ضابطه مداری چیست و ضابطهمند کیست؟
دوشنبه 25 بهمن 1389 2:25 AM
ضابطه مداری چیست و ضابطهمند کیست؟
«به نظر شما ضابطهمداری چیست؟ چگونه میتوانیم در کار و شغل خود یک فرد ضابطهمدار باشیم؟ موانع تحقق ضابطهمداری را از نظر فردی و سازمانی در چه عواملی میدانید؟ چگونه میتوانیم هم ضابطهمدار و قانونمند و هم انعطافپذیر و دوستداشتنی باشیم؟ آیا این دو قابل جمع هستند؟»
اینها سؤالاتی بود که برای تهیه گزارش این شماره درخصوص ضابطهمداری از تعدادی از همکاران پرسیدیم تا نظرات و دیدگاههای آنان را جویا شویم. آنچه از نظرتان میگذرد ماحصل گفتههای آنان دربارة ضابطهمداری است.
سید نزار غریفی مدیر امور حسابداری هزینههای بازرگانی:
زیاده خواهی و خودخواهی مانع تحقق ضابطهمداری
آقای سید نزار غریفی مدیر امور حسابداری هزینههای بازرگانی در مورد ضابطهمداری میگوید: از واژه ضابطهمداری میتوان استنباط کرد که هر چیزی مبنا و قوانین و مقررات خاص خودش را دارد و رعایت ضوابط و قوانین به نفع همه است. به عبارتی دیگر ضابطهمدار کسی است که قوانینی را که بر حسب شرایط هر سازمان وضع شده است رعایت میکند و در مسیر و چارچوبی که تعیین شده است حرکت میکند. وی بر این باور است که نهادینه کردن هر چیز از خود فرد شروع میشود؛ او میگوید: بهعنوان مثال اگر به من به عنوان یک مدیر ضوابط و مقرراتی را که از سوی مدیریت ارشد شرکت ابلاغ میشود، رعایت کنم و در حقیقت با عمل نشان بدهم که فردی ضابطهمند هستم، یقیناً آنهایی که با من کار میکنند با نحوة رفتار من آشنا میشوند و خود به خود ضابطهمداری در محل کار نهادینه میشود و دیگران نیز تبعیت میکنند. وی در ادامه به مفهوم آیات دوم تا سوم سوره مبارکه «صف» مبنی بر اینکه «چرا چیزی را که خودتان انجام نمیدهید انجام آن را از دیگران میخواهید، این گناه بزرگی است» استناد میکند و میگوید: نمیتوانیم توقع ضابطهمداری را از دیگران داشته باشیم ولی خودمان فردی رابطهمدار باشیم. البته اگر رابطه در جهت تقویت ضابطه به کار برده شود، ایرادی ندارد.
به نظر من زیاده خواهی و خودخواهی مانع تحقق ضابطهمداری است. همچنین عدم آگاهی افراد از حقوقشان نیز یکی دیگر از موانع تحقق ضابطهمداری به شمار میرود.
بیتردید سازمان و جامعهای پیشرفت خواهد کرد که در آن قوانین و ضوابط ملاک اصلی قرار بگیرد. در صورتی که هریک از ما ضابطهمند باشیم و قوانین را رعایت کنیم و در اجرای ضوابط تبعیض و تفاوتی میان افراد قائل نشویم، میتوانیم ادعا کنیم که هم قانونمدار و ضابطهمند و هم انعطافپذیر و دوست داشتنی هستیم.
کاپیتان رضا آقایی معاون امور کارکنان دریایی:
آگاهی از مسئولیتهای شغلی؛ قدم اول در مسیر ضابطهمداری
دیدگاه آقای کاپیتان رضا آقایی معاون امور کارکنان دریایی در مورد ضابطهمداری چنین است: ضابطهمداری همان قانونمندی است که به دو دسته کلی تقسیم میشود. یکی چگونگی وضع قانون و به وجود آوردن آن و دیگری اجرای صحیح آن است که هرکدام به تنهایی مفهومی نخواهند داشت. وی میگوید: برای اینکه فردی ضابطهمدار باشیم باید وظایف و مسئولیتهای محوله را بشناسیم. به عبارت دیگر آگاهی فرد از مسئولیت و حیطه اختیاراتش قدم اول برای حرکت در مسیر ضابطهمداری است. برخوردهای ناشی از سلیقههای شخصی از جمله موانع تحقق ضابطه مداری است همچنین عدم آگاهی افراد از قوانین و عدم اجرای صحیح ضوابط از موانع تحقق ضابطهمداری به شمار میرود. بیتردید عدم ضابطهمداری کاهش انگیزه و دلسردی را در بین کارکنان به دنبال خواهد داشت. با اجرای قوانین براساس عدالت و رعایت حقوق همه افراد میتوان هم دوست داشتنی و هم ضابطهمند بود.
