خانواده چيست
چهارشنبه 11 اسفند 1389 5:56 PM
از بدو پيدايش انسان بر روى كره زمين، همواره زنان و مردان، با تشكيل كانونى به نام خانواده، عمرى را در كنار يكديگر گذرانيده و فرزندانى در دامان پرمهر خويش پرورانده و از اين جهان رخت بر بسته اند.
طبيعى ترين شكل خانواده، همين است كه هيچ عاملى جز مرگ نتواند پيوند زناشويى را بگسلد و ميان زن و شوهر جدايى بيفكند.
كوشش مصلحان جامعه - مخصوصاً پيامبران خدا - اين بوده است كه نظام خانواده، يك نظام مستحكم و پايدارى باشد و هيچ عاملى نتواند اين كانون سعادت را متلاشى گرداند.
دنياى امروز كه دنيايى مضطرب و پريشان است، على رغم پيشرفت هاى حيرت انگيز علم و صنعت، در مسأله خانواده با مشكلات بزرگى روبه رو است.
براى اين كه بتوانيم مشكلات زندگى خانوادگى را از جامعه خود ريشه كن كنيم و گامى در راه تداوم بخشيدن به كوشش مصلحان و رهبران اجتماعى برداريم، ابتدا بايد بدانيم كه خانواده چيست و اين واحد كوچك اجتماع از ديدگاه قرآن مجيد چگونه است.
خانواده را از ديدگاه هاى مختلف مى توان تعريف كرد. كه پاره اى از آنها سطحى و پاره اى ديگر عمقى است.
پر واضح است كه هر چه ديدگاه ما عميق تر باشد، به شناختى كامل تر و قابل اعتماد تر رسيده ايم و هر چه شناخت ما از خانواده كامل تر و عميق تر باشد، بهتر مى توانيم به اين نهاد مقدس، رونق بخشيم و تزلزل و ناپايدارى را از محيط آن دور سازيم.
در يك نگاه ظاهرى متوجه مى شويم كه عناصر اصلى تشكيل دهنده خانواده، يك زن و يك مرد است كه مطابق آداب و رسوم اجتماعى خويش با يكديگر پيوند زناشويى بسته اند و بعد فرزند يا فرزندانى بر جمع آنها افزوده شده است.
خانواده را با همين نگاه ظاهرى مى شود تعريف كرد، ولى اين اندازه كافى نيست، عمده اين است كه ببينيم چرا زن و مرد، به دنبال تشكيل زندگى مشترك مى روند و آيا اين يك نياز فطرى و طبيعى است يا - به قول ماركسيست ها كه همه چيز را روبناى اقتصاد مى دانند - يك نياز غير طبيعى و طبقاتى است.
در اين جا نمى خواهيم درباره نظريه ماركسيسم بحثى داشته باشيم(1) شايد كسانى باشند - و هستند - كه زناشويى آنها انگيزه اقتصادى دارد. پدرى دختر خود را به خاطر سبك كردن هزينه زندگى به خانه شوهر مى فرستد، يا براى استفاده از مزاياى اقتصادى، دختر خود را به مرد ثروتمندى مى دهد، همچنان كه بعضى از مردان، دخترى را به خاطر ثروت او يا ثروت پدرش به همسرى انتخاب مى كنند.
بعضى از ازدواج ها نيز به خاطر قدرت و موقعيت است، خانواده هاى قدرتمند و داراى موقعيت، در ازدواج هاى خود به اين مسأله زياد توجه مى كنند؛ آنها مى كوشند كه از اين راه، بر موقعيت و قدرت خود بيفزايند و نگذارند كه از طبقه محروم، كسى به اين خوان انحصارى دسترسى پيدا كند.
زيبايى هم يكى از انگيزه هاست. بسيارند كسانى كه زيبايى اندام را اصل و محور مى شناسند و به هيچ يك از ارزش هاى انسانى توجه نمى كنند.
در مجموع، براى كسانى كه به خاطر مال يا جمال يا قدرت، تشكيل خانواده مى دهند، خانواده، كانون بهره گيرى مرد يا زن از ثروت يا قدرت يا زيبايى ديگرى است و چون فلسفه تشكيل خانواده را همين امور مى دانند، دوام و استحكام خانواده نيز در نظر آنها به همين امور بستگى دارد و هيچ مانعى نيست كه با از بين رفتن آنها، زندگى خانوادگى نيز همچون سايه اى به دنبال آنها محو و زايل گردد.
البته، اسلام مخالف اين نيست كه زن و شوهر از مال و مقام و قدرت و جمال يكديگر بهره مند شوند، اما به طور حتم، مخالف اين است كه: اساس تشكيل خانواده، اين امور مادى و غير قابل دوام باشد.
