در رمل هاى رمضان مانديم تا عبرت بگيريم
عملیات رمضان از چند جهت یکى از نقاط عطف تاریخ دفاع مقدس ۸ ساله محسوب مى شود. اول این که ما در عملیات رمضان اگر نگوییم که شکست خوردیم باید بپذیریم که به اهداف از پیش تعیین شده نرسیدیم که این خود دلایل متعددى دارد، از جمله خیانت ستون پنجم دشمن مانند ناخدا افضلى، آمادگى و تقویت جبهه دشمن توسط همپیمانانش و … اما یکى دیگر از دلایل عدم موفقیت ما در عملیات رمضان غرورى بود که در پى پیروزى هاى بزرگ در عملیات هاى فتح المبین و بیت المقدس همه را فرا گرفته بود. در این مقال سعى شده است این مساله موشکافى گردد. باشد که از حوادث تاریخ عبرت بگیریم و آینده اى روشن تر براى خود رقم بزنیم.
بعد از پیروزى هاى پى در پى و با شکوه در عملیات هاى بزرگ فتح الفتوح ( فتح بستان)، فتح المبین و بیت المقدس که دشمن متحمل ضربات سنگینى گشته و وادار به عقب نشینى تا پشت مرزهاى بین المللى گردید وارد مرحله جدیدى از جنگ شدیم که به تبع آن اوضاع منطقه و اوضاع بین المللى نیز دگرگون شد. قدرت هاى بزرگ دنیا به ویژه امریکا که بقا و گسترش انقلاب اسلامى ایران را خطر بزرگى براى خود مى دانستند با شنیدن اخبار پیروزى هاى جمهورى اسلامى در جبهه هاى جنگ ایران و عراق به صرافت دریافتند که پیروز جنگ جمهورى اسلامى است، بنابراین با جدیت و حساسیت بیشترى موضوع را دنبال کردند و روند حمایت هاى مادى و معنوى از رژیم صدام تشدید گردید تا جایى که علاوه بر ارسال انواع سلاح هاى پیشرفته غربى و شرقى و کمک هاى مالى شیوخ عرب شاهد اعزام نیروهاى نظامى از سوى برخى کشورهاى عرب به عراق بودیم.
بر همین اساس صاحب نظران سیاسى - نظامى معتقدند یکى از اهداف حمله اسراییل به لبنان در بهار سال ۱۳۶۸ و بعد از فتح خرمشهر تحت الشعاع قرار دادن پیروزى هاى چشمگیر جمهورى اسلامى و همچنین درگیر کردن آن در جبهه هاى جدید و مستمسک سازى براى مداخله مستقیم قدرت هاى بزرگ در جنگ به نفع صدام بوده است.
اما در این سو فرماندهان جنگ و مسوولین عالى رتبه نظام با تحلیل اوضاع به این نتیجه رسیدند که دشمن در موضع ضعف و جبهه خودى در موضع قدرت است و این شرایط فرصت خوبى است تا تکلیف جنگ یکسره شود.
اما دو مشکل عمده وجود داشت:
۱- به نظر مى رسد تحلیلگران جنگ از احتمال نقش آفرینى و مداخله بیشتر قدرت هاى بزرگ در پشتیبانى از صدام غفلت کرده و یا راهکار مناسبى براى مقابله با آن پیش بینى نکرده بودند.
۲- افت معنوى در جبهه ها و پشت جبهه ها کاملا مشهود بود. آنچه که ما را در عرصه هاى مختلف مبارزه پیروز ساخته بود و همیشه امتیاز ما نسبت به دشمنانمان محسوب مى شد توکل و توسل ما بود. با بررسى تاریخ جنگ نیز معلوم مى شود هر زمان که روح توسل و توکل بر فضاى جبهه ها و پشت جبهه ها حاکم بود و اشک و راز و نیاز در دل شب موج مى زد پیروز شده ایم اما آن گاه که بر توانمندى هاى نظامى و مادى خود غره گشته ایم با تحمل شکست و ناکامى تنبیه شده ایم تا براى آینده عبرت بگیریم.
در جریان عملیات هاى فتح بستان، فتح المبین و بیت المقدس، آن گونه که از تصاویر ضبط شده نیز بر مى آید اشک، دعا و التجا به درگاه خدا روح حاکم بر کشور بود.
اما در جریان عملیات رمضان به استناد آنچه که خود شاهد بوده ام مراسمات مذهبى زیاد بود اما حس غرور آمیزى بر همه سایه افکنده بود گو اینکه دشمن زبون و دست و پا بسته اى را پیش رو داریم و منتظر است تا در اثر ضربه هاى سنگین ما شکست دیگرى را پذیرا باشد. زمانى که در شب ۲۳ تیر ماه خط دشمن شکست و ستون هاى پیاده و زرهى ما به سمت فتح بصره پیش روى را آغاز کردند سر و ته ستون ها با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نبود. من با خود گفتم دشمن هرگز نخواهد توانست در مقابل این نیروهاى عظیم ایستادگى کند و ما تا بغداد پیش خواهیم رفت. بعد از عملیات با هر کس که صحبت مى کردیم از وجود این حس غرور در خود خبر مى داد. به یاد دارم که بعد از عقب نشینى در مرحله اول به قعر پل نو در خرمشهر منتقل شدیم و آن شب بعد از نماز مغرب و عشا شهید احمد کاظمى فرمانده وقت تیپ نجف اشرف و حاج آقا سمندرى روحانى تیپ در سخنرانى خود صریحا اعتراف کردند که ما را غرور گرفته بود و با این شکست ( عقب نشینى مرحله اول) خدا ما را گوش مالى داد.
ناگفته نماند با وجود سرسختى دشمن و شدت جنگ، عملیات رمضان دستاوردى قابل توجه نیز داشت. یکى از دستاوردهاى مهم انهدام بى سابقه تعداد زیادى از تانک ها و زره پوش هاى عراقى به ویژه تانک هاى پیشرفته ۷۲T بود که در جریان نبرد نفر با تانک اتفاق افتاد. زمانى که معلوم شد گلوله هاى آر.پى.جى ۷ و تفنگ (۱۰۶) در تانک هاى ۷۲T کارگر نیست رزمندگان سلحشور ما با روحیه شهادت طلبى خود را به تانک ها نزدیک مى کردند و با پرتاب نارنجک به درون کابین خدمه تانک آن را منهدم و خدمه را به هلاکت مى رساندند.
به نظر من مهم ترین درسى که ما باید از عملیات رمضان بگیریم این است که تحت هیچ شرایطى به توانمندى هاى خود غره نشویم و خدا را فراموش نکنیم. فراموش نکنیم، «کم من فئة قلیله غلبت فئة کثیره» اما ـ باذن الله. بدیهى است که طبق حکم عقل و دستور قرآن باید خود را به علم و فناورى هاى روز مجهز سازیم اما این را نیز فراموش نکنیم که جز به نصرت الهى پیروزى حاصل نمى شود.
در پایان یاد و خاطره شهداى مظلوم عملیات رمضان را که اکثرا با لب تشنه به شهادت رسیدند گرامى داشته و به روحشان درود مى فرستیم.
منبع: ویژه نامه سروقامتان روزنامه جوان
