انسانِ فاقد اخلاق
انسان فاقد اخلاق بويي از انسانيت نبرده و نخواهد برد، زيرا انسانيت در گرو داشتن روحيات والايي است كه با حيوانيت در تضاد است.
انسان فاقد اخلاق جامعهاي ميسازد كه همواره گرفتار كشمكش با ديگران است، جنگ ساز ميشود، صلح را نابود ميكند، حقوق را پايمال مينمايد، خلاصه كالبد انسانيت را از درون تهي ميسازد.
انسان فاقد اخلاق، در حقيقت خود است يعني او در ميان جامعه انساني غريب است و ماهيت انساني ندارد.
انسان فاقد اخلاق خدا را از دست ميدهد و خلاصه به آخرين حد هويتي ميرسد ...
و در نهايت انسان فاقد اخلاق بيمار است آن هم بيماري موحشي از نوع از خود فراموشي ...
تعريف اخلاق:
اخلاق يعني صفات و كمالاتي كه در روح نفوذ كرده و آدمي با آن خو گرفته است به گونه اي كه كارهاي خير و يا شر را به آساني انجام ميدهد مانند: راستگويي، عدالت، استقامت، سخاوت و... از كسي كه اين صفات را دارد و مثل ظلم و ناتواني و بخل و حسد از كسي كه داراي اخلاق زشت است.
سعادت در گرو پاكي روح
قرآن مجيد به عنوان زبان گوياي مكتب اسلام مي فرمايد:
قد افلح من زكيها و قد خاب من دسيها (سوره شمس، آيه 9 و 10)
قطعاً رستگار شد كسي كه روح خود را پاكيزه كرد و زيان كرد، كسي كه آنرا آلوده ساخت.
و در سوره مباركه آل عمران آيه 631 مي فرمايد:
يزكيهم و يعلمهم الكتاب و الحكمه
خداوند بر مؤمنين منت نهاد، زيرا پيامبري از خودشان براي آنها فرستاد كه آيات الهي را بر آنها بخواند و روح آنها را از اخلاق ناپسند پاك مي كند و به آنها كتاب و حكمت ميآموزد.
و خود پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله) هدف از بر انگيختن خود را تكميل مكارم الاخلاق معرفي كرده و مي فرمايند:
انما بعثت اتمم مكارم الاخلاق (تفسير مجمع البيان، علامه طبرسي)
من براي تكميل اخلاق پسنديده برانگيخته شدم .
اقدام عملي براي بدست آوردن اخلاق خوب
اولين گام در راستاي تهذيب نفس شناخت اخلاق ناپسند از اخلاق پسنديده است، و اينجا عنصر آگاهي و نقش آن در تهذيب نفس مشخص ميشود.
گام دوم در تهذيب نفس بعد از اقدام عملي است. نتيجه اين اقدام عملي مراقبت از روح است بسان محافظت از جسم.
براي نايل آمدن به اين مهم به نكات زير توجه فرماييد:
1ـ در هر امر مخصوصاً در راه تهذيب نفس بايد به خداوند متعال توجه كرد و از او استمداد نمود.
2ـ از محيطهاي آلوده و افراد نالايق و ناپاك دوري جست.
3ـ به نماز اول وقت اهتمام ورزيد كه مايه سلامتي روح و روان آدمي است.
4ـ نسبت به از بين بردن صفت زشت و متخلق شدن به صفت پسنديده متناسب عمل كنيم مثلاً براي بدست آوردن ملكه سخاوت بايد بسيار بخشش نمود. براي رسيدن به صفت شجاعت بايد از كارهاي مشكل استقبال كرد و براي بدست آوردن خصيصه تواضع بسيار به مردم كمك كرد و در راه قضاء حوايج مردم همت نمود.
5ـ مراقبت از كارهاي خوبي كه در طول روز انجام ميدهيم و محاسبه كردن اعمال و تكرار آنها و تمرين و پشتكار در مبارزه با هواهاي نفساني و عادتهاي ناپسند پيش شرط موفقيت در تهذيب نفساني است.
