«اطلاع رساني» و «دفاع مقدس»

امروزه كارهاي خبري و رسانه اي مهمترين ابزار سياست، فرهنگ، اقتصاد و ...است.اين ابزار به خودي خود داراي مؤلفه هاي قدرت و تعيين كنندگي نيستند.منشأ و سرچشمه اين ابزارها نوع تلقي و برداشت هايي است كه بايد در آن لحاظ شود. مراكز فرستنده يا گيرنده در اين تبادل اطلاعات ويژگي هايي را براي خود قائل مي شوند. فرستنده تلاش مي كند تا ذائقه اي را به وجود آورد يا آن را تقويت و جهت دار كند. گيرنده اغلب خود را با ذائقه اي تطبيق مي دهد تا خواسته ها يا منافع او را تأمين كنند.
 

بنا بر اين در يك كنش و واكنش رفتاري يا انگيزه اي؛ تطبيق، همخواني و هم انديشي نهايت مرحله اين فعال و انفعال است.اما به نظر مي رسد كه اين سير داراي زواياي بسيار پنهان و آشكار است و كاري است كه اغلب بازيركي و درايت بسيار انجام مي شود.حوزه فرهنگ شايد گسترده ترين حوزه اي است كه داراي اين مؤلفه هاست و مي تواند تنوع، گستردگي و شمول زيادي را در بر داشته باشد.بنابر اين نمي توان در اين حوزه حكمي صادر كرد يا بر رفتارها يا انگيزه هايي به طور محدود و مشخص تكيه كرد و بر آن چارچوب نشاند.اين وسعت رفتاري يا انگيزشي در موضوعاتي از قبيل دين، انقلاب اسلامي يا دفاع مقدس داراي ويژگي هاي محدود تري است. لذا با تأمل در مؤلفه هايي كه مي تواند شاخص اين موضوعات باشد بايد ابزار مناسب آن را در رسانه ها تأمين و بر رشد و ترويج آن تأكيد كرد.
 

حال نگرش امروزي ما در موضوع دفاع مقدس چه برنامه ها و روشهايي را اقتضا مي كند كه با اجراي آن ، دسترسي به اهداف ميسور باشد.رسانه ها در جامعه امروز ما يكي از منابع مهم انتقال اطلاعات يا مفاهيم هستند.آيا مي توان با تأمل و پژوهش لازم در آنها به اين نتيجه رسيد كه اين ابزارها توانسته اند در اين مقوله نقش مؤثر خود را ايفا كنند؟ پژوهشگران و محققان كشور در مسير رسيدن به نيازهاي خود آيا از اين ابزار به خوبي توانسته اند بهره گيرند يا خير؟ مخاطب امروز ما آيا مي تواند در انديشه سازي يا جهت دهي به اطلاعات و نيازهاي خبري خود به اين منبع بسيار قدرتمند تكيه كند و با مراجعه به آن، به خواست هاي خود جامه عمل پوشد؟ تازه بگذريم كه هميشه مخاطب نياز را از قبل تشخيص نمي دهد، بلكه رفتار يا كلامي مي تواند اين انگيزه را ايجاد كند تا او در راه رفع نياز و جوابگويي به خواسته هاي ذهني يا رفتاري خود تلاش نموده و اثبات مدعا كند.ما رسانه اي را در كشور سراغ نداريم كه به خوبي از پس اين موضوع برآمده باشند و ادعا كنند كه ضمن شناخت و احاطه بر موضوع، وظيفه اطلاع رساني، خبر سازي يا ايجاد انگيزش را در اين مورد دنبال نموده و موفق هم شده باشند.
 

رسانه هاي مكتوب يا كلامي ما هيچكدام داراي آن ويژگي ها يا انگيزه هاي قدرتمند براي نشر و ترويج ارزشها و آرمانهاي دفاع مقدس نيستند، آن كه ادعايي در اين باب دارد مي تواند كارنامه اي را ارئه دهد تا قضاوت مبتني بر تطبيق با نيازها و ضرورت ها را ببيند و بشنود.اما راه چاره اي را بايد جست و همتي را كسب كرد.ما نمي توانيم بدون اعتقاد به سير تأثيرگذاري «خبر» و «اطلاع» در حوزه فرهنگ، ارزشها و باورهاي جامعه در هر موضوع ضروري به اهداف والا و انسان ساز برسيم.هدف، تأثيرگذاري بر پذيرش يا انگيزه ها در درجه اول و سپس رفتار و كنش مناسب است و براي رسيدن به اين مقصود نياز به تمهيدات و برنامه هاي مطلوب و مجريان مجرب و آگاه است.در اين حوزه افراد برجسته اغلب از سيستم برنامه ريزي يا جهت بخش خارج شده و معمولاً كارها به دست متوليان كم تجربه يا خالي از ذهن كارا و مجرب سپرده شده و اين روند سالهاست كه تكرار مي شود و حوزه انديشه و عمل را از هم جدا نموده است؛ در حالي كه انديشه، رفتار مناسب را شكل مي دهد و رفتار مناسب باعث ايجاد انگيزه هاي ذهني يا رفتاري در مخاطب خواهد شد.
 

مصداقي براي كار نمي آوريم تا خداي نكرده كسي را در اين مقال بيازماييم، اما روح كلي بر روند فرهنگي دفاع مقدس (كه شامل هنر، ادبيات، تاريخ، سياست و...در اين مقوله است) بهتر است كه با پژوهش وتحقيق توأم شود و بر جنبه هاي عملكردي آن در ايجاد فرصت ها ياتهديد ها صحه گذارد.قضاوت امروز ما با آنچه به دست آورده ايم و در تجربه ما جمع شده است بيانگر ناكافي و نامطلوب بودن اين روند اطلاع رساني لازم و ضروري است.شايد بايد به سيستم يا سازماني كه اين وظيفه را براي خود اصل بداند توجه كنيم يا رسانه اي را فقط براي اين مورد ايجاد كنيم؛ مثلاً نشريه اي مكتوب يا الكترونيكي كه بتواند تمام اخبار و اطلاعات روز را به مخاطب ارائه كند، ضمن آن كه پيشينه و سابقه كار نيز در آن لحاظ شود.امروز بايد به اهميت، فراگير شدن وايجاد اين سيستم توجه كرد تا فردا بتوانيم رهاوردي را به نسل ها و صاحبان كار يا مخاطبان جوان و مشتاق هديه كنيم.صاحبان خرد و تصميم در اين موضوع بايد انديشه كنند و بر ايجاد ساز و كار مناسب اصرار ورزند تابه حول و قوه الهي روزگاران ما سرشار از نكات ارزنده و ضروري زندگي هدفمند و آتيه ساز در ايجاد روحيه اسلامي و عزتمداري نسل هاي متنوع ايران اسلامي باشد و تلاش ها و فعاليت ها بدون مخاطب نماند و هر علاقه مندي بتواند به سهولت به منابع خبري يا پژوهشي خود دست يابد.