ایشان جمع بین ضابطهمندی محبوب بودن را سخت میداند ولی بر این باور است که میتوان این دو را به هم نزدیک کرد.
جلال سیلسپور مدیر حراست مؤسسه آموزشی کشتیرانی:
قانونمندی و ضابطهمداری به نفع همه است
آقای جلال سیلسپور مدیر حراست مؤسسه آموزشی کشتیرانی دربارة ضابطهمداری میگوید: ضابطهمداری؛ یعنی رعایت مقررات و قوانینی که قبلاً و براساس نظرهای کارشناسانه تدوین، تصویب و ابلاغ شده است. نظر وی در مورد اینکه چگونه میتوانیم در کار خود ضابطهمدار باشیم، چنین است: با مطالعة قوانین و مقررات و اجرای دقیق آنها و حصول اطمینان از انطباق این قوانین و مقررات با قوانین بالادستی و همچنین پیروی آنها از راهبردهای تعیین شده میتوانیم یک فرد ضابطهمدار باشیم. در ضمن ارائه پیشنهادهای سازنده در مورد اصلاح قوانین و مقررات ناکارآمد و یا ایجاد ضوابط جدید به مراجع ذیصلاح نیز از ویژگیهای فرد ضابطهمدار است.
وی عدم آگاهی مجریان و ذینفعان از ضوابط، نبود فرهنگ قانونمداری و تمایل به قانونگریزی و طولانی بودن مراحل تدوین ضوابط و مقررات در فرایندهای اداری را از موانع تحقق ضابطهمداری برشمرد.
آقای سیلسپور بر این باور است که با آگاهی دادن از طریق آموزش، تبلیغات و استفاده از بهترین ابزارهای رسانهای جهت نهادینه کردن قانونمداری میتوانیم جامعه و سازمان ضابطهمداری داشته باشیم. وی اضافه کرد: باتوجه اینکه قانونمندی و ضابطهمداری به نفع همه است بنابراین نیازی به انعطافپذیری از سوی مجریان نخواهد بود. مانند پلیسی که رانندهای را به دلیل نبستن کمربند ایمنی جریمه میکند و راننده متخلف هم میداند که این كار برای حفاظت جان اوست.
تهمینه جلیلی کارشناس ارشد آموزش:
ضابطه مداری؛ یعنی عمل به دستورات و مقررات
خانم تهمینه جلیلی کارشناس ارشد آموزش واژه ضابطهمداری را اِشراف، آگاهی کامل، تقید، تجربه کافی و وافی، انضباط کاری و اخلاقی و سپس بهکارگیری دستورالعملها و قوانین مرتبط به حوزه وظایف کاری و امور محوله و مرتبط در جهت پیادهسازی ضابطهمندی میداند. بهنظر وی برای اینکه بتوانیم در کار و شغل خود یک فرد ضابطهمدار باشیم باید علاوهبر آگاهی از قوانین و مقررات حوزة شغلی خود، به دستورات و مقررات جاری عمل کنیم. وی همچنین مواردی از قبیل؛ رفتار برخلاف دستورالعمل، عدم آگاهی فرد از قوانین، عدم انگیزه در اجرای قوانین، پارتی بازی و فشارهای افراد با نفوذ را از جمله موانع تحقق ضابطهمداری از نظر فردی و سازمانی برشمرد و در پاسخ به این سؤال که چگونه میتوانیم هم ضابطهمدار و قانونمند و هم انعطافپذیر و دوست داشتنی باشیم، گفت: این دو قابل جمع است و میتوان در صورت لزوم با ارائه قوانین و مقررات به افراد ذینفع و با بهرهگیری از تجربه کاری، همچنین تفسیر صحیح از قوانین باتوجه به منافع کلان سازمان آنان را توجیه کرد. این قضیه مانند داروی تلخی است که پوشش و طعم و رنگ مناسب و زیبا، آن را دوستداشتنی و قابل خوردن میکند. اجرای قوانین با درایت، خوش خلقی، تسلط کامل بر وظایف و صبر و تحمل میتواند در مذاق ارباب رجوع و ذینفع خوش آید و به قولی هر دو طرف راضی از پیش قاضی بروند.
زهره مجد مدیر پروژههای راهبردی شرکت خدمات ماشینی کشتیرانی:
وظیفة ما این است که اجرای ضوابط را آسان کنیم
خانم زهره مجد مدیر پروژههای راهبردی شرکت خدمات ماشینی کشتیرانی، ضابطهمداری را این گونه تعریف میکند: ضوابط بر روابط مقدم است و به همین لحاظ باید بر طبق ضابطه عمل کنیم، حتی اگر روابط را مخدوش کند. اصولاً وضع قانون برای ایجاد جامعهای ضابطهپذیر و هدفمند است چون با رعایت قانون حقوق همة مردم رعایت میشود و نظم و عدالت ظهور پیدا میکند. در سوره نساء آیه 135 آمده است: «ای کسانی که ایمان آوردهاید همواره عدالت را بر پا دارید و برای خدا گواهی دهید اگرچه به زیان خود و والدین یا بستگانتان باشد.»
