8 سال دفاع مقدس

عملیات بزرگ والفجر 8 با رمز یا زهرا (س) در جبهه جنوب در منطقه فاو و در وسعت 800 کیلومتر مربع از بیستم بهمن ماه 1364 آغاز شد. در این عملیات هزاران تن از نیروهای ایرانی از رودخانه خروشان اروند رود گذشتند و در اولین روز عملیات، شهر مهم فاو را در جنوب شرقی عراق فتح کردند.

در فاصله صدور قطعنامه 540 تا قطعنامه 582 چندین عملیات دیگر توسط نیروهاى ایران صورت گرفت که مهمترین آنها عملیات والفجر 8 بود که در تاریخ 20/11/64 در منطقه فاو آغاز و منجر به تصرف شهر فاو در خاک عراق و قسمتهاى دیگرى از منطقه مربوطه به وسعت 700 کیلومتر مربع گردید.

والفجر 8، یکى از موفق ترین عملیات هاى جنگى ایران بود که آثار نظامى، سیاسى و روانى مهمى بر عراق و منطقه و حتى معادلات جهانى در قبال جنگ گذاشت. با این عملیات ارتباط دریایى مستقیم عراق با خلیج فارس ‍ قطع شد و نیروهاى ایران به بصره و مرز عراق با کویت نزدیک شدند.

اثر این عملیات آن چنان بود که چند روز پس از آن، شوراى امنیت به درخواست عراق و سایر اعضاى گروه هفت اتحادیه عرب تشکیل جلسه داد.

جلسات شورا دو هفته به طول انجامید و طى آن عده اى از اعضاى اتحادیه عرب و نیز دبیرکل اتحادیه (شاذلى قلیبى ( در سخنرانیهاى خود ایران را متجاوز خواندند و خواستار اجراى فصل هفتم منشور در مورد جمهورى اسلامى ایران شدند. ایران در بحثهاى شورا شرکت نکرد ولى نظرات خود را به طور مستقیم از طریق دبیر کل و بعضى از اعضاى شورا مطرح کرد.

به هر حال قعطنامه اى که در اصل توسط گروه اتحادیه عرب پیشنهاد شده بود، با تغییراتى در عبارات و کلمات در تاریخ 24 فوریه 1986 (5/12/1364) در جلسه 2666 شورا به اتفاق آرا و به نام قطعنامه 582 تصویب گردید.

در بند چهارم این قعطنامه آمده بود:

 - شورا درخواست دارد که مبادله اسراى جنگى ظرف مدت کوتاهى پس از توقف مخاصمات با همکارى کمیته بین المللى صلیب سرخ انجام گیرد.

براى اولین بار بود که مساله اسراى جنگى مطرح مى شد و علت آن افزایش ‍ تعداد اسراى عراقى نسبت به تعداد اسراى ایرانى بود.

این قعطنامه نیز همانند قعطنامه هاى قبلى جنبه توصیه داشت. فاصله زمانى صدور قطعنامه 552 تا قطعنامه 582 یک سال و هشت ماه و بیست و پنج روز و تا قطعنامه 540 دو سال و 3 ماه و 26 روز است .

در خلال این مدت طولانى، چندین عملیات نظامى از سوى ایران صورت گرفت که از آن میان عملیات خیبر و والفجر 8 ، نتایج چشمگیرترى داشتند.

شوراى امنیت به فاصله دو روز پس از شروع عملیات والفجر 8 بحث خود را در مورد جنگ عراق با ایران آغاز کرد که منجر به صدور قطعنامه 582 شد.

بدین ترتیب مى توان گفت که عوامل مهم در تعیین زمان صدور قطعنامه582 عملیات والفجر 8 و تصرف فاو به وسیله قواى ایران بوده است. جمهورى اسلامى ایران در اظهار نظر راجع به قطعنامه 582 اعلام داشت :

آن قسمت از قطعنامه که به کل موضوع جنگ و خاتمه خصومتها مربوط مى شود، ناقص، بى اعتبار و غیر قابل اجرا است .

تا زمانى که شورا قادر نباشد به رغم اعمال نفوذ برخى از اعضاى دائم که بر اتخاذ مواضع یکطرفه اصرار مى ورزد مواضع عادلانه و صحیح مبتنى بر مسئولیت ادامه جنگ بر عهده شورا است .شورا عراق را در حمله به خاک ایران محکوم نکرده است. قطعنامه به لزوم حل مسالمت آمیز اختلافات اشاره دارد، ولى از نقض همه جانبه این اصل توسط عراق در هجوم به ایران ذکرى نکرده است .

در مورد کاربرد سلاح شیمیایى در قطعنامه برخورد ملایم ترى از موضع گیرى قبل شورا (بیانیه آوریل 1985) شده است. شوار در مورد حمله به هواپیماى مسافربرى و تهدیدات امنیت هوایى و حمله به مناطق مسکونى مى بایست موضعگیرى محکمترى مى کرد. به هر حال جمهورى اسلامى ایران آماده است در زمینه رعایت مقررات بین المللى با دبیر کل سازمان ملل متحد همکارى نماید.

عراق اعلام داشت چنانچه دولت ایران قطعنامه 582 را رسماً و بدون قید و شرط قبول و اجرا کند، عراق نیز آماده است آن را اجرا نماید. به این ترتیب این قطعنامه نیز بى اثر ماند