پرسش و پاسخ مهدوی

 آيا دوره ولايت بعد از امام زمان (عج)به پايان مي رسد؟

» چنين نيست که پس از امام زمان(عج) دوره ولايت پايان پذيرد. ولايت در زمين آخرين چيزي که برداشته مي شود و با برداشته شدن آن، بساط زمين و زمان نيز برداشته مي شود و قيامت برپا مي شود.

      اولا، طبق روايات پس از امام زمان(عج) ائمه اطهار(ع) و برخي پيامبران رجعت مي کنند و با آنها ولايت امتداد مي يابد.
      براي آگاهي بيشتر ر.ک: ظهور نور، علي سعادت پرور، ترجمه سيد محمد جواد وزيري فرد، احياء کتابف چاپ دوم 1380، صص 219 - 258.

      ثانيا، بر حسب روايات مکرر ائمه اطهار، امان زمين هستند که با نبود آنها زمين و زمان برچيده مي شود.

       از طريق اهل سنت روايات متعددى درباره اهل بيت عصمت و طهارت نقل شده است كه به برخى از آنها اشاره مى كنيم:

       1- در ينابيع الموده، 1/19: از رسول گرامى اسلام(ص) نقل مى كند: النجوم امان لاهل السماء، فاذا ذهبت النجوم، ذهب السماء و اهل بيتى امان لاهل الارض، فاذاذهب اهلى بيتى ذهب اهل الارض؛ ستارگان امانى بر اهل آسمان ها است، هنگامى كه ستارگان [از بين [بروند، آسمان هم [از بين[مى رود و خاندان من، امان اهالى زمين است، هنگامى كه خاندانم [از دنيا] بروند، اهالى زمين هم از بين مى روند.

       2- در فرائد السعطين، ص 20، از پيامبر گرامى اسلام نقل مى كند: ... و اهل بيتى امان لاهل الارض، فاذا ذهب اهل بيتى جاء اهل الارض من الايات ما كانوايوعدون...؛ و خاندان من امان براى اهالى زمين هستند، پس هنگامى كه خاندان من [از دنيا [بروند، براى اهالى زمين نشانه هايى كه به آنها وعده داده شده است، پيش مى آيد (يعنى قيامت برپا مى شود).
       روايات در اين باره در كتاب هاى اهل سنت بسيار است، كه براى اطلاع بيشتر به كتاب «الشيعة والرجعه»، مرحوم شيخ محمدرضا طبسى، صص 10 - 9 مراجعه فرماييد.

       از طريق شيعه و در كتاب هاى روايى شيعه نيز روايات متعددى به اين مضمون نقل شده است كه فقط به برخى از آنها اشاره مى شود:

       1- الكافى، 1/179، از امام صادق(ع): او بقيت الارض بغير امام ساعة لساخت؛ اگر زمين لحظه اى بدون امام باقى باشد، از هم مى پاشد (زمين واهل آن هلاك مى شوند).

       2- بحارالانوار، 23/5، از امام صادق(ع): و لولا ما فى الارض منّا لساخت باهلها؛ اگر در زمين يكى از ما [اهل بيت] نباشد، زمين با اهلش از هم مى پاشد (و هلاك مى شوند).

       3- بحارالانوار، 23/29، از امام رضا(ع): لو خلق الارض طرفة عين من حجة لساخت باهلها؛ اگر زمين چشم به هم زدنى از حجت خالى باشد، با اهاليش از هم پاشيده مى شود.

      معناى روايت اين است كه چون امام انسان كامل است كه حجت خدا بر روى زمين و خليفه الهى بر روى زمين است و بلكه واسطه تمامى فيوضات و نعمتها بر موجودات مادى و از آن بالاتر امكانى است، اگر امام از دنيا رخت بر بندد و امامى پس از او نباشد كه واسطه فيض الهى باشد، زمين و زمان از هم خواهد پاشيد.

زيرا در جاى خود اثبات شده است كه فيض الهى دائمى است و هيچگاه قطع نمى شود، اما اين فيض به واسطه خليفه الهى و حجت خدا به بندگان و موجودات مى رسد و اگر امام نباشد و واسطه فيض رابطه اش با عالم طبيعت و مادى قطع شود، طبيعتا جهان مادى نيز از فيض محروم مى شود. فيضى كه باعث دوام و بقايش بوده است، ديگر به آن نخواهد رسيد. بنابراين از هم خواهد پاشيد.

      موجودات جهان مادى و عالم امكان كه از آنها به ماسوى الله تعبير مى شود، فقر محض اند و در پيدايش و بقا خود نيازمند بى نياز مطلق اند و در هر حال عين ربط و وابستگى به حق تعالى مى باشند و بدون فيض الهى توانى براى ايستادگى و ادامه حيات و ابراز وجود ندارند و امام(ع) واسطه همه فيوضات الهى است و اگر او نباشد، تمامى جهان مادى بلكه عالم امكان از هم خواهد پاشيد.

