هندوستان

هندوستان
دوشنبه 23 آذر 1388  5:10 PM

هندوستان

نگا هي کوتاه به کشور پهناورهند 


چشم انداز علمي 

طي نيم قرن اخير كشور هند، به پيشرفت هاي چشمگيري در زمينه هاي مختلف علمي و فني نايل آمده است. اين كشور در حال حاضر با برخورداري بيش از 273 دانشگاه معتبر، 11831 كالج و مركز آموزش عالي و 700 مركز تحقيقات علمي از مقام نخست در ميان كشورهاي در حال توسعه و مقام پنجم در سطح جهان برخوردار مي باشد. به رغم اختلاف فاحش ميان توان اقتصادي آمريكا و هند، اين كشور طي 50 سال اخير از لحاظ توسعه مراكز آموزش عالي و حجم تحقيقات علمي، رشدي معادل ايالات متحده آمريكا داشته است به گونه اي كه در حال حاضر سومين قدرت تحقيقاتي جهان به شمار مي آيد . نظام آموزش عالي كشور از ارزش و اعتبار بين المللي برخوردار مي باشد. مدارك دانشگاه هاي معتبر هند مورد قبول دانشگاه ها و مراكز معتبر علمي جهان است. در حال حاضر، جمع كثيري از دانش آموختگان دانشگاه هاي هند در سرتاسر جهان در مؤسسات معتبر علمي و تحقيقاتي مشغول به فعاليت مي باشند. همه ساله نيز تعداد زيادي از اساتيد دانشگاه هاي هند به عنوان استاد مهمان جهت تدريس به دانشگا ه هاي كشورهاي مختلف جهان اعزام مي گردند. در حال حاضر اينكشور از جمله مهم ترين توليدكنندگان نرم افزارهاي كامپيوتري در جهان به شمار مي رود. كشور هند، مجهز به سيستم هاي ماهواره اي در زمينه تحقيقات كشاورزي، هواشناسي، مخابراتي و نظامي مي باشد. همچنين در استفاده از شبكه اطلاع رساني بين المللي (Inernet) موفقيت چشمگيري داشته و در حال حاضر كليه مراكز آموزش عالي اين كشور مجهز به سيستم كامپيوتري مي باشند. طي سال 1985 ميلادي، به منظور متمركز نمودن فعاليت هاي آموزشي، پرورشي و فرهنگي كشور، وزارتخانه ها، سازمان ها و مؤسسات موازي كه به امر آموزش و فرهنگ اشتغال داشتند در يكديگر ادغام شده و وزارتي تحت عنوان «وزارت توسعه منابع انساني» با نام اختصاري ”MHRD” تأسيس گرديد. هدف غايي اين وزارتخانه، توسعه استعدادهاي انساني در كليه سطوح علمي، آموزشي و فرهنگي در چهارچوب برنامه هاي پنج ساله توسعه كشور مي باشد. لازم به ذكر است كه در حال حاضر بالاترين مرجع اداري نظام آموزشي كشور «وزارت توسعه منابع انساني» مي باشد.


