پاسخ به:اخبار امروز استانها
یک شنبه 22 اسفند 1389 4:42 PM
خبرگزاري فارس: شهرستان نهبندان شهر ديرينههاي پايدار با 41 هزار و 102 كيلومتر وسعت جنوبيترين شهر استان خراسان جنوبي است كه با آثار تاريخي فراوان چشم انتظار مسافران نوروزي است.
به گزارش خبرگزاري فارس از بيرجند، نهبندان در طول جغرافيايي 60 درجه و 30 دقيقه و عرض جغرافيايي 31 درجه و 33 دقيقه و در ارتفاع يكهزار و 196 متري از سطح درياهاي آزاد قرار گرفته است.
درمورد وجه تسميه نهبندان اين نظريه وجود دارد كه نه يا نيه در فارسي به معناي شهر است در گذشته بيشتر تواريخ از اين شهر با نام نه يا نيه ياد كردهاند و احتمال دارد از قرن هفت به بعد ناميده شده است.
علت اين امر اين است كه روستاي بندان در 75 كيلومتري شرق نه به صورت زندان حكام سيستان بوده و ظاهرا شهرت اين زندان به همه جا رسيده و زماني كه از نه سخن به ميان آمده نه بندان معرف خوبي براي آن بوده است.
در جايي از تاريخ سيستان آمده نه از شهركهاي سيستان و در سرحد قهستان واقه بوده و امروزه هم قصبهاي است و نه و بندان در عرض يكديگر و نزديك به هم هستند.
* مزار سيدعلي
آرامگاه امامزاده سيدعلي در 90 كيلومتري شمال شهر نهبندان واقع شده و مورد توجه خاص پيروان اهل بيت(ع) است.
اين آرامگاه در سالهاي اخير توسط اداره اوقاف و امور خيريه شهرستان نهبندان بنا شده و روز به روز در حال گسترش و توسعه است كه هر روز ميزبان صدها زائر و مسافر خسته كه در جاده نهبندان و زاهدان در حال تردد هستند، است.
* آسبادهاي نهبندان
شرايط دشوار طبيعي مناطق كويري و بياباني ايران سبب شده تا مردم كويرنشين از ابتكار و خلاقيت خود استفاده كرده و با حداكثر بهرهگيري از عوامل و شرايط طبيعي آن را در اختيار خود در آورند.
آسبادهاي نهبندان از جمله اين خلاقيتها هستند كه در اكثر مناطق جنوب خراسان به ويژه روستاهاي شهرستان نهبندان ديده ميشوند.
منطقه نهبندان به دليل گسترش دامنه بادهاي 120 روزه سيستان تا اين منطقه از اين نظر امتياز ويژهاي دارد.
بيشترين تعداد آسبادها در داخل شهر نه قرار داشته است و از ديگر روستاهاي اين شهرستان كه داراي آسباد هستند ميتوان روستاهاي چهارفرسخ، گوند، خوانشريف و ميغان را نام برد.
* قدمگاه حضرت ابوالفضل(ع)
در 80 كيلومتري شرق نهبندان بنايي وجود دارد كه به اعتقاد اهالي قدمگاه حضرت ابوالفضل(ع) است.
اين بنا داراي ورودي، صحن و گنبدخانه است و از ويژگيهاي مهم اين زيارتگاه وجود سرديس بز كوهي است كه در بخشهاي مختلف بنا تعبيه شده به ويژه در دو طرف ورودي صحن و نيز ورودي گنبدخانه كه اين ويژگي جالب ارتباط مستقيمي با رسوم مردم محل دارد.
* مسجد عاشوراخانه
بناي تاريخي مسجد عاشوراخانه در خيابان قائم نهبندان و در فاصله كمي از قلعه تاريخي نهبندان قرار دارد.
اين بنا شامل يك شبستان ستوندار و داراي چهار ستون قطور چهار ضلعي كه در ضلع شمال با برداشتن ديوار، شبستان را توسعه دادهاند و دو ستون ديگر را به آن افزودهاند.
پوشش شبستان به صورت گنبدي و چهار ترك است و بر روي يكي از ستونها كتيبههايي با انواع خطوط نستعليق و شكسته نستعليق ديده ميشود.
بعضي از اين كتيبهها داراي تاريخ هستند كه يكي از آنها داراي تاريخ 1315 هجري است و با توجه به وجود سنگ لوحي كه در ديوار مسجد كار گذاشته شده و داراي تاريخ 977 هجري قمري است ميتوان زمان ساخت مسجد را به دوره صفويه نسبت داد.
* مسجد ميغان
مسجد تاريخي ميغان در داخل بافت قديمي و تقريبا متروكه روستاي ميغان از توابع شهرستان نهبندان قرار دارد.
بخشهاي مختلف اين بناعبارتند از سردر ورودي، صحن، شبستان ستوندار، گنبدخانه، شبستان تابستاني و قناتي كه از زير مسجد عبور ميكند.
