پاسخ به:اخبار امروز استانها
یک شنبه 22 اسفند 1389 4:40 PM
خبرگزاري فارس: شهرستان قاين كه آن را با زعفران خاصش ميشناسند و به سرزمين طلاي سرخ معروف است و از هفتهها قبل خود را براي پذيرايي از مسافران نوروزي 90 آماده كرده است.
به گزارش خبرگزاري فارس از بيرجند، شهرستان قاين سرزمين آفتاب و طلاي سرخ در شرق ايران و شمال استان خراسان جنوبي در حد فاصل 15 و33 تا 12 و 34 عرض جغرافيايي و 38 و 58 تا 56 و 60 طول جغرافيايي قرار دارد.
اين شهرستان از شمال به خواف و گناباد، از غرب به فردوس و سرايان و از جنوب به بيرجند و درميان محدود شده و از جانب شرق مرزي به طول تقريبي 130 كيلومتر با كشور افغانستان دارد.
ارتفاع اين ناحيه از سطح درياهاي آزاد يكهزار و 440 متر و مساحت آن بالغ بر 174 هزار و 722 كيلومتر مربع است.
رشته كوه قهستان در غرب و شاسكوه و آهنگران در شرق آن سر به آسمان ستوده و بلندترين قله منطقه كمرسرخ با 2 هزار و842 در نيمبلوك و پستترين نقطه با 610 متر در دقپترگان قرار دارد
مراتع قاين از نوع متوسط است و در آن گياهان دارويي گوناگون جنگلهاي تنك پستهكوهي، بنه، قيچ و بادامشك ديده ميشود.
در شهرستان قاين به ويژه در منطقه شكار ممنوع شاسكوه قريب به 59 گونه پرنده، 25 نوع پستاندار و 17 گونه از خزندگان و دوزيستان منحصر به فرد زندگي ميكنند.
در اين خطه رودخانههاي با اهميتي همچون رود شور، رود مردانشاه، رود بيهود افين و آهنگران جريان دارد و گندم، جو، چغندرقند، پسته و به ويژه زعفران و زرشك از محصولات كشاورزي اين خطه است.
* مسجد جامع قاين
در مورد تاريخ احداث مسجد جامع قاين عقايد متفاوتي ارائه شده است بعضي معتقد هستند بناي مسجد بر روي بقاياي آتشكده پيش از اسلام ساخته شده و برخي بنا به نوشته ناصرخسرو احداث آن را اوايل قرن پنجم ذكر كردهاند اما كاوشهاي انجام شده در لايههاي زيرين بنا، وجود بقاياي مسجدي از دوره سلجوقي را تاييد ميكند.
* مقبره بوذرجمهر
مقبره بوذرجمهر آرامگاه يكي از عرفاي نامدار، سياستمداران و شاعران قرن چهارم و پنجم هجري قمري است كه در پنج كيلومتري جنوب قاين بر دامنه كوه ابوذر قرار دارد اين بنا از بناهاي ساخته شده در قرن ششم و هفتم هجري قمري است و اين بنا به شكل چليپايي و با معمار زيبايي ساخته شده است.
در تزئينات داخلي بنا از گچ استفاده شده و نوع كاربندي پيشاني ايوانها به شكل طاقنماي جناغي است.
تزئينات گچبري زير گنبد از زيباترين بخشهاي اين بنا محسوب ميشود در پشت بقعه، صفحهاي ايجاد شده كه بناهاي جنبي مقبره روي آن بنا شدهاند در كنار مقبره بوذرجمهر درخت كهنسالي با عمر حدود 700 سال وجود دارد.
* قلعه آفريز
بناي قلعه آفريز در روستاي آفريز در 65 كيلومتري جنوب غربي قاين قرار گرفته با در نظر گرفتن شواهد و ساختاري معماري، اين بنا را ميتوان به دوره صفويه منسوب كرد قلعه آفريز داراي پلاني نامنظم است كه پنج ضلع به اندازههاي متفاوت دارد اين قلعه داراي 9 برج مرتفع است كه باعث استحكام بنا شدهاند و براي ديدهباني نيز از آنها استفاده ميكردهاند.
* قلعه كوه
قلعه حسين قايني مشهور به قلعه كوه در فاصله پنج كيلومتري جنوب شهر بر فراز كوهي صعبالعبور ساخته شده است، اين قلعه از سمت جنوب و شرق به كوهستان و از سمت غرب و شمال به دشت قاين محدود ميشود.
در مورد قدمت اين قلعه برخي معتقد هستند كه اين قلعه بخشي از شهر آرتاگوانا در دوره هخامنشي است.
ساختار معماري و فرم طاقها، طاقچهها و درگاههاي بجاي مانده قدمت قلعه را تا دوره ساساني تاييد ميكند اين قلعه با استفاده از ناهمواريهاي كوه از دو بخش متمايز، يكي متعلق به سربازان و ديگري قسمت اميرنشين ساخته شده است و استحكامات ساخته شده در اين قلعه شباهت زيادي به قلعه اشيانه عقاب در دوره ساساني در نزديكي فيروزآباد فارس دارد.