وی در پاسخ به این سؤال که چگونه میتوانیم در کار و شغل خود یک فرد ضابطهمدار باشیم، گفت: شناخت صحیح ضوابط شغلی مربوط به حوزه فعالیت کارکنان امری ضروری و بدیهی میباشد و پس از شناخت صحیح ضوابط، بررسی موانع اجرای ضوابط از طرف کاربران لازم است. وظیفه ما این است که اجرای ضوابط را آسان کنیم تا مشکلی برای مجریان به وجود نیاید.
خانم مجد رابطهمداری را یکی از موانع اصلی تحقق ضابطهمداری در رویکرد اسلامی به مدیریت ذکر کرد و گفت: رابطهمداری به معنی برتری نسبتهای خویشاوندی و گروهی بر آئیننامهها و ضوابط و قواعد اداری و نادیده گرفتن شایستگیها و ترجیح روابط حاشیهای است. بنابراین مسئولان امور باید فقط براساس لیاقت و شایستگی انتخاب شوند و رابطه و توصیهای در انتخاب آنها مؤثر نباشد. به نظر وی افراد لایق و شایسته سعی در اجرای دقیق ضوابط دارند.
وی معتقد است با کمی صبر و متانت و احترام در مقابل فردی که ما را وسیله حل مشکلات خود میبیند و با رعایت دقیق ضوابط و قوانین میتوان انعطافپذیر و محبوب بود. لازمة این کار کمی از خود گذشتگی و کمک به افراد در شناخت و اجرای دقیق ضوابط است. بیشتر مواقع افراد به دلیل عدم شناخت صحیح از ضوابط موجود، برای انجام کارهای خود مشکل دارند و شاید به دلایل گوناگون برای مواجهه با ما معذوریتهایی داشته باشند. بنابراین احترام و اهمیت دادن به آنچه افراد میگویند و پیگیری کامل جهت برطرف شدن مشکلات آنان (طبق ضوابط موجود) میتوانیم فاصلهای را که بین طیف وسیعی از افراد در سطح سازمان به وجود میآید از بین ببریم.
علیرضا داستان کارشناس اعتبارات حوزه معاونت مالی:
ضابطهمداری موجب تسریع کارها
دیدگاه آقای علیرضا داستان کارشناس اعتبارات حوزه معاونت مالی در مورد موضوع ضابطهمداری چنین است: به نظر من ضابطهمداری باتوجه به قانون انجام میشود. به همین خاطر برای اینکه ضابطهمدار باشیم باید احساسات خودمان را کنار بگذاریم و فقط قانونمند عمل کنیم چون قانون به این دلیل وضع میشود که همه طبق آن رفتار کنند. زمانی که احساساتمان را کنار بگذاریم مجبور میشویم بر طبق قوانین و ضوابط عمل کنیم به عبارتی خود مختار تصمیمگیری نکنیم. زمانی که قانون برای موضوع خاصی تعریف میشود بسیار قابل احترام است و هیچ شخصی نباید بیاعتنا از کنار آن بگذرد. بیاحترامی به قانون و اهمیت ندادن به ضوابط یکی از موانع تحقق ضابطهمداری است.
زندگی مشتمل بر توابع است به عبارتی دیگر هر چیزی تابعی از چیز قبل از خودش میباشد. در ابتدا باید قانون را درک کنیم و سپس مطیع آن باشیم.
درک و شناخت ما از قانون باید در سطحی بالا باشد بهطوری که همگی خود را در مقابل آن یکسان ببینیم؛ یعنی نگاه ما نسبت به یک دوست صمیمی و یک فرد ناآشنا در عمل به قانون یکسان باشد. هرچند ممکن است در ابتدا دوست صمیمی ما ناراحت شود اما به مرور زمان این حرکت به یک فرهنگ تبدیل میگردد و نهادینه میشود و همه خود را ملزم به رعایت قانون خواهند کرد. بنابراین وقتی همه قانون و ضابطه را رعایت کنند به یک انعطافپذیری زیبا خواهند رسید و در این هنگام است که هم قانونمند میشویم و هم دوست داشتنی.
ضابطه و قانون برای این منظور است که به تمام کارهایمان نظم ببخشیم و در این صورت است که همه چیز زیبایی خودش را به دست میآورد و در نهایت به هدف اصلی که نظم در امور است خواهیم رسید. همچنین ضابطهمداری و قانونمندی موجب میشود تا در زمان صرفهجویی کنیم و کارها حساب شده و سریعتر انجام شود.
کریمی که جهان پاینده دارد تواند حجتی را زنده دارد
دانلود پروژه و کارآموزی و کارافرینی
