علت این نامگذاری مقاومت مردم این شهر در برابر موشک باران رژیم بعثی عراق در طول جنگ ایران و عراق بوده است. این شهر در دوران جنگ بارها مورد هجوم و موشک‌باران رژیم عراق بود تا آنجا که آن را با نام شهر موشک‌ها یاد کرده‌اند.

همچنین در آغاز جنگ ایران و عراق دزفول بیش از ۲۰۰ بار موشک‌باران و ۲۰ هزار بار گلوله‌باران شد مردم دزفول با وجود موشک‌باران شدید همچنان مقاومت می‌کردند و نماز جمعه دزفول هر هفته با حضور مردم و رزمندگان اقامه می‌شد. شهرستان دزفول در دوران جنگ هفت هزار کشته، زخمی و مفقودالاثر داشت که از این تعداد، دو هزار و ۶۰۰ نفر کشته‌های جنگ بودند

اظهار نظرها

 شهر موشک ها(بلد الصواریخ) همانجایی است که اصابت راکت هواپیماها، حمله های توپخانه ها و شلیک موشک های فراگ و اسکاد صدام هم نتوانست مقاومتش را در هشت سال دفاع مقدس درهم بریزد.

 دلیل حملات بی‌امان صدام به دزفول چه بود؟/

 یکی از خودباوری‌های کشور و مردم ما و امنیت مثال‌زدنی ایران در منطقه بحران‌زده غرب‌ آسیا،‌ نشأت گرفته از دوران دفاع مقدس است چراکه مجاهدت مردم ایران در دفاع مقدس تعجب همه جهان را برانگیخت. یکی از زیباترین جلوه‌های دفاع مقدس را می‌توان در ایستادگی و پایداری مردم ایران در مقاومت برابر حملات دشمن در جنگ شهر‌ها و مناطق مسکونی برشمرد. دشمن از ایجاد جنگ شهر‌ها دو هدف عمده را دنبال می‌کرد؛ تصریح کرد: اول اینکه اراده مردم را در پشتیبانی از دفاع مقدس بشکند؛ یعنی دشمن شهر‌هایی که دارای ویژگی‌های راهبردی بودند را مورد اصابت موشک قرار می‌داد تا به مقاصد خودش دست پیدا کند که دزفول یکی از این شهرها بود. در تاریخ 31 شهریور 59 در اولین بمباران، دزفول مورد بمباران هوایی قرار گرفت. به دلیل وجود پایگاه وحدتی ضمن بمباران واحد‌های نظامی، شهر را هم‌مورد بمباران قرار داد. این وضعیت تا عملیات فتح‌المبین ادامه داشت و پس از آن از موشک‌های راهبردی استفاده کرد.176 انواع موشک به دزفول اصابت کرد که نیمی از این‌ها برای ویرانی شهری بزرگ کافی بود. 850 بمب و راکت توسط هواپیما‌های دشمن به سمت دزفول ریخته شد. 2500 گلوله در مدت کمتر از یک سال دزفول را مورد اصابت قرار داد. هزار و 500 واحد مسکونی و تجاری مورد هدف قرار گرفت. برخی منازل دزفول سه بار موشک خورد و بازسازی شد. در این میان دو هزار و 600 شهید و چهار هزار و 200 جانباز تقدیم انقلاب اسلامی ایران شده‌است.

اول هویت دینی و انقلابی مردم دزفول، دوم حملات صدام به دزفول را به جهت موقعیت ژئوپلوتیکی این شهر بوده، اگر دزفول سقوط می‌کرد جبهه‌های دیگر هم سقوط می‌کردند که خوزستان از ایران جدا می‌شد. همیشه اولین هدف صدام برای موشکباران، دزفول بود؛ از این‌رو دزفول به شهر نمونه مقاومت نام‌گذاری شده است.

ایستادگی، مقاومت و پایداری مردم دزفول باعث شد، در ششم شهریورماه سال 1366، چهارم خردادماه به عنوان روز دزفول، روز ملی مقاومت و پایداری نامگذاری شود.

