تواضع در زندگي
جمعه 5 فروردین 1390 8:48 PM
|
|
| ايمان و اعتقاد به خدا، تمام شئون زندگي انسان مومن را دربر مي گيرد. آن گونه كه آثار بندگي خدا در رفتار و گفتار او آشكار مي شود. يكي از برجستگي هاي اخلاقي كه قرآن كريم در وصف بندگان خدا بيان كرده است، رفتار متواضعانه آنان است: «بندگان خداي رحمان كساني اند كه با تواضع روي زمين راه مي روند و چون نادانان خطابشان كنند سخن نرم و مسالمت جويانه گويند.»خداوند سبحان به پيامبر اسلام چنين سفارش مي كند:«در برابر هر يك از مومنان كه از تو پيروي مي كند، فروتني كن.» همچنين در كنار وظايف متعددي كه براي فرزندان نسبت به پدر و مادر ذكر كرده، فرموده است: «در برابرشان، از روي مهرباني، شانه ها را فرو انداز (تواضع كن).» مركز مطالعات و پژوهش هاي فرهنگي حوزه علميه قم به آيات و احاديثي در خصوص تواضع اشاره مي كند كه در ذيل مي آيد: امام رضا (ع) پيرامون حد تواضع چنين فرموده اند: «تواضع درجاتي دارد، از آن جمله، انسان قدر خويش را بشناسد و با دلي سالم در جايگاه خود نشيند، دوست نداشته باشد به سوي كسي رود، مگر چنان كه به سويش آيند( با مردم چنان كه دوست دارد با او رفتار شود رفتار كند) اگر بدي بيند، آن را با نيكي بپوشاند، فرو خورنده خشم و درگذرنده از (لغزش) مردم باشد و خداوند نيكوكاران را دوست دارد.» در اين راستا امام صادق(ع) فرموده اند: «از تواضع است كه در نشستن به پايين مجلس راضي باشي و با هر كسي روبه رو شدي، سلام كني، نزاع و مجادله را ترك گويي، گرچه حق با تو باشد و دوست نداشته باشي كه به خاطر تقوايي كه داري تو را ستايش كنند.» رسول اكرم (ص) تواضع را سبب رفع ستم از جامعه مي دانند و مي فرمايند: نسبت به يكديگر فروتن باشيد تا كسي بر ديگري ستم روا ندارد.نقل شده است كه روزي آن حضرت به يارانش فرمودند: چرا شيريني عبادت را در شما نمي بينم! پرسيدند: شيريني پرستش چيست؟ فرمود: فروتني.حضرت امير (ع) نيز فروتني را از بزرگترين عبادت ها شمرده و فرموده اند: «بر تو باد به تواضع، كه از بزرگترين عبادت هاست.» آثار تواضع اين صفت زيباي انساني آثار نيكو و گران قدري دارد كه به برخي از آن ها اشاره مي كنيم: ١ - مايه سربلندي است. رسول اكرم (ص) فرمودند: فروتني جز بر سربلندي بنده نيفزايد، پس تواضع كنيد، خدايتان شما را رحمت كند. حضرت عيسي (ع) فرمود: «خوشا به حال فروتنان در دنيا، آنان در روز رستاخيز از اهل جايگاه هاي بلند (عزت و شرف) هستند. حضرت صادق (ع) نيز فرموده اند: «همانا دو فرشته در آسمان بر بندگان گمارده شده اند پس هركس كه به خاطر خدا فروتني كند او را بالا برند و آن كس كه تكبر كند پايينش آورند.» ٢ - نردبان ترقي است. اميرمومنان علي (ع) فرمودند: «فروتني، نردبان شرافت و بزرگي است.» ٣ - سبب نظم مي شود. حضرت علي (ع) فرموده اند: «با تواضع كارها مرتب مي شود.» ٤ - محبت آور است. آن حضرت در اين باره نيز فرمودند: «ميوه فروتني مهرباني است.» فروتني، در فرهنگ اسلام، تنها در برابر بزرگان دين، فرزانگان دانش، مومنان و پدر و مادر شايسته و پسنديده است، زيرا در اين گونه موارد تواضع با ذلت همراه نيست اما تواضع در مقابل مستكبران، فرومايگان و يا توانگران به خاطر ثروت و قدرت آنان زشت و نكوهيده است. زماني كه تواضع، انگيزه و جهت غيرالهي داشته باشد، شكل «ذلت» به خود مي گيرد و سبب بي مقدارشدن ارزش هاي والاي انساني مي شود.