* مسجد جامع خضري
بناي مسجد جامع خضري در فاصله يك كيلومتري شهر جديد خضري قرار دارد اين فاصله ميتواند بيانگر وقوع زلزله در سال 1347 باشد كه شهر را ويران كرد.
بناي اصلي مسجد خضري نيز پس از ويراني با خودياري مردم بازسازي شد و بناي فعلي بر روي بناي قبلي بنيان نهاد شده با عنايت به شواهد تاريخي احتمالا بناي اصلي مسجد مربوط به عصر صفوي بوده است.
* امامزاده زيدالنار
زيدابن موسي فرزند امام موسي كاظم (ع) است كه بناي مقبره وي ملقب به امامزاده زيدالنار در روستاي آفريز در 65 كيلومتري جنوب غربي شهرستان قاين واقع شده است.
مصالح و پيمون بنا قدمت آن را به عهد صفوي مربوط ميكند و ورودي اصلي اين مقبره از ضلع شمالي است كه داراي مقرنسكاري بسياري زيبايي است.
مقبره امامزاده زيدالنار گنبدي باشكوه و مرتفع دارد كه دو پوسته است و داراي تزئينات كاشيكاري با لعابي به رنگ فيروزهاي و نقشهاي گل و بته به رنگ سفيد است كه قسمتي از آن را فرو ريخته و از بين رفته است در داخل گنبدخانه، سنگي خاكستري قرار دارد كه مردم نسبت به آن باورهاي ويژهاي دارند.
* آرامگاه ابوالمفاخر
ابومحمدحسن بن منصور از رجال معروف قرن ششم هجري است كه عالم، فقيه، محدث، رياضيدان و اهل سياست بود.
وي به شغل قضاوت اشتغال داشت و چون شهرتش در سراسر ايران پخش شد بهرام شاه غزنوي او را به غزنين فرا خواند و وي به سمت وزارت بخشيد او در ايام كهولت به قاين برگشت و در همانجا فوت كرد مقبره او در فاصله يك كيلومتري جنوب شهر قاين در جوار گورستان قديمي قرار دارد.
* وجه تسميه قاين
قاين در فرهنگ لغت، نام طايفهاي است از تركان و احتمال ميرود نام طايفهاي باشد از هپتاليان كه پيش از اسلام بر سرزمين قاين حكومت ميكردند آنچه مبرهن است اين كه قاينيان از اقوام فارس بوده كه به زبان فارسي با گويش قايني تكلم ميكنند البته بعضا به زبانهاي بلوچي نيز سخن ميگويند.
مردم قاين داراي رسوم خاصي هستند كه از آن ميان ميتوان به جشن كاكل كه نوعي جشن شكرگزاري است و مراسم كفزني در شب اول زمستان اشاره كرد در اين منطقه صنايع دستي و هنرهاي سنتي متعددي رونق دارد كه قاليبافي، پلاسبافي، جاجيم و جلكريسي بندبافي از آن جمله به شمار ميروند.
* پيشنه تاريخي
چناچه تذكرهنويسان و مورخان نقل كردهاند منطقه قاين با تاريخي 30 هزار ساله يكي از نخستين خواستگاه تمدن خراسان بزرگ است.
در سفرنامه سرپرستي سايكس آمده در 328 قبل از ميلاد 13 هزار نفر از مدافعان شهر قاين به مقابله با لشكر انبوه اسكندر در آمدند و دكتر بلووگلداسميت اعتقاد دارد كه قلعه كوه قاين در عهد هخامنشي همان كاخ سلاطين قهستان يا آرتاگوانا بوده است.
قاين در عهد زمامداري ساسانيان نيز از مراكز مهم قدرت و از معدود شهرهاي استراتژيك ايران به شمار ميآمده است مورخان بسياري در كتب خويش از قاين نام بردهاند.
ناصر خسرو قبادياني در سال 440 هجري قمري وارد قاين شده و قاين را چنين توصيف كرده: قاين شهري بزرگ و حصين و گرد آن خندقي و مسجد آدينه به شهر اندر است و آنجا كه مقصوره است طاقي عظيم و بزرگ است كه در خراسان از آن بزرگتر نديدم.
در عصر صفويه نيز در سال 1002 هجري، شاه عباس صفوي از قاين ديدن كرد و سالها بعد در زمان سلسله زنديه هنگامي كه لطفعليخان زند از كرمان گريخت و به قاين آمد در آنجا از وي پذيرايي شد.
تعداد و پراكندگي آثار تاريخي در شهرستان قاين بسيار زياد است قريب به 180 بنا و محوطه تاريخي در اين منطقه شناسايي شده است علاوه بر اين درختان كهنسال و غارهاي شگفتانگيز و تاريخي اين منطقه از اهميت بسزايي برخوردار است.
انتهاي پيام/غ10/ح
