دانستنی های دارویی خانواده

مصرف دارو با سایر خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها متفاوت است .مصرف بی‌رویه دارو، خود درمانی و عدم رعایت دستورات دارویی پزشکان و داروسازان و قطع ناگهانی دارو در هنگام مشاهده نخستین نشانه‌های سلامت از جمله مشکلاتی است که در فرهنگ مصرف دارو در جامعه ما مشاهده می‌شود و به همین جهت ضرورت دارد مصرف‌کنندگان دارو به اصول زیر در مصرف دارو توجه نمایند.

داروهای تجویز شده مانند چتر می‌باشند. در عین حال که مفید هستند ولی همیشه لازم نمی‌باشند. همانطور که وجود یک ابر کوچک دلیلی برای حمل چتر نمی‌باشد، کسالت‌های مختصر همیشه نیاز به مصرف دارو ندارند.
دردها و ناراحتی‌های مختصر، نشانه‌های طبیعی از عدم مراقبت‌های صحیح از خودمان همچون عدم استراحت کافی و نامنظم بودن تغذیه می‌باشند و به طور معمول بدون به کار بردن داروها برطرف می‌گردند.
بدن و مغز انسان دو وسیله طبیعی برای مقابله با مشکلات و استرسهای روزانه زندگی می‌باشند. روشهای ساده گاهی معجزه‌آسا هستند. مثلاً چند دقیقه آرامش و استراحت در رفع سردرد بسیار مؤثر است یا یک لیوان شیر و نوشیدنی گرم و یا تنفس عمیق می‌تواند خوابی عمیق را برای افرادی که دچار بی‌خوابی شده‌اند به ارمغان آورد.
مصرف منطقی داروهای تجویز شده بستگی به مسؤولیت‌پذیری بیمار دارد. بدین معنا که فقط وقتی به دارو احتیاج داریم و پزشک لازم می‌داند ما آن را کاملاً مطابق دستور مصرف پزشک استفاده کنیم.
در اکثر مواقع، روش‌های درمانی دیگر گزینه مناسب‌تری برای درمان هستند و می‌توان به جای اتکای بیش از حد به داروهای تجویزی، با تنظیم روش زندگی سالم و برنامه شخصی منظم میزان مصرف دارو را کاهش داد. در نهایت باید دانست یک دارو وقتی مفید است که منافع مصرف آن برای بیمار بیش از خطرات و زیان‌های احتمالی آن باشد:‌
1- در درمان سرماخوردگی در صورتی که با بیماری‌های ثانویه عفونی همراه نشده باشد نیازی به مصرف آنتی‌بیوتیک نیست.
2- برای درمان هر بیماری عفونی، آنتی‌بیوتیک خاصی مصرف می‌شود. هرگز خودسرانه اقدام به مصرف آنتی‌بیوتیک نکنید.
3- مصرف اشکال تزریقی داروها باید فقط به موارد بسیار خاص بیماری‌ها محدود شود.
4- به کودکان تب‌دار خود قبل از مشاوره با پزشک هرگز آسپرین ندهید.
5- برای مصرف مکمل‌های ویتامینی، انجام آزمایش و تأیید کمبود آن ویتامین در بدن لازم است.
6- درمان همه گلودردها یکسان نیست. از مصرف داروهای باقی‌مانده از گلودردهای قبلی پرهیز کنید.
7- برای تسکین هرگونه دردی نباید بی‌رویه دارو مصرف کرد. در مورد انتخاب و مصرف مسکن‌ها حتماً با داروساز شاغل در داروخانه مشورت کنید.
8- مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌ها بدون تجویز پزشک منجر به درمان ناقص و بروز مقاومت نسبت به این دسته دارویی شده و هنگام بروز مجدد بیماری‌های عفونی شما را از دسترسی به داروهای مؤثر جهت درمان محروم می‌سازد .

 قانون دوم: میانه‌روی در مصرف دارو

داروهای تجویز شده مانند غذا هستند، زیاده روی در مصرف آن برای بیمار مضر است. مقادیر تجویز شده توسط پزشک مؤثرترین و بی‌خطرترین مقادیر دارو است. دوبرابر کردن مقادیر مصرف، تأثیر دارو را افزایش نمی‌دهد. مصرف اکثر داروها بیش از مقادیر مجاز و توصیه شده خطرناک است. همچنین هیچ گاه مقادیر زیادی دارو را مدت زمان طولانی مصرف نکنید مگر به توصیه پزشک، چرا که خیلی از داروها ایجاد عادت و وابستگی می‌کنند. استفاده نابجا و اشتباه از داروها به جای درمان می‌تواند بیماری‌زا باشد.
هرچند داروها اغلب مؤثرترین و مناسب‌ترین روش درمانی می‌باشند. ولی شما نباید هربار که به پزشک مراجعه می‌کنید انتظا نوشتن نسخه برای خود را داشته باشید و یا به اصرار از پزشک نسخه دریافت کنید. ممکن است فیزیوتراپی و ورزشهای ساده، رژیم مخصوص غذایی و یا تغییرات ساده و عادات زندگی تنها چیزی باشد که برای رفع مشکل‌تان مورد نیاز است.
به معلومات، تجربه و تخصص پزشک خود اعتماد کنید. اگر پزشک شما دارویی را مجدداً تجویز نکرد و یا تعداد دفعات تکرار نسخه‌ها را محدود کرد از داروساز انتظار پیچیدن مجدد آن نسخه را نداشته باشید. چرا که بعضی از داروها پس از گذشت زمان، نیاز به تغییر در مقدار مصرف دارند و بعضی دیگر را نباید برای مدت زمانی طولانی به کار برد.
فقط پزشک می‌تواند داروهای تجویز شده را تغییر دهد و داروسازان در موارد خاص مجاز به ارایه داروهای مشابه هستند. به همین جهت توصیه می‌شود در مصرف متعادل دارو به نکات زیر دقت نمایید:‌
1- داروهای قدیمی خود را بدون مشورت پزشک، جهت رفع علایم مشابه با بیماری‌های پیشین مورد استفاده قرار ندهید.
2- هنگام تحویل گرفتن داروهای خود با گوش دادن به اطلاعات دارویی ارایه شده توسط داروساز می‌توانید از بروز عوارض دارویی مصون بمانید.
3- مصرف بیش از حد مجاز ویتامین‌ها بخصوص انواع محلول در چربی آنها (K,E,D,A) می‌توانند عوارض خطرناکی ایجاد نمایند
4- مصرف داروهای قلبی باید به طور منظم و تحت نظر پزشک صورت پذیرد. هرگز خودسرانه مصرف این داروها را کم و زیاد یا قطع نکنید.
5- ارایه توضیح کافی درباره بیماری، نحوه مصرف داروها و مدت زمانی که طول می‌کشد تا اثر داروها دیده شود، از ویژگیهای یک پزشک مجرب است.
6- برای رسیدن به وزن مطلوب و طبیعی نیازی به مصرف دارو و تحمیل عوارض جانبی آن به بدن نیست. با رژیم غذایی مناسب و کامل، همچنین فعالیت بدنی، می‌توان به وزن مطلوب همراه با سلامت بدن دست یافت.
7- اگر تصور می‌کنید فردی دارویی را بیش از اندازه مصرف کرده و در حالت غیرهوشیاری یا تشنج است و یادر تنفس مشکل دارد، ضمن مهیا کردن سریع بیمار جهت انتقال به مراکز درمانی، می‌توانید برای دریافت اطلاعات ابتدایی با مراکز اطلاعات دارویی و سموم تماس بگیرید.