رويانا مرد

زندگی رویانا
دوشنبه 3 اسفند 1388  3:03 PM

     
    
    رويانا همان نخستين گوسفند شبيه سازي شده ايران و خاورميانه است كه هم اكنون ۱۵ ماهگي خود را تجربه مي كند و در سلامت كامل بسر مي برد. 
    او كه بامداد روز شنبه نهم مهرماه سال ۸۵ از طريق فناوري شبيه سازي با استفاده از سلول هاي بنيادي متولد شد، هم اكنون در يك گله گوسفند طبيعي همانند ساير گوسفندان بسر مي برد. 
    دكتر محمدحسين نصراصفهاني، رئيس پژوهشكده رويان اصفهان درباره رويانا به ايرنا مي گويد: رويانا حالش خوب است و هيچ فرقي با گوسفندان ديگر ندارد، از وضع فيزيكي خوبي هم برخوردار است. 
    وي مي گويد: رويانا به دفعات مختلف براي گرفتن عكس مورد شست و شو قرار گرفته و به اين علت نسبت به ساير گوسفندان، با انسان ها راحت تر است و بيشتر به آنان عادت دارد. 
    يكي ديگر از طرح هاي تحقيقاتي مرتبط با شبيه سازي در پژوهشكده رويان اصفهان، شبيه سازي گاو است كه اين كار هم آغاز شده است. 
    پژوهشكده رويان واقع در اصفهان، علاوه بر اين طرح، توليد فرآورده هاي نوتركيب از شير گاو و تحقيقات بر روي سلول هاي بنيادي و انتخاب بهترين نوع اسپرم در بيماران نابارور را برعهده دارد. 
    دكتر نصر مي گويد: اگر حمايت هاي بودجه اي بيشتري از پژوهشكده به عمل آيد در پيشبرد بيشتر تحقيقات و طرح هاي اين پژوهشكده مؤثر است. 
    با تولد موفقيت آميز رويانا و به همت پژوهشگران پژوهشكده رويان، با استفاده از تكنيك شبيه سازي، ايران به نخستين كشور خاورميانه تبديل شد كه موفق به دستيابي به اين فناوري شده است. 
    كار بر روي شبيه سازي گوسفند از سال ۱۳۸۳ در قالب طرح تحقيقاتي NT در تهران و اصفهان آغاز شد. 
    در فاز شبيه سازي گوسفند در پژوهشكده رويان، از تعداد ۲۳۰ جنين منتقل شده به ۷۷ گوسفند ميزبان، ۲ بره شبيه سازي شده حاصل شد، كه بره اول در يازدهم مرداد ماه سال ۱۳۸۵از يك گوسفند كه فاز بارداري را به پايان رسانده بود، كاملاً سالم از نظر ظاهري و با وزن حدود ۳ كيلوگرم طي عمل سزارين به دنيا آمد. 
    البته اين بره ۵ دقيقه بعد از تولد به دليل مشكلاتي كه به طور كلي در بره هاي شبيه سازي شده در طول بارداري و پس از تولد وجود دارد از بين رفت. 
    ولي بره دوم كه همان رويانا است تاكنون كه ۱۵ ماه از تولدش مي گذرد در سلامت كامل بسر مي برد. 
    نام علمي رويانا (ROYANA) ROYAN-SHA-C2 است كه SH مخفف SHEEP به معني گوسفند، A اولين حرف نژاد افشاري گوسفند، C به معناي شبيه سازي شده يا Cloneو ۲به معناي دومين است. 
    در روند شبيه سازي در تخمكي كه هسته آن خارج شده است، هسته يك سلول بالغ غيرجنسي (پيكري) جايگزين شده و پس از فرآيندي خاص جنين هاي به دست آمده از طريق جراحي به رحم گوسفند ماده منتقل مي شود. 
    پس از حاملگي و زايمان، موجود حاصله كاملاً همانند موجودي است كه سلول پيكري از آن گرفته شده است. 
    شبيه سازي به معني توليد مثل به روش غيرجنسي است، به گونه اي كه نسل ايجاد شده از نظر محتواي ژنتيكي كاملاً شبيه همتاي خود است كه اساس اين كار انتقال هسته سلول غيرجنسي (پيكري يا بنيادي) به تخمك بدون هسته است. 
    * انواع شبيه سازي 
    شبيه سازي به ۲ صورت شبيه سازي توليد مثلي و شبيه سازي درماني انجام مي شود. شبيه سازي توليد مثلي با هدف بقاي نسل و دارا شدن فرزندي همتاي والد (از نظر محتواي ژنتيكي) صورت مي گيرد. در اين روش از سلول سوماتيك يا پيكري براي انتقال هسته استفاده مي شود. 
    هدف اصلي در شبيه سازي درماني نيز به دست آوردن سلول بنيادي جنيني است تا بتوان از آن در درمان ناتواني ها و درمان بيماري ها بخصوص بيماري هاي تحليل برنده استفاده كرد. 
    سلول هاي بنيادي، سلول هاي تمايز نيافته اي هستند كه تحت شرايط مناسب، توانايي تمايز به انواع سلول هاي بالغ را دارند و از قابليت چند ظرفيتي برخوردارند. شبيه سازي با استفاده از چنين سلول هايي براي به دست آوردن بافت ها يا اندام هاي دچار مشكل، مي تواند چشم اندازي روشن از آينده اي زيباتر در درمان بيماري ها فراهم كند. 
