برخى از محاسن سیر

شنو گویم روایت ها من از سیر
كه آن مانند اكسیر است، اكسیر " 1 ".

بیا بنگر كه بازارش رواج است
كه ضمن پیشگیرى، هم علاج است

به كنج خانه ات، سیرت یگانه
بود بهتر ز هر دارو به خانه

نه پندارى كه رونق دارد امروز
كه اوج شهرتش باشد ز دیروز

كنى آویزه گوشت برادر
به تو خدمت كند چون شیر مادر

به یونان بوده تریاق فقیران
به هر جاى دگر درمان ایشان

سلامت هر زمان شد ایمن از سیر
نمى گردد بشر از زندگى سیر

كند امراض بسیارى مداوا
به ترتیبى كه خواهد گشت احصا:

كرى و آفت فرصت را
طحال، افسردگى و هم جرب را

همه امراض مزمن، هم تپش را
هموروئید و صرع و هم تنش را

هم از درد گلو و خستگى را
برونشیت و صدا بگرفتگى را

ز خال و میخچه و اثنى عشر را
اكزما و لخته و پلاك شر را

كلسترول بد، هم هیجان را
همه امراض بعد از زایمان را

دگر چربى بود ضد سلامت
دهد دیواره رگ را ضخامت

دوپینگ از بهر ورزشكار و سرباز
مداوا مى كند هر زخم سرباز

وفور خاصیت در سیر خام است
فراتر آنكه تازه، سرخ فام است

علاج خاص امراض تنفس
خواصش را فزون سازد تجسس

ز هر دارو مضارى حاصل آید
و لیكن سیر آنها را زداید

شرایین یا عروق تنگ دارى
ز بوى سیر نبود ننگ و عارى

و گر آزرده گردیدى تو، از بوش
براى كاهشش، بگذار سرپوش

فشار خون اگر افزون تو دارى
كند سیرت رها از بى قرارى

ز طاعون و خناق و سكته مغزى
رها گردى تو و هرگز نلغزى

شفابخش عروق و حمله قلب
توان میكروب و انگل كند سلب

آلرژى، اشتها و هم تهوع
مالاریا، جذام و هم تشعشع

تب و تبخال، هم ناخوابى و سل
مثانه، سرفه و درد مفاصل

گرت مارى گزد یا سگ هارى
ضماد سیر دارد سازگارى

مقاوم گشته ها و باكترى ها
گرم مثبت و منفى، كندیدا

به پیرى كم كنى پیوسته فریاد
ز ریشه بر كند رادیكال آزاد

كه قارچ و كپك و هر گونه آمیب
نخواهد زد به تو با سیر آسیب

و گرنه تو لاغر و بیحال باشى
ترا نیرو دهد گر كم تلاشى

چگالى، گردش و هم قلت خون
ز جذب و درد اعضاء رقت خون

دمل هم كورك و هم زخم معده
عصب، هم نفخ معده، نفخ روده

ز كرم و تاول و هم جوش صورت
تكرر اندر ادرار و یبوست

زیانها آنفولانزا مى رساند
ز شرش، سیر ما را مى رهاند

مدر، خلط آور و هم عرق آور
دواى درد كلیه، كن تو باور

و گر چركى ترا بگرفته در گوش
نگردد روغن سیرت، فراموش

سیه زخم و همه نوع از سرطان
سیه سرفه، آپاندیس راست درمان

سموم و سینوزیت و نیش زنبور
رماتیسم و دیابت را كند دور

ز اسهال و ز آسم و انسفالیت
كبد، آماس و لنگیدن، مننژیت

ز سینه پهلو و ایدز زبونى
تومور هم احتقان، درد عفونى

ز سرماخوردگى، هضم و گوارش
لك و مك، آفت جلدى و خارش

به وزن دام و دد افزون نماید
توان و قوه جنسى فزاید

و گر خونى روان گردد ز بینى
مداوا مى شود با طب چینى

هم از بیمارى نسوان بكاهد
امید زندگانى را فزاید

ز برگشت نیكوتین، درد اشكم
همى درد مرى و شش كند كم

تشنج، هم قولون، سم فلزات
ورم در سینه و درپا، جراحات

جوانتر سازد او، حتى كهنسال
رها سازد ز خونین نوع اسهال

چو سیستم ایمن از سیر است، بى شك

زند بر اكسیدان، ویروس پاتك
موارد منع استفاده از سیر

محاسن چونكه كلا گفته آید
معایب را نهان كردن نشاید

و لیكن با همه حسن خداداد
تعادل را نباید برد از یاد

كه هر عالم به اجرایش مصر است
رعایت گر نشد حتما مضر است

اگر داراى طبعى گرم باشى
و گر سیرى خورى از هم بپاشى

اگر جراحیت در پیش باشد
یقین در خوردنش تشویق باشد

دیابت گر ترا ناپایدار است
وگر مصرف كنى، سرپاى داراست

گرت داروى رقت گشته تجویز
نما از خوردنش فى الحال پرهیز

زمانى از پس پیوند اعضاء
اگر سیرى خورى آن گردد امحاء

زیاده گر خورى كم مى شود خون
سموم و گاز معده گردد افزون

تهوع، هم عطش، آسیب بر پوست
فساد خون و نفخ روده از اوست

زیادت مى كند در تو حرارت
كه باعث مى شود در تو مرارت

سر سنگین و كم بینى چشمان
زیادت گر خورى گردى پشیمان

هم استفراغ و ناخوابى و اسهال
گوارش افتد اندر راه اخلال

هم عضو ملتهب آید به تحریك
بخشكد نطفه و باكترى نیك

------------
1- ابن سینا سیر را اكسیر نامیده است