اخبار فرهنگي امروز

درس اخلاق آيت‌الله قرهي؛

نيكي به پدر و مادر شرط لازم سلوك و عرفان است

خبرگزاري فارس: مدير حوزه علميه امام مهدي (عج) نيكي به والدين را به راه ميان‌بر سالكان و عارفان تشبيه كرد و گفت: اگر انسان متوجه اهميت احترام به پدر و مادر نشود و به آن اهتمام نورزد؛ راه سلوك را گم خواهد كرد.

به گزارش خبرنگار آيين و انديشه باشگاه خبري فارس «توانا»،‌ آيت‌الله روح الله قرهي در تهران و در خانواده‌اي متدين متولد و همزمان با گذراندن دوره متوسطه در سال 1355 تحصيلات حوزوي خود را آغاز كرد.
وي پس از گذراندن دوره مقدمات و تفسير نزد آيت‌الله احمد اديب، حجج اسلام سيد نورالدين دزفولي و حاج ميرزا علي اصغر هرندي در سال 1359 عازم قم شد و سطوح عاليه حوزوي را در قم گذراند.
قرهي سطوح عاليه فقه و اصول خود را نزد حضرات آيات گلپايگاني، مرعشي نجفي، تبريزي، بهجت، مكارم شيرازي و حسن زاده آملي و جوادي آملي گذراند و در نهايت از آيت‌الله مرعشي نجفي (ره) اجازه‌نامه اجتهاد كسب كرد.
وي در دوران هشت سال دفاع مقدس در كنار تحصيل دروس حوزوي بارها در ميدان نبرد حق عليه باطل حضور پيدا كرد و در سال 1364 در منطقه عملياتي فاو بر اثر گاز خردل اعصاب، شيميايي شده و در سال 1365 نيز در منطقه عملياتي شلمچه با اصابت تركش و تخليه چشم راست و ساييدگي مهره‌هاي ستون فقرات به خيل جانبازان جنگ تحميلي پيوست.
اين جانباز 70 درصد، پس از جنگ تحميلي، تدريس مكاسب، كفاية، تجريد العقايد و نهاية الحكمة را در مدرسه علميه فيضيه قم آغاز كرد اما به سبب آسيب‌هاي ناشي از مواد شيميايي و دستور پزشكان، از سال 1374 از شهر مقدس قم به سوي تهران هجرت كرد.
قرهي پس از دريافت مدرك دكتراي فلسفه غرب از دانشگاه هامبورگ، در تهران به تدريس فلسفه، حقوق و معارف در دانشگاه‌هاي نيروي انتظامي، علامه طباطبايي (ره)، امام صادق (ع) و تهران مشغول شد.
وي از سال 1381 با تأسيس حوزه علميه امام مهدي (عج) در شهرك حكيميه تهران فعاليت‌هاي دانشگاهي خود را متوقف كرده و به تربيت طلاب پرداخت و افزون بر تدريس اخلاق،‌ تفسير قرآن، ادبيات، منطق و كلام ،دوره روش تحقيق را نيز ويژه طلاب برگزار كرد و از سال تحصيلي 1388 تدريس خارج اصول را نيز آغاز كرد.
مؤسس حوزه علميه امام مهدي (عج) تهران تاكنون كتاب‌هاي «گوهرهاي فوق عرشي جلد 1» (شرح دعاي ابوحمزه ثمالي)، «اكسير رمضان»، «تفسير قرآن كريم سوره حمد در چند مجلد»، «حج عارفان»، «اخلاق الهي و سير و سلوك انساني»، «الحصول في علم الاصول»، «زندگاني امام حسين از منظرهاي مختلف»، «اصول فقه»، «شرح آداب الصلاة امام خميني(ره)» و «شرح رساله ذكر و ذاكر علامه حسن‌زاده آملي» را تأليف كرده است.
خبرگزاري فارس در نظر دارد در سلسه‌مطالبي، گزيده‌اي از درس‌هاي اخلاق و مهدويت آيت‌الله قرهي را كه در مسجد و حوزه علميه امام مهدي (عج) ارائه شده است، منتشر كند.
گزيده نخستين مطلب از اين دروس در پي مي‌آيد.