 اگر مقاومت مردم دزفول نبود، خوزستان سقوط می کرد

چهارم خرداد سالروز مقاومت مردم قهرمان دزفول در برابر موشک باران عراق در زمان دفاع مقدس، موجب شد این تاریخ به نام روز ملی مقاومت و پایداری در تقویم ثبت شود.

علت این نامگذاری مقاومت مردم این شهر در برابر موشک باران رژیم بعثی عراق در طول جنگ ایران و عراق بوده است. این شهر در دوران جنگ بارها مورد هجوم و موشک‌باران رژیم عراق بود تا آنجا که آن را با نام شهر موشک‌ها یاد کرده‌اند.

چهارم خرداد سالروز مقاومت مردم قهرمان دزفول در برابر موشک باران عراق در زمان دفاع مقدس

مردم شهید پرور دزفول مدت هشت سال دفاع مقدس با وجود اصابت موشک بر شهر، همزمان بخش های تخریب شده را بازسازی می کردند و اراده رژیم بعثی در خالی کردن شهر و درهم کوبیدن آن را به یکی از آرزوهای دست نیافتنی متجاوزان مبدل کردند.در این مدت باوجود موج تبلیغی و تهدیدات گسترده رژیم بعث عراق و بلندگوهای شبانه روزی حامیان آنان، اهالی دزفول هرگز تسلیم ‌نشدند 

همچنین در آغاز جنگ ایران و عراق دزفول بیش از ۲۰۰ بار موشک‌باران و ۲۰ هزار بار گلوله‌باران شد. مردم دزفول با وجود موشک‌باران شدید همچنان مقاومت می‌کردند و نماز جمعه دزفول هر هفته با حضور مردم و رزمندگان اقامه می‌شد. شهرستان دزفول در دوران جنگ هفت هزار کشته، زخمی و مفقودالاثر داشت که از این تعداد، دو هزار و ۶۰۰ نفر کشته‌های جنگ بودند.

دشمن بعثی ۲ لشکر از ۶ لشکری که برای حمله به خاک میهنمان آماده کرده بود، مامور فتح دزفول کرد تا خوزستان را دور بزند و درنهایت این استان را به تصرف خود درآورد و اگر مقاومت مردم دزفول نبود، خوزستان سقوط می کرد، عملیات فتح المبین وجود نداشت و مقدمه آزاد سازی خرمشهر فراهم نمی شد.

شرح عملیات

در ساعت ‌۳۰ دقیقه بامداد ‌۱۳۶۱/۱/۲، عملیات فتح‌المبین با رمز مبارک یازهرا (س) آغاز شد. حوادث و رویدادهای عملیات در محور و مراحل مختلف آن به شرح ذیل است:

مرحله اول عملیات فتح المبین (‌۱۳۶۱/۱/۲):

در این مرحله در محور قرارگاه قدس، تیپ ‌١٤ امام حسین (ع) در جناح راست موفق شد با حرکت احاطه‌ای از شمال غربی و غرب رودخانه چیخواب ضمن تصرف منطقه عین خوش، عقبه دشمن در این محور را مسدود کند. تیپ ‌٤١ ثارالله و تیپ ‌٨٤ خرم آباد نیز در جناح چپ این قرارگاه از شمال دشت عباس طرف امام زاده عباس و تپه ‌٢٠٢ پیشروی کرده و مواضع دشمن را به تصرف خود درآورد، لیکن این مواضع در جریان پاتک‌های شدید دشمن مجددا به اشغال نیروهای عراقی درآمد.