ملاحظات تاريخي نظام آموزشي 

از ديرباز كشور هندوستان مركزي براي آموزش بوده است. از سالها پيش، دانشوران متعددي به تدريس موضوعات مختلفي نظير مذهب، داروشناسي، ادبيات، تئاتر، هنر، نجوم، رياضيات و جامعه شناسي از كتاب مقدس بوده اند. در طول قرن يازده، مسلمانان چندين مدرسه ابتدايي و متوسطه، دانشكده و حتي چندين دانشگاه در شهرهاي مختلفي همانند دهلي، لاكنو و الله آباد تأسيس نمودند. در اين مدارس زبان عربي به عنوان زبان تعليمي به كارگرفته مي شد. در طول قرون وسطي در زمينه هايي چون علم اخلاق، مذهب، فلسفه، زيباشناسي، معماري، رياضيات، نقاشي، پزشكي و نجوم روابط صميمانه اي ميان سنت هاي هندو اسلامي برقرارگرديده بود.اين در حالي است كه با پا به عرصه گذاردن انگلستان در كشور و حمايت مأمورين اروپايي، آموزش رسمي به عرصه ظهور درآمد. طي سال 1817 دانشكده هندو در كلكته و نهاد Elphinstone در بمبئي تأسيس گرديد. طي سال 1857 نيز سه دانشگاه در كلكته، مدرس و بمبئي احداث گرديد. از آن زمان به بعد، آموزش غربي از پيشرفت چشمگيري در هندوستان برخوردار بوده است. كشور هندوستان با برخورداري از 226 دانشگاه، 428 دانشكده مهندسي و تكنولوژيكي و بيش از 100 دانشكده پزشكي، كشاورزي و تعداد زيادي از مراكز آموزشي، مدعي است كه كشورش در موقعيتي قرار گرفته كه همانند معدود كشورهاي جهان رهبري آموزش عالي دانش آموزان و دانشجويان كشورهاي مختلف را بر عهده دارد. در حال حاضر دانشگاه هاي هند و نهادهاي عالي آموزشي و تحقيقاتي كشور، در انتقال علم به مرزهاي تكنولوژيكي و علوم كمك زيادي نموده است. از سوي ديگر دانشگاه ها و ساير نهادهاي آموزش عالي در محدوده موضوعات نظير انسان شناسي و فيزيك و کيميا كاربردي، نقش برجسته و مهمي در رهبري جامعه به سوي كشوري صنعتي و پيشرفته ايفا نموده اند. توسعه اين كشور در زمينه تكنولوژي فضايي، توليد و به راه اندازي ماهواره ها و توسعه انرژي هسته اي، نيز اين كشور را در زمره ملت هاي توسعه يافته تكنولوژيكي جهان قرارداده است. كشوري كه اغلب ملت هاي روبه توسعه جهان به اميد اقتباس راهنمايي و ممارست به آنجا چشم دوخته اند. طبق قراين بدست آمده مي توان گفت كه دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي هندوستان به ايفاي نقش خود در جهت برطرف نمودن نيازهاي دانشجويان و دانشوران آموزش عالي و تحقيقات به نحو احسن مبادرت نموده اند. به عبارت ديگر مراكز آموزشي مذكور به حمايت از دانشجويان ساير كشورهاي در حال توسعه كه از امكان بهر ه مندي از برنامه هاي آموزش عالي برخوردار نبوده اند مبادرت نموده است. طي سال هاي اخير جهت دستيابي به توسعة ملي با گذشت زمان، اصلاحاتي در سياست آموزشي كشور صورت گرفته است. در سياست ملّي مصوب سال 1968، تأكيد عمده اي بر ارتقاء كيفيت آموزشي و معطوف نمودن توجه بيشتر بر همگاني نمودن تسهيلات آموزشي و آموزش دختران صورت گرفته است. نهايتا طي سال 1985، سياست ملي آموزش (NPE)پايه ريزي شد. لازم به ذكر است كه بعدها طي سال 1992 اصلاحاتي در مفاد سياست مذكور صورت گرفت. 

ازجمله مهمترين سياستهاي آتي حوزه آموزش كشور هند مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:

- تحول كامل برنامه هاي درسي و گنجاندن گرايشات و فن آوري هاي جديد در اين برنامه ها
- تقويت كادر آموزشي و ايجاد پست هاي تخصصي 
- تجهيزگروههاي مختلف آموزشي با ابزار كمك آموزشي و آموزش استفاده از اين ابزار
- تشويق و ترغيب دانشگاهيان به انجام طرح هاي پژوهشي باحمايت صندوق هاي مالي 
- كاهش نرخ ثبت نام هاي جديد و گزينش داوطلبين با استعداد
- فراهم سازي امكانات آموزش مستمر و كسب تجارب آموزشي از طريق اجراي برنامه هاي آموزش از راه دور . 
- تشكيل نهاد مركزي تائيد و اعتباربخشي دوره هاي آموزشي
- تشكيل موسسه ملي آموزش و تحقيقات 


چارچوب قانوني سياست ملّي

طرح عملي گسترش علم و دانش و آزادي انديشه در ميان شهروندان هندي، در قانون اساسي اين كشور لحاظ گرديده است. مطابق تبصره بند 45 قانون اساسي دولت مؤظف است از زمان صدور اين قانون (ياحكم)؛ كودكان رده هاي سني 5 تا 14 سال را تحت پوشش آموزش رايگان و اجباري قراردهد. بند 29 قانون مذكور نيز اينگونه بيان مي دارد كه شهرونداني كه از زبان و نوشتار مجزا برخوردار بوده و همچنين ديگر بخش هايي كه از خدمات آموزشي و اقتصادي بهره مي جويند، بويژه قبايل كيت و ترايب، همگي بايد مطابق بند 45 قانون فوق تحت پوشش آموزش اجباري قرار گيرند.