شبستان ستوندار داراي چهار ستون ضلعي، پوشش گنبدي، دو محراب و پنجره مشبك گچي براي تأمين نور و تهويه هواي داخل شبستان است و زمان ساخت اين بنا به دوره صفويه برميگردد.
* قلعه شاهدژ
قلعه شاهدژ در پنج كيلومتري شرق شهرستان نهبندان قرار دارد و اين قلعه عظيم سنگي بنايي دفاعي مربوط به فدائيان اسماعيل است.
مصالح بنا از سنگ و آجر است كه در بعضي از قسمتها سنگ بدون استفاده از ملات بر روي يكديگر قرار گرفتهاند.
در داخل قلعه فضاهايي نظير اتاقهاي سربازان، اصطبل، آب انبار، برجهاي دفاعي، حصار انبار آذوقه و ساير قسمتهاي ضروري وجود داشته است.
طبق بررسيهاي به عمل آمده اين قلعه گنجايش 3 هزار نفر را داشته و قابل توجه است كه شالوده اين بنا متعلق به دوران ساساني است كه در دوران اسلامي توسط اسماعيليان خريداري، بازسازي و مورد استفاده قرار گرفته است.
* قلعه نهبندان
قلعه عظيم نهبندان كه از خشت و چينه ساخته شده در داخل شهر نهبندان قرار گرفته و با توجه به نقشه بنا و اشيا سفالي به دست آمده سابقه تاريخي آن به دوران قبل از اسلام يعني دوران اشكاني و ساساني برميگردد.
اين قلعه در دوران اسلامي تا دوران صفويه فعال بوده و در دوره صفويه به طور كامل متروك شده است و وجود اين قلعه صحت ادعاي بعضي منابع تاريخي كه سابقه شهر نهبندان را دوران پيش از اسلام ميرسانند تأييد ميكند.
* مدرسه هدايت
اين بنا در سال 1307 هجري شمسي به عنوان نخستين مدرسه نهبندان ساخته شده است.
معماري آن بيانكننده ويژگيهاي معماري دوره پهلوي است و مهمترين ويژگي اين بنا اصل قرينهسازي در آن است به گونهاي كه با ايجاد يك محور در راستاي شمال شرقي و جنوب غربي بوده و عناصر معماري به صورت قرينه در دو طرف اين محور ايجاد شده است.
اين بنا از لحاظ نوع مصالح استفاده شده و نحوه پوشش اتاقهاي بر اساس معماري ايراني و از لحاظ نقشه و عدم برخورداري از فضاهاي معماري ايراني از قبيل هشتي، دهليز، سردرورودي و حجرههاي اطراف حياط بر اساس معماري اروپايي شكل گرفته است و به طور كلي مانند معماري غريب به شيوه برونگرا احداث شده است.
* مشاهير و فرزانگان
اين سرزمين همچون ديگر سرزمينها از عهده وظيفهاي كه خالقش بر عهده او نهاده است به خوبي بر آمده و انديشمنداني را در دامان خويش پرورانيده است.
بزرگاني كه نخستين بار پشتشان را خاك گرم و تفتيده اين ديار در آغوش كشيده و آخرين بار هم غريبانه در طول كوير صورت بر خاك پر مهر موطنشان نهاده و با خاموشي چراغ وجودشان نام و ياد آنها نيز از اذهان پاك گشته است.
از جمله ميتوان به انديشمنداني همچون عبدالرحمن بن عبداله كه نامشان موجب درخشش ديار كوير در صفحات تاريخ است، فقيه ابوبكر نيهي، نوابه خفي شاعرهاي عارف كه قدم در وادي عرفان گذاشت اشاره كرد.
* هنرهاي سنتي
هنرهاي سنتي نهبندان شامل جاجيمبافي، گليمبافي، قاليبافي، نمدمالي، حصيربافي، سبدبافي، پارچهبافي و سوزندوزي است.
سوزندوزي از هنرهاي سنتي است كه از ديرباز بين زنان منطقه رواج دارد و سوزندوزي در نهبندان همانند سوزندوزي بلوچي است كه با نخهاي مختلف از جنس پشم و بر روي پارچهاي به نام چپدوج انجام ميشود و كاربرد سوزندوزيهاي منطقه بيشتر به صورت تزيين لباس، پشتي، جانماز، پرده، حوله، زيرآينهاي و روبالشتي است.
پلاسبافي نيز از هنرهاي سنتي است كه در منطقه هنوز رايج است و اكثراً با موي بز انجام ميگيرد و براي بافت پلاس ابتدا دار پلاس را به وسيله ميخ سوراخ ميكنند سپس شتها را از دو سر، جلو و انتهاي كار ميگذارند و بعد براي اينكه تارهاي به هم ديگر نرسد و به هم نخورد روي چوب كار را با گل ميپوشانند.
انتهاي پيام/غ10/ح