در محور قرارگاه نصر؛ یگان‌های عمل کننده در ساعت ‌٠١:۳۰ بامداد با دشمن درگیر شدند. در حالی که واحدهای ارتش عراق در این محور به شدت مقاومت می‌کردند، یک گردان از تیپ ‌٢٧ محمد رسول الله (ص) که ماموریت تصرف «علی گره زد» و خاموش کردن آتش توپخانه مستقر در آن را بر عهده داشت، تا اعماق خطوط دشمن نفوذ کرده و قرارگاه توپخانه دشمن را به تصرف درآورد. در نتیجه، یگان‌های دیگر این قرارگاه موفق شدند مواضع اصلی پدافندی دشمن در شمال محور پل نادری، سرخه فلیه، سرخه صالح و تپه چشمه، کوت کاپون، سه راهی قهوه خانه و تپه شاوریه را به تصرف در آورند.

در محور قرارگاه فجر، به دلیل مستحکم بودن خطوط پدافندی، حجم انبوه آتش و هوشیاری دشمن نسبت به جهت تک و نیز انسداد اکثر راهکارهای پیش بینی شده خودی، نیروهای این قرارگاه با روشن شدن هوا به موقعیت اولیه خود بازگشتند. در محور قرارگاه فتح، ماموریت این قرارگاه در آغاز عملیات، تنها اعزام گروه های «آرپی جی زن» برای شکار این تانک‌ها محدود شد. بر همین اساس گروه‌های مورد نظر اعزام شدند، لیکن تنها موفق گردیدند حدود ‌٢٠ تانک و نفربر دشمن را منهدم کنند.

مرحله دوم عملیات فتح المبین(‌۱۳۶۱/۱/۴):

ساعت یک بامداد چهار شنبه چهارم فروردین، مرحله دوم عملیات فتح با کلمه رمز یازهرا(س) آغاز شد و نیروهای ایرانی در اولین ساعات شروع عملیات، تلفات سنگینی بر دشمن وارد آوردند و به مواضع آن در جبهه‌های غرب شوش و دزفول دست یافتند. در این مرحله از عملیات تنگه رقابیه و ارتفاعات میشداغ پاکسازی شد.

در این مرحله، ماموریت اصلی به عهده قرارگاه فتح بود تا با تصرف تنگه رقابیه و ضمن تهدید عقبه نیروهای عراقی، در منطقه قرارگاه فجر، موجب کاهش فشار دشمن به قرارگاه قدس شود. قرارگاه های نصر و قدس نیز در این مرحله ماموریت داشتند تا با ترسیم خطوط پدافندی خود، در مقابل پاتک های دشمن مقاومت کنند.

همچنین، قرارگاه فجر همچون مرحله اول ماموریت داشت تا به منظور جلب توجه دشمن به انجام عملیات ایذایی بپردازد و ذهن فرماندهان عراقی را از محور اصلی عملیات منحرف کند.

قرارگاه فتح از دو محور عملیات خود را آغاز کرد. یک تیپ پیاده به همراه یک گردان زرهی با هدف تصرف ارتفاعات رقابیه، از حاشیه تنگه رقابیه و آب گرفتگی وارد عمل شدند و دو تیپ نیز محور اصلی حرکت خود را تنگه دلیجان – به منظور دور زدن دشمن – قرار دادند و در نتیجه موفق شدند تنگه رقابیه، ارتفاعات رقابیه و میشداغ به همراه تعداد زیادی تجهیزات سنگین دشمن را به تصرف درآورند. به دنبال آن، نیروهای عراقی از فشار خود در محور عین خوش کاسته و پاتک های سنگین را متوجه منطقه رقابیه کردند و به رغم این که خطوط پدافندی نیروهای خودی در داخل تنگه تا آستانه سقوط پیش رفت، لیکن مقاومت نیروهای خودی به حفظ و تامین اهداف این مرحله منجر شد.

مرحله سوم عملیات فتح المبین (‌۱۳۶۱/۱/۷):

در سومین مرحله عملیات، مهمترین مواضع حیاتی دشمن در غرب شوش و دزفول فتح شد. این مرحله از عملیات مقارن ساعت ‌٢٢ و ‌٣٠ دقیقه شب شنبه ‌هفتم فروردین با نام فتح‌المبین و با کلمه رمز «یازهرا (س)» در شمال غربی شوش آغاز شد.

