چادگان اصفهان

شهر جندق در حاشيه جنوبي دشت کوير مرکزي ايران و در شمال شرقي استان اصفهان به مختصات طول جغرافيايي 25/54 و عرض جغرافيايي 34 واقع شده است و از نظر تقسيمات کشوري شهري از بخش خور و بيابانک شهرستان نائين ميباشد. شهر جندق از مرکز بخش 105 کيلومتر و از مرکز شهرستان 230 کيلومتر و تا مرکز استان بيش از 370 کيلومتر همچنين لازم به ذکر است که اين شهر تا حد مرزي استان سمنان 70 کيلومتر و تا شهر دامغان 260 کيلومتر فاصله دارد که افتتاح راه جندق دامغان در مسير اصفهان- مشهد و تهران- بيرجند تا حدودي شهر را رونق داده است.

اين شهر داراي نزديک به پنجهزار نفر جمعيت و حدود 1300 خانوار و داراي مردمي خونگرم, مهماننواز و زحمتکش که خاصه مردم کويرنشين است ميباشد.
قدمت شهر جندق براساس آثار باقيمانده از ادوار گذشته نزديک به 2000 سال برميگردد. شهري که در حاشيه مسير جاده معروف و تاريخي ابريشم قرار داشته و همانطور که از نامش بر ميآيد (جندق ادغام شده جنب دق يعني حاشيه کوير و زمين صاف) به عنوان بندرگاه کوير محل استراحت کاروانهاي عبوري بوده است.
از جمله آثار باقيمانده ميتوان دژ اردبيل و يا قلعه انوشيروان ساساني را نام برد اين قلعه به روايت جندقيها و همچنين بنا به نوشته اعتمادالسلطنه در کتاب مرأتالبلدان به زندان انوشيروان مشهور است که از يک چهار ديواري که در هر گوشه آن برجي دارد تشکيل شده است و داراي دروازهاي است که خود داراي دو برج به ارتفاع 22 متر و بسمت مشرق باز ميشود ولي به دليل عدم رسيدگي در گذشته و همچنين تخريب مقداري از آن در زمان رضاخان اين قلعه رو به نابودي است و شايد تنها قلعه باستاني باشد که هنوز داراي ساکناني ميباشد. از آثار ديگر, مسجد جامع جندق است که در قلب همين قلعه جا دارد و داراي گنبد کوچک آجري با طرح حصيري ميباشد معلوم و مشخص نيست در چه زماني ساخته شده است ولي زيلوهاي تاريخدار موجود در مسجد گواه آن است که از سال 960 هجري محل تجمع مؤمنين بوده است و داراي ميدان بزرگي است که اکنون در ماه محرم از آن براي عزاداري سالار شهيدان حسينابنعلي (ع) استفاده ميشود.

از جمله آثار ديگر شهر جندق که در جاي خود ديدني است صفه نيزهگاه (نيازگاه) که در يک فرسنگي جنوب شرقي شهر برفراز تپههاي مزرعهاي, با ايوان گنبدي و ديوارهاي کاهگلي واقع شده است که زيارتگاهي براي جندقيهاست چون شنيده شده که روزي در اين مکان امام زمان (عج) را زيارت کردهاند. همچنين آثاري که به مرور زمان نابود شدهاند ميتوان خانقاه (آتشکده), گنبد هشت در و قلعههاي ديگر مزارع اطراف است نام برد.

جغرافيدانان بسياري از اين شهر عبور کردهاند که در آثار و کتب خود در خصوص اين شهر نوشتهاند که حتي بعضي جندق را به عنوان بهشتي در حاشيه کوير نام بردهاند. از جمله ناصر خسرو در سفرنامه, حمدا... مستوفي در نزههالقلوب, مقدسي در احسنالتقاسيم و بسياري از کتب دوران صفويه و قاجاريه و همچنين کتاب برساحل کوير نمک نوشته استاد حکمت يغمائي را ميتوان نام برد که منابع خوبي براي دانشجويان است.

از مشاهير جندق ميتوان از شاعر و مرثيه سراي معروف ابوالحسن يغماي جندقي نام برد که منزل مسکوني زيبا و منحصر به فرد او در قلعه فوق يکي از آثار تاريخي محسوب ميشود. و ديگر شاعر اين شهر ميتوان از يک از نوادگان يغما, مرحوم صفائي نام برد که مراثي و روضههاي او توسط مداحان محلي خوانده ميشود.

حديث بساط در کتاب حديقهالشيعه تأليف فقيه و محقق رباني دانشمند بزرگ شيعه احمدبن محمد معروف به مقدس اردبيلي چاپ انتشارات علميه اسلاميه در صفحات 381 الي 384, حديث فوق بابت اثبات ولايت حضرت عليابنابيطالب (ع) که با ده نفر از اصحاب پيامبر بر قاليچهاي ابريشمي (بساط) نشسته و بفرمان خدا با پرواز قاليچه به زيارت اصحاب کهف رفتند و در بين اصحاب پيامبر, اصحاب کهف فقط جواب سلام حضرت علي (ع) را دادند که خواندن جريان اين معجزه (حديث بساط) به طور کامل از کتاب فوق به تمامي شيعيان راستين علي (ع) توصيه ميشود. و لازم به ذکر است در اين حديث عين جمله زير به نقل از انس خادم رسولا... که يکي از آن ده نفر صحابه بود آمده است.
بشنويد و بدانيد که بهديه آوردند از براي رسول خدا بساطي که از ابريشم بود از جانب مشرق از دهي که آن را جندق گويند.

مردم سخت کوش جندق با فرهنگ غني اسلامي و مذهبي با رعايت شئونات اخلاقي و ساده زيستي زندگي خود را ميگذرانند و از نظر اقتصادي با درآمد کمي که از محل کار در کورههاي آجرپزي و کشاورزي و بافت فرشهاي نفيس نائيني که از مرغوبترين نوع آن ميباشد امرار معاش مينمايند. محصولات کشاورزي جندق به لحاظ وجود خاک خوب از مرغوبيت خاصي برخوردار است ولي متأسفانه به علت آب کم مقدار آن زياد نيست که از معروفترين آنها ميتوان از سير , زعفران, نعنا خشک و انار و ... نام برد.
در شهر جندق متأسفانه به علت بعد مسافت, دوري امکانات, بازار فروش و کمبود سرمايه زمينهاي براي ايجاد کارگاههاي صنعتي تاکنون نبوده است و به همين دليل مشکل اشتغال بيشتر به چشم ميآيد و هم اکنون داراي يک کارگاه توليدي پوشاک و يک کوره آجرنما و ده کوره آجر معمولي ميباشد که داراي محصولات ممتازي نيز هستند.