* لطف خداوند شامل حال كسي مي‌شود كه به پدر و مادر خود نيكي و با آن‌ها مدارا كند

يكي از راه‌هاي رسيدن به لقاءالله «نيكي و بِر‍ّ به والدين» است؛ اين راه،‌ طريقي است كه انسان را به سرعت به مقاصد والا مي‌رساند، چنانچه اولياي الهي در مواقعي كه مشكلي برايشان ايجاد مي‌شد، به محضر پدر و مادر مي‌رسيدند و از ايشان درخواست دعا داشتند و در مواقعي كه ايشان در قيد دنيا نبودند به زيارت قبور ايشان رفته و در خواست دعا براي حل مشكل خود مي‌كردند؛ بنابراين در خواست از پدر و مادر مانند درخواست از خداوند است.
شيخ انصاري، در مواقعي مشكلي برايشان بوجود مي‌آمد، دست پدر و مادر را مي‌بوسيد و در خواست دعا از ايشان مي‌كرد و با اينكه شيخ انصاري بزرگترين مرجع شيعه عصر خود بود، مانند يك نوكر و خادم با مادر خود صحبت مي‌كرد و در خواست دعا داشت.
از ملاصدرا نيز نقل شده است كه در مواقعي كه مشكلات علمي برايشان نا حل مي‌گشت، به زيارت حضرت معصومه (س) مي‌رفت و روبروي حضرت از ايشان طلب حقيقت را مي‌كرد و به سرعت آن مشكل برايش حل مي‌گشت؛ اما نكته قابل تأمل اين است كه ملاصدرا قبل از عمل زيارت؛ ثواب اين زيارت را تقديم به مادرش مي‌كرد.
بنابراين مي‌توان گفت كه نيكي به والدين طريق و راه ميان‌بر است كه اگر انسان متوجه آن نشود؛ راه سلوك را گم خواهد كرد.
مفسران قرآن كريم، در مورد نيكي به پدر و مادر سخن شگفت‌انگيزي را بيان فرموده‌اند؛ و آن اينكه تبعيت از والدين همانند تبعيت از الله تبارك و تعالي است؛ چرا كه در قرآن بعد از تبيين توحيد، بلافاصله نيكي به والدين را مطرح كرده است و شيخ طوسي از اين گونه مهره‌چيني قرآن چنين نتيجه مي‌گيرد كه هيچ عملي به اندازه نيكي به والدين انسان را به خداوند نزديك نمي‌كند.
از برخي از عرفا نقل شده است كه علت اينكه عده‌اي از بني اسرائيل گوساله پرست شدند، عدم احترام‌گذاري به والدين بوده است.
يكي از دوستان نزديكم نقل مي‌كرد كه در روزي آيت‌الله شيخ جواد تبريزي، بنده را فراخواند؛ زماني كه خدمت ايشان رسيدم از رؤياي صادقه‌اي سخن گفته كه بنده در حال طواف بر كعبه بوده‌ام؛ در حالي كه بنده به زيارت نرفته بودم و قضيه از اين قرار بود كه به عنوان روحاني كاروان به حج روم، در حالي كه سال گذشته نيز رفته بودم، ‌همسرم ناراضي بود؛ لذا گله را به محضر مادر برد و مادرم گفت كه «راضي نيستم كه مكه روي»، بنده‌ اطاعت كردم و مادرم فرمود كه انشاءالله تا زماني كه زنده‌ هستي خداوند براي تو ثواب حج را ثبت كند.
علامه طهراني از شاگردان عرفاني و فلسفي حلقه اول علامه طباطبايي و صاحب مجموعه كتاب‌هاي امام شناسي و الله شناسي و روح مجرد ـ كه مربوط به زندگي عارف واصل سيدهاشم حداد است ـ در مورد ايشان مي‌نگارد كه سيدهاشم، مادرزني بداخلاق داشت و دشنام‌هاي فرواني به او مي‌داد و او هيچ گاه احترام به او را دريغ نمي‌كرد؛ ولي روزي كه فضاي بدخلقي و دشنام‌هاي مادرزن بسيار بر او سخت آمد؛ تحمل خانه بر او سخت شد و از خانه بيرون زد و در بيابان پرده دنيا از چشم‌هايش كنار رفت و مقام خود را به علت احترام به مادر ديد؛ بنابراين علامه طهراني در ذيل اين روايت آورده است كه «مدارا» با پدر و مادر انسان را أعلي درجه بهشت مي‌رساند.
در برخي از روايات آمده است كه «از عاق والدين بترسيد؛ چون بوي بهشت به انسان عاق شده نمي‌رسد» و مرحوم فيض كاشاني در ذيل اين روايت آورده است كه كسي كه بوي بهشت به او نرسد؛ بداند كه هرگز بهشت را نخواهد ديد.
در روايت ديگري آمده است كه دو گروه در روز حشر صورت‌هايشان سياه است؛ 1. كساني كه امام عادل در ميان‌شان باشد و از او تبعيت نكنند و به سوي شخص ديگري روند. 2. كساني كه مورد عاق والدين قرار گرفته‌اند.
از اين مجموعه روايات استباط مي‌شود كه لطف خداوند شامل حال كسي مي‌شود كه به پدر و مادر خود نيكي و با ايشان مدارا كند؛ «مدارا»؛ يعني اگر بدي از ايشان ديده شد به خاطر رضاي خداوند چشم پوشي كند؛ چرا كه روايتي از معصوم (ع) است كه اگر كسي با بد اخلاقي‌هاي پدر و مادر مدارا كند؛ هنوز نتوانسته است يك لحظه سختي پدر و مادر كه به خاطر او در دوران كودكي‌اش كشيده شده است، جبران كند.
انتهاي پيام/ك/4