اميرمومنان (ع) فرمودند: «هركس نزد توانگري رود و به خاطر ثروتش برايش فروتني كند، دو سوم دينش از ميان رفته است.» چند نمونه از تواضع معصومين (ع) رهبران معصوم (ع) كليه صفات انساني از جمله تواضع را در حد اعلا دارا بودند، به طور مثال: ١ - رسول گرامي اسلام (ص) از روي تواضع با خدمتكاران هم غذا مي شدند، در آسيا كردن غله به خدمتگزار خود كمك مي كردند، نيازمندي هاي خانه را از بازار تهيه مي كردند و به خانه حمل مي كردند، با دارا و ندار، كوچك و بزرگ دست مي دادند، در سلام كردن بر ديگران پيشي مي گرفتند و دعوت مومنان را مي پذيرفتند. ٢ - پدر و پسري از ياران اميرمومنان (ع) مهمان آن حضرت شدند، ايشان به آنان احترام گذاشتند و آنان را در بالاي مجلس جاي دادند و خود پيش روي آنان نشستند. سپس غذا آوردند و با هم صرف كردند. پس از غذا، «قنبر»، خدمتگزار امام، تشت و ابريق آورد و خواست بر دست مهمانان آب بريزد. اما خود برخاستند، ابريق را گرفتند تا بر دست مهمان خويش آب بريزند. در اين حال، مهمان با سرعت، دست خود را عقب كشيد و عرض كرد: اي اميرمومنان! چگونه در محضر خدا، كسي مثل شما روي دست من آب بريزد؟ امام فرمودند: درست است كه خدا تو را مي بيند، ولي من برادر تو هستم، بنشين و دستت را بشوي، پاداش اين كار آن است كه در بهشت، ده چندان به من خدمت خواهند كرد، مهمان پذيرفت و دستش را شست. سپس آن حضرت، ابريق را به فرزندش، محمد حنفيه داد و فرمود: اگر اين پسر به تنهايي مهمان من بود، خود آب بر دستش مي ريختم، ولي خداوند دوست دارد ميان پدر و پسر تفاوتي باشد. برخيز! تو نيز بر دست پسر آب بريز. ٣ - حضرت باقر (ع) فرمودند: پدرم با كساني مسافرت مي كرد كه او را نشناسند و با كاروانيان شرط مي كرد كه برخي نيازمندي هايشان را برآورده سازد و به آنان خدمت كند، در سفري آن حضرت سرگرم خدمت به مسافران بود كه فردي از آن ميان او را شناخت و به اهل كاروان گفت: آيا مي دانيد اين شخص كيست؟ گفتند: نه. گفت: اين علي بن الحسين (ع) است، مسافران گرد آن حضرت حلقه زدند، دست و پاي ايشان را بوسيدند و گفتند: اي فرزند رسول خدا آيا مي خواهيد ما دوزخي شويم؟ اگر خداي نخواسته ما به شما بي ادبي مي كرديم، بدبخت مي شديم، چه سبب شده كه شما چنين كنيد؟ فرمود: من هرگاه با آشنايان مسافرت كنم آنان به احترام پيامبر (ص) بيش از حد به من خدمت مي كنند، از بيم آن كه مبادا شما نيز چنين كنيد، ناشناخته با شما همراه شدم. ٤ - حضرت عيسي (ع) روزي به يارانش فرمود: «از شما خواهشي دارم گفتند: بفرما اي روح ا...! ما در خدمت شما هستيم گفت: مي خواهم پاي شما را بشويم. گفتند: ما به چنين كاري سزاوارتريم. فرمود: سزاوارترين مردم به خدمت كردن، عالم و دانشمند است. آن گاه برخاست و پاي ياران خود را شست و فرمود: من اين گونه تواضع كردم تا شما نيز بياموزيد و پس از من با مردم تواضع كنيد با تواضع بناي حكمت و دانايي آباد مي شود، نه با تكبر! زراعت در دشت هموار رشد مي كند نه در كوه و كمر.» به اميد آن كه سخن و سيره رهبران الهي را آويزه گوش كنيم و از رذالت، تكبر و غرور دست بشوييم و به فضيلت تواضع و فروتني دست يابيم. |
کریمی که جهان پاینده دارد تواند حجتی را زنده دارد
دانلود پروژه و کارآموزی و کارافرینی