فرماندهان سپاه و ارتش پس از کسب نتایج موفقیت آمیز در مرحله دوم عملیات، به این نتیجه رسیدند که نیروهای دشمن به دلیل از هم پاشیدگی سازمان و گسستگی در سیستم فرماندهی خود، احتمالا از منطقه عملیاتی فرار خواهند کرد. لذا تصمیم گرفته شد هر چه سریعتر با انجام عملیات دیگری، قوای دشمن منهدم و خطوط پدافندی قوای خودی تصحیح و تقویت شود. بر همین اساس، پس از طراحی مانور این مرحله از عملیات، نیروهای خودی در بامداد روز هفتم حمله خود را آغاز کردند و همان گونه که پیش‌بینی می‌شد، دشمن برای مصون ماندن از انهدام و اسارت نیروهایش، بسیاری از مواضع خود را به ناچار ترک کرده و به منتهی الیه خطوط پدافندی خود در منطقه، (چنانه، دوسلک و غرب ارتفاعات تینه) عقب‌نشینی کرد.

مرحله چهارم عملیات فتح المبین (‌۱۳۶۱/۱/۸):

در چهارمین مرحله عملیات که سحرگاه روز یکشنبه هشتم فروردین با نام فتح و کلمه رمز یازهرا (س) آغاز شد.

قرارگاه نصر به پاکسازی منطقه متصرفه در شرق ارتفاعات تینه پرداخته و پس از آن به کمک قرارگاه قدس شتافت. قرارگاه قدس که در روز گذشته ارتفاعات ‌٢٠٢ تنگه ابوغریب را به تصرف درآورده بود، می‌کوشید از فرار نیروهای در حال عقب نشینی عراق جلوگیری کند. قرارگاه فجر نیز مسئولیت پاکسازی منطقه متصرفه خود را بر عهده داشت.

همچنین نیروهای قرارگاه فتح ضمن عبوراز تنگه دلیجان به سمت برغازه و دوسلک موفق شدند این دو منطقه را به تصرف در آورده و با نیروهای قرارگاه نصر الحاق کنند و سپس به سمت مرزهای بین المللی پیشروی کنند.

در مجموعه، طی این مرحله از عملیات، ارتفاعات تینه، دوسلک و برغازه به تصرف کامل درآمدند و دشمن به غرب رودخانه دویرج و تپه ‌١٨٢ عقب رانده شد.

لازم به ذکر است که نیروهای خودی در تلاش اصلی خود در این مرحله که دستیابی به عقبه‌های دشمن و ممانعت از فرار نیروهای آنان بود موفق نبودند و دشمن توانست بسیاری از نیروها و تجهیزات خود را از منطقه عملیات خارج کند.

نتایج

- آزادسازی ‌٢٥٠٠ کیلومتر مربع از خاک جمهوری اسلامی؛ شامل ده‌ها بخش و روستا، سایت ‌٤ و ‌٥ رادار، جاده مهم دزفول – دهلران و ...

- نزدیک شدن نیروهای خودی به مرز در منطقه غرب شوش و دزفول.

- خارج شدن شهرهای دزفول، اندیمشک و شوش و مراکز مهمی همچون پایگاه هوایی دزفول از تیررس توپخانه دشمن و دستیابی به چاه‌های نفت ابوغریب در ارتفاعات تینه.

- انهدام بیش از ‌٤ لشکر، ‌٣٦١ دستگاه تانک و نفربر، ‌١٨ فروند هواپیما، ‌٣٠٠ دستگاه خودرو، ‌٥٠ توپ و ‌٣٠ دستگاه مهندسی ارتش عراق.

- به غنیمت گرفته شدن ‌٣٢٠ دستگاه تانک و نفربر، ‌٥٠٠ دستگاه خودرو، ‌١٦٥ توپ، ‌٥٠ دستگاه مهندسی و مقادیر زیادی سلاح و تجهیزات انفرادی.

