اخبار پزشکی

نمك چه نقشي در بدن دارد؟

نمك يكي از مواد مورد نياز براي سوخت و ساز مواد در بدن، انتقال پيام‌هاي عصبي و كاركرد صحيح عضلات است.

اين ماده به مقدار محدود مورد نياز بوده و مصرف متعادل آن لازم است. به طور مثال در هنگام اسهال و استفراغ و يا فعاليت شديد بدني و در هواي گرم با مصرف كمي نمك مي‌توان املاح از دست رفته بدن را جبران كرد.

چه مقدار نمك بخوريم؟

در حال حاضر مصرف نمك كه خصوصاً در غذاهاي آماده به ميزان زياد مورد استفاده قرار مي‌گيرد در كشور ما بالا است. طبق توصيه سازمان بهداشت جهاني، حداكثر مقدار مصرف روزانه نمك 5 گرم مي‌باشد. اين در حالي است كه ميزان مصرف نمك در كشور 3 – 2 برابر اين مقدار برآورد شده است. اين ميزان نمك شامل نمك نمكدان و نمك موجود در مواد غذايي شور مانند خيارشور و انواع شورها، تنقلات شور، غذاهاي آماده يا كنسرو شده مي­باشد.

مصرف زياد نمك و غذاهاي شور چه عوارضي را به دنبال دارد؟

در صورتي كه نمك به مقدار مناسب مصرف شود و كليه‌ها هم سالم بوده و عملكرد خوبي داشته باشند نمك مورد نياز بدن تامين مي‌گردد اما در صورت تداوم مصرف زياد نمك و مواد شور و يا اختلال در كاركرد كليه‌ها يا يكي از سيستم‌هاي مربوط به دفع، نمك اضافي موجب تجمع آب در بدن شده و ايجاد ورم در تمام و يا قسمت‌هايي از بدن مي‌نمايد. مصرف زياد نمك و غذاهاي شور از عوامل موثر بر افزايش فشارخون و بروز بيماري‌هاي قلبي و عروقي به ويژه در افراد داراي سابقه اين بيماري‌ها در خود يا خانواده است.

مهمترين منابع دريافت نمك در رژيم غذايي كدام‌ها هستند؟

1-      نمك آشپزخانه و سفره كه زمان طبخ يا سر سفره به غذا اضافه مي‌شود.

2-      انواع غذاهاي آماده مانند سوسيس، كالباس، همبرگر و ...

3-      انواع كنسروها مانند كنسرو خورش‌ها، كنسرو سبزيجات و ...

4-      انواع تنقلات شور مانند چيپس، چوب شور و ...

5-      لبنيات شور مانند پنير، دوغ و كشك

6-      انواع شور مانند خيارشور، كلم شور و ...

7-      آجيل و مغزهاي شور

8-      ترشي‌ها

براي پيشگيري از افزايش فشارخون و بيماري‌هاي قلبي چه مواردي را بايد رعايت كنيم؟

-          ميزان نمكي را كه هنگام پخت به غذا اضافه مي‌كنيد را كاهش دهيد.

-          براي اجتناب از مصرف بي‌رويه نمك، بر سر سفره از نمكدان استفاده نكنيد.

-          غذاهاي كنسرو شده و بسياري از مواد غذايي بسته‌بندي شده و آماده داراي مقادير زيادي نمك هستند، به همين دليل بهتر است مصرف اين مواد غذايي را محدود كنيد.

-          براي بهبود طعم غذا و كاهش مصرف نمك در هنگام تهيه غذاها به جاي نمك از سبزي‌هاي تازه و معطر، سير، ليموترش، آب نارنج، آويشن، شويد و .... استفاده كنيد.

-          مصرف غذاهاي شور مثل آجيل شور، چيپس، پفك، انواع شور نظير خيارشور، كلم شور و ...، ماهي دودي، سوسيس و كالباس را كاهش دهيد.

-          جوش شيرين كه ممكن است براي ورآمدن و پف كردن انواع نان و كيك به كار رود داراي مقدار زيادي سديم (عنصر موثره نمك) است. بنابراين در افرادي كه به علت ابتلا به بيماري محدوديت مصرف نمك دارند مصرف مواد حاوي جوش شيرين هم بايد بسيار محدود شود.

نمك يددار تصفيه شده چيست و چرا بايد فقط از اين نوع نمك استفاده كنيم؟

نمك تصفيه نمكي است كاملاً بهداشتي كه ناخالصي‌هاي آن حذف شده است.

نمك خوراكي بايد از نوع يددار و تصفيه شده باشد. نمك‌هاي تصفيه شده يددار به دليل خلوص بالا ميزان يد را بهتر و به مدت بيشتر حفظ مي‌كنند.

نگهداري و ذخيره نمودن نمك يددار به مدت طولاني (بيش از يكسال) موجب از دست رفتن بخشي از يد آن مي‌شود. براي حفظ يد در نمك، بايد نمك را دور از نور و رطوبت و در ظرف در بسته پلاستيكي، چوبي، سفالي و يا شيشه‌اي رنگي نگهداري كرد و جهت اضافه كردن آن به غذا ر زمان طبخ، نمك را در انتهاي پخت اضافه نمود تا يد آن در حداكثر مقدار حفظ شود.

نمك تصفيه نشده به علت داشتن ناخالصي در افرادي كه سابقه بيماري‌هاي گوارشي، كليوي و كبدي دارند و حتي مصرف مداوم آن در افراد سالم منجر به بروز ناراحتي‌هاي گوارشي، كليوي، كبدي و حتي كاهش جذب آهن در بدن مي‌شود.

همواره به تاريخ مصرف نمك و وجود پروانه ساخت از وزارت بهداشت روي بسته‌بندي نمك‌ها توجه نماييد.

دقت كنيد كه عبارت «نمك يددار تصفيه شده» بر روي بسته‌بندي نمك درج شده باشد و از خريد هرگونه نمك با عنوان «نمك صنعتي» خودداري نماييد.

بنابراين توصيه مي‌شود نمك و غذاهاي شور به مقدار بسيار كم مصرف شوند و همان مقدار كم نمك نيز فقط از نوع تصفيه شده يددار باشد.