    * كاربردهاي شبيه سازي 
    يكي از كاربردهاي شبيه سازي، كاربرد در علوم پايه است، اين كاربرد يكي از كاربردهاي شبيه سازي در بيولوژي يا زيست شناسي تكويني است كه در آن به دقت، روند تكوين جنين بررسي مي شود. 
    در اينجا با بررسي تمايز زدايي در سلول ها، تشخيص روند تشكيل سلول هاي تمايز يافته مشخص خواهد شد. 
    يكي ديگر از كاربردهاي شبيه سازي، كاربرد در درمان است. دراين نوع كاربرد، جنين شبيه سازي شده در مرحله بلاستوسيت يا مرحله ۱۶ سلولي انجام مي گيرد تا با استفاده از آنها بتوان سلول هايي بنيادي با قدرت ايجاد سلول هايي با توانايي بالا، براي تبديل به بافت هاي مختلف و تكثير نامحدود، توليد كرد. 
    درباره انسان نيز طبق استفتاء از مراجع تقليد، توليد جنين تا مرحله بلاستوسيت يعني جنين ۶ روزه، اشكال شرعي ندارد. 
    يكي ديگر از كاربردهاي شبيه سازي كه از اهميت زيادي هم برخوردار است، كاربرد اقتصادي است كه عمده ترين كاربرد آن در شبيه سازي حيوانات است. 
    يكي از اين موارد تكثير صفات ممتاز طبيعي است. به عنوان مثال گوسفندي را در نظر بگيريد كه به صورت طبيعي واجد صفتي است كه از نظر اقتصادي و توليد شير بالا، در دامپروري بهتر است، در چنين وضعي به كمك تكنيك شبيه سازي مي توان گوسفندان متعددي با اين صفت ممتاز را توليد كرد. 
    تكثير صفات مصنوعي و ايجاد حيوانات ترانس ژن از ديگر كاربردهاي شبيه سازي از نظر اقتصادي است. به عنوان مثال مي توان گوسفند يا بزي را شبيه سازي كرد كه در شير آن آلبومين و يا انسولين انساني وجود داشته باشد. 
    همچنين با استفاده از تكنيك هاي شبيه سازي مي توان گونه هاي در حال انقراض را حفظ كرد. 
    * مراحل فرآيند شبيه سازي حيوانات 
    شبيه سازي حيوانات يك فرآيند چند مرحله اي است كه اين مراحل شامل مرحله سلول اهداكننده هسته، مرحله سلول گيرنده، خروج هسته از تخمك گيرنده، فرآيند انتقال هسته و مرحله كشت و انتقال جنين است. 
    سلول هاي اهداكننده هسته، شامل سلول هاي كومولوس (توده اپي تليال اطراف فوليكول تخمدان)، سلول هاي سرتولي (سلول هاي نگهدارنده اسپرم)، فيبروبلاست جنيني، سلول هاي گرانولوزا، سلول هاي به دست آمده از موجودات كلون شده (سلول هاي نسل دوم) و سلول هاي بنيادي است. 
    در مرحله خروج هسته از تخمك گيرنده، روش بي هسته سازي به وسيله سوزن بسيار ظريف مخصوصي در شرايط آزمايشگاهي انجام مي شود و هسته تخمك خارج و به يك تخمك بدون هسته تبديل مي شود. 
    فرآيند انتقال هسته، فرآيندي است كه اجازه انتقال هسته يك سلول دهنده را به يك سلول گيرنده مي دهد. 
    سلول گيرنده اغلب تخمك بالغ پستانداران است كه كروموزوم آن خارج شده و در واقع حكم سيتوپلاست را دارد. 
    در مرحله كشت و انتقال جنين، جنين بازسازي شده، حداقل به مدت ۵ روز در محيط كشت جنين، نگهداري مي شود تا به ميزان قابل توجهي از تكامل برسد و در صورت امكان اجازه انتقال آن به روش غير جراحي صادر مي شود. در چنين فرآيندهايي جنين به روش لاپاراتومي و از طريق لوله رحمي به رحم منتقل مي شود، بنابراين لازم است تا جنين مراحل ابتدايي تكامل يعني مرحله ۸ سلولي را طي كند. 
    همگام با روند پيشرفت شبيه سازي، دانشمندان براي بهره وري بيشتر، با اقداماتي مانند حذف يا افزودن ژن هاي بيماري زا، تغييرات دلخواه را در ژنوم هسته سلول دهنده، ايجاد مي كنند. 
    اين تكنيك مي تواند خدمات مؤثري را در زمينه هاي پژوهش، تشخيص و درمان بيماري ها ارائه كند.
    فرآيند انتقال هسته شامل ۲ قسمت اساسي خروج هسته از تخمك و جايگزين كردن آن از سوي سلول دهنده است كه اين تكنيك نخستين بار در سال ۱۹۳۸ ميلادي از سوي هانس اسيمن انجام شد. مشكلات بسياري در راه شبيه سازي پستانداران وجود داشت تا اين كه محققان اسكاتلندي توانستند گوسفند شبيه سازي شده به نام دالي را توليد كنند و به اين صورت آنچه را كه در ذهن محققان و دانشمندان غيرممكن بود، ممكن سازند. اكنون شبيه سازي، بتدريج مسير ترقي و پيشرفت خود را طي مي كند.