- به اسارت در آمدن بیش از ‌١٥ هزار تن از نیروهای دشمن.

- کشته و مجروح شدن حدود ‌٢٥ هزار تن از نیروهای دشمن.

دزفول دژمقاومت در دوران دفاع مقدس بود

بلد الصواریخ یا شهر موشک‎ها عنوانی بود که عراقی‎ها در طول جنگ تحمیلی به شهر مقاوم و شهید پرور دزفول داده بودند این شهر که مظهر مقاومت مردم در مقابل حملات موشکی عراق نام گرفت در سال ۱۳۶۵ از طرف جمهوری اسلامی ایران با نظر سنجی از مردم ایران به عنوان شهر نمونه معرفی گردید و لوح زرین آن توسط دولت در یکی از میادین آن نصب شد .

یادداشت طحان نظیف

«سربازان وطن، مردانه جنگیدند و وجبی از خاک وطن، کم نشد

جنگ تازه شروع شده بود و هدف اصلی موشک‌های صدام، دزفول بود. آبان ماه سال ۶۰ بود و هنوز یک‌سالی بیشتر از شروع جنگ نگذشته بود که خانه پدری نیز با یکی از آن موشک‌ها ویران شد؛ مثل خیلی از خانه‌های دیگر دزفولی‌ها. چند تا از همسایه‌هایمان شهید شدند اما به اهل خانه ما که در زیر زمین پناه گرفته بودند، آسیبی نرسید. پدر و مادرم مجبور شدند به جای دیگری بروند تا دوباره خانه را بسازند. چند ماه بعد از آن ویرانی، من به‌دنیا آمدم. اینها را بعدها پدر و مادرم برایم تعریف کردند. خانه ویران شده را ندیدم اما صدای آژیرها و موشک‌هایی که تا پایان ادامه داشت را به خوبی در خاطر دارم. هنگام بازی و حتی نیمه‌های شب، همیشه ترس موشک‌باران در وجودت بود. کودکان یتیم، شهر ویران، درخت‌های واژگون، ارابه‌های آهنی سوخته، چشم‌های گریان تصویرهای به جا مانده آن روزهاست. اما دزفول ایستاد. سربازان فداکار وطن، مردانه جنگیدند. خون‌ها ریخته شد و سینه‌ها از گلوله شکافت اما وجبی از خاک خوزستان و بهتر بگویم وجبی از خاک وطن، کم نشد.

آن روزها گذشت. ایران آباد شد. صدام رفت. پیکر شهیدان به وطن بازگشت. درختان دزفول دوباره ایستادند. خانه‌ها تازه شد. صدای آژیر قرمز تمام شد. لبخند بر لبان مردم دزفول نشست. کودکان به کوچه‌های بازی آمدند. مدرسه‌ها گشوده شد و معلم‌ها پای تخته سیاه برگشتند. این بار جوانان به میدان آمدند. تربیت‌یافتگان تهرانی مقدم؛ از نسل چمران و همت. موشک‌هایی ساختند که شد حافظ شهرها، خانه‌ها و کوچه‌ها، کودکان و زنان. باور کردند می‌توانیم روی پای خود بایستیم. از دشمن نترسیم. پرنده‌های وحشی او را از صدها کیلومتر دورتر رصد کنیم؛ آنگونه که او نفهمد. خیالش را نمی‌کرد پیشرفته‌ترین جنگنده‌ها و موشک‌هایش دیگر در امان نباشد.