      «اگر نازى كند در دم فرو ريزد قالبها».

      براى روشن شدن رابطه امام و عالم امكان به اين مثال توجه فرماييد. ساختمانى را در نظر بگيريد كه از اجزا و مصالحى مختلف تشكيل شده و زير ساخت و روبنايى دارد. اما تمام اين ساختمان بر روى پايه هايى بنا شده است كه قوام و دوام و استحكام ساختمان به اين پايه هاست. اگر اين پايه را بر دارند، در دم ساختمان بر روى ساكنانش خراب مى شود. امام در جهان آفرينش به منزله ستون هاى جهان است كه اگر نباشد، جهان در دم فرو مى ريزد.

 يا چراغى را در نظر بگيريد كه نور افشانى مى كند اما اين نور خود را از منبع و سرچشمه يعنى جريان الكتريسيته اى كه نيروگاه برق آن را توليد مى كند، مى گيرد. اما اين جريان الكتريسيته از طريق سيمى كه از نيروگاه كشيده شده، به چراغ متصل است يعنى در واقع، آن سيم واسطه فيض يعنى واسطه ى در رسيدن جريان برق به چراغ است. اگر اين واسطه نباشد، چراغ خاموش مى شود. امام(ع) واسطه ى فيض خداوند به ما سوى الله است.

       منظور از «الارض» در روايات مجموعه عالم امكان است. زيرا با دليلى كه اقامه شد امام واسطه فيض تمام عالم امكان و ما سوى الله است. آيات و رواياتى كه اشاره به هفت آسمان و هفت زمين دارد، نيز مويد همين مطلب است. اما مسلم است كه هيچگاه جهان از حجت خالى نمى شود، بلكه حداكثر اينكه با درگذشت آخرين امام زمين و عالم مادى از حجت و واسطه فيض محروم مى شود و بساط عالم مادى برچيده مى شود و قيامت كبرى بر پا مى گردد.

 «يوم تبدل الارض غير الارض و السموات؛ (قيامت) روزى است كه زمين به زمينى ديگر مبدل مى شود و آسمان نيز همچنين»، (ابراهيم / 48). شايد هم منظور از زمين همين زمين باشد كه در اين صورت كنايه است كه زمين از حجت خالى نخواهد شد.

      به هرحال معناى «الارض» هر چه باشد، چه به معناى ظاهرى آن باشد كه همين كره خاكى در منظومه شمسى است و چه به معناى كل جهان مادى باشد كه مجموعه آسمان و زمين است و چه به معناى عالم امكان و ما سوى الله باشد، معناى روايت روشن است كه امام حجت و خليفه الهى بر روى زمين و واسطه فيض الهى در عالم امكان است و بدون امام دوام فيض مختل مى شود.

 البته امام به اجازه و اذن الهى واسطه فيض است و قدرت مستقلى در برابر قدرت الهى نيست. به عبارت ديگر او در طول حكمت و قدرت و فيض الهى قرار دارد نه در عرض آن و مجراى فيض الهى و مأمور دستورات الهى است. اصولاً هيچ موجودى در برابر خداى جهانيان كاره اى نيست و همگان بنده و فرمانبردار و مقهور اويند. زيرا تنها خداست كه خدايى مى كند و ديگران وابسته و متعلق به اويند و تنها سبب مستقل اوست و حجت هاى الهى نيز از خود استقلالى ندارند و واسطه فيض از جانب او و به اجازه اويند.

       وقتى آخرين امام از دنيا برود، زمين از هم مى پاشد و قيامت برپا مى شود.
       اين مطلب را برهان نيز تأييد مى كند. زيرا امام، حجت خدا بر روى زمين و خليفة الله (جانشين خدا) بر روى زمين و انسان كامل است و تمامى فيوضات و نعمت ها به واسطه امام(ع) بر موجودات زمينى و بلكه تمام موجودات امكانى مى رسد. زيرا در جاى خود اثبات شده است كه فيض الهى دائمى است و هيچ گاه قطع نمى شود، اما اين فيض به واسطه خليفه الهى به بندگان مى رسد و اگر آخرين امام رخت از دنيا بربندد، زمين و زمان از هم پاشيده مى شوند. زيرا واسطه فيض، رابطه اش با عالم طبيعت و مادى قطع مى شود، طبيعتا به جهانى مادى نيز فيضى كه موجب دوام و بقايش باشد، نخواهد رسيد و از هم خواهد پاشيد. عالم ماده - و تمام موجودات امكانى - بدون فيض توانى براى ايستادگى و حيات ندارند زيرا همه وابسته و مرتبط به حضرت حق - جل و علا - هستند و اگر نازى كند در دم فرو ريزند، قالب ها. به اين دليل است كه روايات ما تأكيد دارند كه اگر دو نفر در روى زمين باقى باشند، يكى از آنها امام و حجت خدا خواهد بود و آخرين كسى كه رخت از دنيا برمى دارد، امام(ع) است، (ر.ك: اصول كافى، ص 179 و 180).