پاسخ به:تاريخ ادبيات ايران / افشاريان و زنديان
یک شنبه 8 اسفند 1389 5:33 PM
| هاتف اصفهانی | |
|---|---|
| زادروز | نیمه نخست قرن دوازدهم اصفهان |
| درگذشت | ۱۱۹۸ ه. ق. قم |
| آرامگاه | ، قم |
| نامهای دیگر | میراحمد |
| دوره | قرن دوازدهم هجری |
| فرزندان | سحاب اصفهانی |
سید احمد حسینی متخلص به هاتفاصفهانی از شعرای نامی ایران در عهد افشاریه و زندیه است. وی اصالتا از خانوادهای آذربایجانی بود ولی در اصفهان بدنیا آمد. سید احمد درکودکی به تحصیل علوم قدیمه و از جمله ادبیات فارسی و عربی، طب، منطق و حکمت پرداخت و گذشته از علم طب که در آن تسلط داشت، به یکی از سرآمدان زبان عربی مبدل گشت و اشعاری به زبان عربی سرود. هاتف در جوانی به سرودن اشعار خود پرداخت و در طول زندگی آرام خود از مدح شاهان و روی آوردن به دربار سلاطین خود داری کرد و بیشتر به مطالعه و حکمت و عرفانمشغول بود. وی در سال ۱۱۹۸ درگذشت.
هاتف اصفهانی شاعری توانا و مسلط به زبان و ادب فارسی بود. وی از سبک شعرای متقدم ایران به ویژه حافظ و سعدی پیروی می کرد و طبع خود را در سرایش تمامی قالبهای شعری اعم از غزل، قصیده و رباعی، ترجیعبند و ترکیببند آزمود. شهرت عمده هاتف به سبب شاهکار بزرگ ادبی او (ترجیعبند عرفانی) است که در آن هم از حیث حسن ترکیب الفاظ و هم از حیث توصیف معانی داد سخن داده است. وی مرثیه های زیبایی نیز با استفاده از ماده تاریخ (حروف ابجد) در مرگ بزرگان و دوستان خود سرود که این اشعار از ارزش بالایی برخوردارند.
مهمترین اثر باقی مانده از هاتف اصفهانی دیوان اشعار او و چند صد بیت شعر بهزبان عربی است.
بخشی از بند اول ترجیعبند معروف هاتف:
| ای فـدای تـو هم دل و هم جــان | وی نثار رهت هـم این و هـم آن | |
| دل فـدای تو چــون تویی دلبر | جان نثار تو چون تویی جانـان | |
| دل رهـانـدن ز دست تو مشکـل | جـان فشانـدن به پـای تو آسان ... | |
| ساقی آتش پرست و آتش دست | ریخت در ساغر آتش سوزان | |
| چون کشیدم نه عقل ماند و نه هوش | سوخت هم کفر از آن و هم ایمان | |
| مست افتادم و در آن مستی | به زبانی که شرح آن نتوان | |
| این سخــن میشنیـدم از اعضا | همـه حتـی الوریـد و الشـریان |
که یکی هست و هیـچ نیست جـز او
وحـــده لا الــه الاّ هـــو