در پنجم شهریور ۱۳۹۸ که با برخی از اعضای شورای نگهبان از نمایشگاه دستاوردهای صنعت دفاعی و به طور خاص «باور ۳۷۳» بازدید کردیم، حس غرور عجیبی به من دست داد. ایمان و اراده جوانانی که دشمن را به زانو در آورده‌اند، دیدم. فهمیدم چرا رهبر عزیزمان می‌گوید جنگ نمی‌شود. تا چنین مردان پولادینی در کشورمان داریم، چه کسی جرأت نگاه چپ به این خاک دارد؟ باور ۳۷۳، باور به توان جوانان این مرز و بوم و باور به توان ایرانی است. باور به توانستنی است که نتیجه خواستن‌هاست؛ بله ما توانستیم چون خواستیم چون اراده کردیم. ای کاش در همه عرصه‌ها چنین اراده‌ها و خواستن‌ها و در نتیجه آن، توانستن‌هایی وجود داشت تا شیرینی آن کام مردمان این سرزمین را بیش از پیش شیرین نماید.

به عنوان یک جوان ایرانی، احساس غرور کردم؛ چراکه کشورم را در مرزهای علمی و فنی دنیا دیدم و مطمئن‌تر شدم. به نوبه خود از تلاش‌های خالصانه و صادقانه این عزیزان تشکر می‌کنم و برایشان آرزوی توفیقات روزافزون دارم».

خاطره رهبر انقلاب از حضور در دزفول در روزهای موشك‌باران

بعد از آنی که در شهر دزفول مردم بی‌پناه و بی‌دفاع مورد تجاوز سلاحهای دورزن مزدوران عراقی قرار گرفتند که ما همان شب اتفاقاً در دزفول بودیم، من صبح وارد شهر شدم و در خیابانها حرکت می‌کردم، شب را در پایگاه نیروی هوایی گذراندیم که خارج شهر است، روز گفتم بروم ببینم با این حادثه‌ی فاجعه‌آمیزی که در این شهر رخ داده است و شاید بیش از صد نفر زن و مرد و کودک بی‌گناه و بی‌دفاع نیمه‌ی شب کشته شدند، بروم ببینیم روحیه‌ی مردم چگونه است.

در این شهر نشانه‌ای از حیات ایمانی و عزم و تصمیم به چشم می‌خورد. در مقابل عظمت و شجاعت این مردم - چه زنشان و چه مردشان و چه جوانشان و چه پیرشان - انسان مبهوت می‌ماند. رژیم مزدور عراقی برای این‌که دزفول را تخلیه بکند از مردم و نیروهای انقلابی را از آن‌جا خارج کند دست به این توطئه‌ی رذالت‌آمیز و پست زده است، مردم شهر را هدف موشکهای دورزن قرار می‌دهد ... اما مردم مثل این‌که هیچ اتفاقی در شب گذشته در شهرشان نیافتاده است.

البته جوانهای پرشور شعار می‌دادند می‌گفتند به ما سلاح بدهید تا ما برویم انتقام بگیریم. من برای مردم صحبت کردم عصر همان روزی که شبش آن حادثه اتفاق افتاده بود هزاران نفر جمعیت، با شور، با هیجان، در مسجد جامع شهر دزفول جمع شدند، من سپاس و شکرانه‌ی خودم را از این همه شجاعت به عنوان یک انسانی که علاقه‌مند به شجاعت است، علاقه‌مند به ایمان است، علاقه‌مند به مردم فداکار است، به آن مردم فداکار عرض کردم الان هم از این تریبون عظیم نماز جمعه، از این تریبون میلیونی و از میان شما برادران و خواهران نمازگزار به تمام مردم شهر دزفول از زن و مرد و پیر و جوان درود می‌فرستم. مردمان شجاع، مؤمن، متوکل به خدا.

منابع:

https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=11329

https://farsi.khamenei.ir/audio-content?id=19925

https://www.isna.ir/news/1401030403529/%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B7%D8%AD%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%81-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B2%D9%81%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D9%88-%D9%88%D8%AC%D8%A8%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AE%D8%A7%DA%A9

https://www.tasnimnews.com/fa/news/1401/03/01/2715005/

https://p-babol.tvu.ac.ir/fa/606284/%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B2%D9%81%D9%88%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AF

https://dashti.farhang.gov.ir/fa/news/638644/%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%AF%D8%B2%D9%81%D9%88%D9%84-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AF