فرهنگ دفاع مقدس

با گذشت سي سال از آغاز دومين واقعه بنيادين انقلاب اسلامي يعني شروع حمله رژيم بعث عراق به ايران و آغاز جنگ تحميلي با يك نگاه عميق به گذشته به مسائلي برمي خوريم كه لازم است آنها را واكاوي كنيم. در اين ميان دفاع مقدس به عنوان مهم ترين مسئله دهه اول انقلاب درخور توجه و بررسي است. در اين نوشته قصد داريم تا به موضوع دفاع مقدس به عنوان يك فرهنگ بپردازيم.

فرهنگ كل به هم تافته اي است از آداب، رسوم، سنن، هنرها، ادبيات، شيوه زندگي ، ابزار و لوازم و صدها مولفه ديگر از اين دست. دفاع مقدس از اين جهت كه هشت سال زندگي يك عده عمده از ايرانيان را تحت تأثير قرار داد، در سير اين زندگي تمام مولفه هاي يك فرهنگ را در خود توليد كرد؛ مولفه هايي چون ادبيات محاوره اي مخصوص، نمادها و نشانه هايي مثل چفيه، پلاك، موسيقي حماسي، اسطوره هايي چون چمران، همت، متوسليان ، بروجردي، باكري و باقري و هزاران مولفه و نماد ديگر كه آن را واجد يك استقلال فرهنگي به عنوان يك كلان فرهنگ مي كند كه در درون خود خرده فرهنگ هايي را هم دارد كه ناشي از وجود افرادي با خرده فرهنگ هاي متفاوت از شهرها و طوايف مختلف در لشكرها، تيپ ها و ... بود. به همان نسبت به ايجاد و بازآفريني فرهنگ دفاع مقدس با همان مولفه هاي كلان ولي در حوزه هاي خرد داراي تفاوت هاي غيراساسي است. با اين اوصاف و مقدمات به قاطعيت مي توان شموليت دفاع مقدس در حوزه فرهنگ سازي را يك شموليت جامع و همه جانبه ديد و در واقع فرهنگ دفاع مقدس يك مفهوم اساسي و كليدي خواهد بود. فرهنگي كه خود، خرده فرهنگي از حوزه فرهنگ شيعي و اسلامي مي باشد كه امروز محدوده اين فرهنگ نه در قسمتي از ايران بلكه در تمام آن و بسياري از نقاط دنياي اسلام گسترده و عامل اساسي هراس دشمنان و دلگرمي دوستان شده است.

نكته اساسي در حوزه اين فرهنگ بازآفريني و به روزسازي و هم افزايي آن است. تداوم فرهنگ دفاع مقدس به برخي علل از جمله برخي ناداني ها و جهل ها و بي تدبيري هايي كه از سوي عده اي از مسئولان وقت صورت گرفت تا حدودي مورد غفلت واقع شد و در اين برهه متأسفانه فرهنگ رفاه طلبي و دنياطلبي در حال رواج بود كه تا كنون نيز ادامه دارد. از دفاع مقدس تنها جانبازانش و قبور شهدا را مي شد به عينه ديد و در اثر كج خلقي مردم روزگار بي لطفي به اين فرهنگ را مي شد مشاهده كرد. بسيج و سپاه كه حيات خويش را مرهون اين فرهنگ بودند از يك طرف مورد بي مهري قرار گرفتند و از سويي ديگر آن طور كه شايد و بايد براي تعميق اين فرهنگ اقدام نشد.

از اين رهگذر و با توجه به منويات امام روح الله آن پير سفر كرده و آن سردمدار بزرگ فرهنگ عاشورايي دفاع مقدس كه انقلاب و جنگ را يك حركت بزرگ فرهنگي قلمداد كرد و جانشين خلف ايشان آن بزرگمرد بسيجي عرصه هاي دفاع و شهادت امام خامنه اي نيز در خط امام بر اين امر تأكيد فرمودند، بايد اين نكته را مورد توجه قرار داد كه ادامه اين حركت فرهنگي منوط به بازآفريني، بازيابي و هم افزايي همان فرهنگ عاشورايي، مهدوي و ولايتي دفاع مقدس است كه شايد بهترين گزينه براي مقابله با هجوم نرم و نيز آفند نرم به سمت دشمن، همان فرهنگ شهدا، جانبازان و اسرا، پدران و مادران شهدا و ... باشد.

به اميد آنكه با تحقق اين امر نسل امروز مقدمه ساز ظهور و زمينه ساز فرج امام غائب خود باشد.