه قدرت سياسي شده‏اند. در حال حاضر پادشاه آل خليفه توسط پسر و وليعهدش، "شيخ سلمان " حمايت مي‏شود و قدرت تام را در اختيار دارد. با اين وجود، يكي از قدرت‏هاي اصلي اين كشور، شيخ خليفه، عموي شاه آل خليفه و نخست وزير بحرين است كه بيشتر به‏عنوان شخصي فاسد و رشوه‏خوار مطرح است.
هشت تن ديگر اعضاي خانواده آل خليفه نيز پست و مقام‏هايي در بخش‏هاي كليدي حكومت يعني وزارت امور خارجه، وزارت دفاع و وزارت دارايي به‏عهده دارند. پارلمان دو مجلسي بحرين نيز شامل مجلس سنا كه اعضاي آن توسط پادشاه انتصاب مي‏شوند و مجلس عوام كه اكثريت سني هستند كه مطيع ناحيه‏اي است كه برضد شيعيان تبعيض قائل مي‏شوند.

*بازيگران محوري بحران بحرين

بهبود شرايط در روزها و هفته‏هاي آتي براي بحرين بسيار تعيين‏كننده و حياتي خواهد بود و ممكن است نمايان‏گر نحوه واكنش ديگر كشورهاي عربي حاشيه خليج فارس به چالش تغييرات سياسي در دنياي عرب باشد.

خانواده سلطنتي آل خليفه: سياست‏هاي بحرين طي سال‏ها و در مديريت بحران به‏ويژه در سال گذشته، اغلب بر اساس تنش بين پادشاه بحرين و عمويش يعني نخست وزير بحرين تدوين مي شود. پادشاه بحرين در خلع وي ناتوان است و يا تمايلي براي اين كار ندارد. پادشاه و وليعهدش به عنوان ميانه‏رو و نخست وزير به‏عنوان يك محافظه كار شناخته مي‏شوند در حالي كه نخست وزير از نظر سياسي بسيار زيرك‏تر از همتايانش است.

سني‏هاي اقليت بحرين: نيروهاي سعودي پس از درخواست بسياري از اعضاي سني مجلس مبني بر اعمال حكومت نظامي در اين كشور، به مداخله‏جويي پرداختند.

شيعيان اكثريت بحرين: شيعيان بحرين اقدام مداخله‏جويانه عربستان را اعلان جنگ و تصرف مي‏دانند. يك عضو ارشد حزب الوفاق كه پيشتر در گروه اصلي مخالف مجلس بود، اظهار كرد: "اين اقدام عربستان باعث تشديد بحران خواهد شد و نتيجه آن نيز بسيار قابل ملاحظه و شگرف خواهد بود. فكر مي‏كنم آل خليفه آخرين تلاش خود را انجام مي‏دهد. آل خليفه با اعمال تاكتيك‏هاي سياسي طي سال‏هاي متمادي تلاش كرده است بين شيعيان شكاف به‏وجود آورد.

ايران: ايران از دهه 70 ميلادي مدعي شد كه بحرين متعلق به خاك ايران است و سياست‏مداران ايراني گهگاه از بحرين به‏عنوان يك استان ايران ياد مي‏كنند. اما در اكثر مواقع از ملتهب كردن بحران در حال گسترش بحرين خودداري كرده‏اند. اين در حالي است كه آل خليفه دولت ايران را طرح‏ريز آشوب‏هاي اخير اين كشور مي‏داند. ايران ممكن است با دخالت نيروهاي سعودي، از آزادي بيشتري براي اظهارنظر در اين خصوص برخوردار شود و مقامات رسمي ايران به تازگي اعلام كرده‏اند كه نبايد در مقابل تظاهركنندگان صلح‏جو از خشونت استفاده كرد.

*علت مداخله نظامي عربستان در بحرين چه بود؟

عربستان سعودي: رياض از دو رويداد هراس دارد، آشوب‏هاي شيعيان بحرين به جمعيت 2 ميليون نفري شيعيان عربستان نيز سرايت پيدا كند و امتيازهايي را كه شيعيان بحريني خواستار آن هستند را نيز شيعيان عربستاني از حكومتشان بخواهند. در واقع مداخله‏جويي عربستان درست يك روز پس از اعلام وليعهد بحرين مبني بر پذيرش يك مجلس با قدرت تام و نواحي رأي‏گيري بي‎‏طرفانه، صورت پذيرفت. ملك عبدالله در هفته اخير رياست مجمع بسيار مهم شوراي امنيت ملي عربستان را به‏عهده داشت كه احتمالاً بحرين در رأس دستور جلسه قرار داشت.

*از دست دادن بحرين براي آمريكا يك عقب‏نشيني بزرگ محسوب مي‏شود

آمريكا: بحرين يكي از متحدان قديمي آمريكا به‏شمار مي‏رود. ستاد فرماندهي ناوگان پنجم آمريكا در اين كشور قرار دارد و هواپيماهاي نظامي آمريكا مي‏توانند از پايگاه هوايي اصلي بحرين كه در جنوب اين جزيره قرار دارد استفاده كنند. از دست دادن اين تسهيلات، يك عقب‏نشيني بزرگ براي عمليات‏هاي آمريكا كه به‏منظور حفاظت از كشتي‏راني در خليج فارس و در حمايت از يگان‏هاي مستقر در افغانستان انجام مي‏شود، خواهد بود. بحرين و ديگر كشورهاي محافظه‏كار منطقه، حمايت غير مستقيم دولت اوباما را از اغتشاشات سياسي مشاهده كرده‏اند كه با معاهداتي كه با هم‏پيمانان بلندمدت خود داشته است مغايرت دارد. لشگركشي عربستان به بحرين تنها 2 روز پس از بازديد وزير دفاع آمريكا "رابرت گيتس " از بحرين و انتقاد وي مبني بر اينكه دولت اين كشور اقدامات ناچيزي در برقراري دموكراسي انجام داده است، به وقوع پيوست.

*خط مشي آمريكا

ظاهراً كاخ سفيد بيم آن دارد كه بحرين و ديگر كشورهاي حاشيه خليج فارس نظير عربستان، امارات و عمان، تمايلي براي به رسميت شناختن حقوق سياسي جامع و فراگير ندشته باشند. كشورهاي مذكور در عوض از اين خشمگين هستند كه آمريكا به راحتي اجازه بدهد كه هم پيمانان وفادارش مانند حسني مبارك در مصر از قدرت كنار گذاشته شود در حالي كه به سرهنگ قذافي در ليبي فشار چنداني وارد نمي‏كند.
براي جلوگيري از احتمال اينكه ايران از بحران در حال گسترش بحرين به نفع خود استفاده كند، آمريكا و شوراي همكاري خليج فارس بايد روابط خود را به سرعت و مجدداً تعريف كنند.

انتهاي پيام./پ