0

1 خرداد؛ روز ملی بهره‌وری و بهینه سازی مصرف

 
aftabm
aftabm
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : مرداد 1392 
تعداد پست ها : 25070
محل سکونت : اصفهان

1 خرداد؛ روز ملی بهره‌وری و بهینه سازی مصرف
شنبه 31 اردیبهشت 1401  10:22 AM

1 خرداد؛ روز ملی بهره‌وری و بهینه سازی مصرف

 

مقدمه

روز بهره وری و بهینه سازی مصرف، بهانه ای برای تكرار اهمیت استفاده مؤثر و مطلوب از زمان، امكانات، سرمایه، فرصت ها و نیروی انسانی در جهت تولید، بهینه سازی مصرف و در نتیجه ، رسیدن به رشد و شكوفایی همه جانبه اقتصادی و اجتماعی در جامعه است.

بهره وری در لغت معنای بهره بر، سودبرنده و كامیاب و همچنین به مفهوم راندمان و بازده است. در تعریف مفهومی بهره وری؛ استفاده مطلوب، موثر و بهینه از همه لحظه ها، مجموعه امكانات، ظرفیت ها، پتانسیل ها، سرمایه ها، نیروها و منابعی است كه به انسان برای رسیدن به رشد و شكوفایی همه جانبه كمك می كند. در واقع انسان با بیشترین استفاده از كمترین امكانات به بهره وری بالایی دست می یابد.

بهره‌وری به چه معناست ؟ 

از مفاهیم اقتصادی و مدیریتی بهره وری است که اینگونه تعریف می‌شود : «مقدار و میزان کالا و یا خدمات تولید شده در مقایسه با هر واحد از انرژی و یا کار هزینه شده بدون کاهش کیفیت یا به این شکل: اثربخشی ضربدر کارایی». به  عبارت دیگر منظور از بهره‌وری، عبارت است از : بدست آوردن حداکثر سود ممکن، با بهره گیری و استفاده بهینه از همان نیروی کار، توان، استعداد و مهارت نیروی انسانی، زمین، ماشین، پول، تجهیزات، زمان، مکان و امثالهم به منظور ارتقای رفاه در جامعه. بهره وری به نسبت کار انجام شده به کاری که باید انجام می‌شده اطلاق می‌شود. به عبارت دیگر بهره­ وری به معنای استفاده مطلوب، مؤثر و بهینه از مجموعه امکانات، ظرفیت­ ها، سرمایه ­ها، نیروها و منابع می باشد . به عبارتی دیگر، بهره وری برابر است با، تقسیم ستانده شده به داده شده ، که در سطح ملی ستانده عبارت است از ارزش افزوده ی ملی یا تولید ملی. در این رابطه، نهاده نیز عبارت است از زمان بالقوه برای کار و فعالیت. برخی به اشتباه بهره‌ وری را تنها سخت‌ تر کار کردن می‌دانند؛ در صورتی ‌که معنا و مفهوم بهره ‌وری را می‌توان آگاهانه ­تر کار کردن بیان کرد.

امروزه در کلیه ی کشور ها، چه کشورهای توسعه یافته و چه در حال توسعه مثل ایران ، بهره‌ وری به اولویتی ملی تبدیل شده است. ارتقای بهره وری جزء جدا نشدنی مدیریتی در کشور است و همه طراحان، تولید کنندگان و مدیران کشور به نحوی با آن سروکار خواهند داشت. سازمان ملي بهره وري ايران به عنوان كانون هماهنگي و برنامه ريزي بهره­ وري كشور مي باشد. سازمان بهره وري به عنوان پيشنهاد دهنده اهداف و اولويت ها و تدوين شاخص هاي بهره وري، زمينه هاي مربوط به بهبود كيفيت و اثربخشي را در مديريت كشور فراهم  مي كند.

 

 خرداد؛ روز ملی بهره‌وری و بهینه سازی مصرف
بهره وری به معنی استفاده مطلوب، موثر و بهینه از مجموعه امكانات، ظرفیت‌ها، پتانسیل‌ها، سرمایه‌ها، نیروها و منابعی است كه به انسان برای رسیدن به رشد و شكوفایی همه جانبه كمك می‌كند. در ایران اول خرداد ماه روز ملی بهره‌وری است.
 

اهی برداشت‌های اشتباهی از بهره‌وری و بهبود آن می‌شود، به‌طور مثال عده‌ای بهره‌وری را به‌عنوان سخت‌تر كار كردن می‌دانند در صورتی ‌كه معنا و مفهوم بهره‌وری در ارتباط با كار كردن متفاوت است. بهره ‌وری را می‌توان هوشيارانه و آگاهانه‌تر كار كردن دانست نه سخت‌تر كار كردن. روز بهره وری و بهینه سازی مصرف، بهانه‌ای برای تكرار اهمیت استفاده مؤثر و مطلوب از منابع و سرمایه‌های موجود است. با ما همراه باشید تا بیشتر با بهره‌وری و بهینه‌سازی مصرف آشنا شوید.

 

تاریخچه روز‌ ملی بهره‌وری و بهینه سازی مصرف

روز اول خرداد ماه، روز ملی بهره‌وری و بهینه سازی مصرف نامگذاری شده است، تا اهمیت استفاده بهینه و مطلوب از منابع و امکانات را یادآوری کند.

 
تعریفی از روز ملی بهره‌وری و بهینه سازی مصرف

بهرهوری می‌تواند بیشترین استفاده از کمترین امکانات و منابع در راه رسیدن به رشد و شکوفایی همه جانبه زندگی انسان باشد. اگر می‌خواهیم در دنیای پررقابت امروز رونق اقتصادی، اجتماعی و زندگی بهتری داشته باشیم، لازم است به بهره وری بالایی برسیم؛ زیرا ایستادگی و تداوم حیات در صحنه جهانی، سرعت و دقت افزون‌تری می‌طلبد.

 
مفاهيم، نكات و پيامدهای بهره ‌وری

۱- اگر سازمانی بخواهد به بهبود بهره‌وری مستمر و پايدار دست يابد، بايد برای برای آن اهميت استراتژيك قائل شود و به بهبود بهره‌وری به عنوان يك فرايند مديريتی نگاه كند. چون فرايند مديريتی، فرايندی مستمر، پيوسته و پايدار است و هنگامی ‌كه شكل گرفت به طور مداوم و لاينفک به عملكرد سازمانی تبديل می‌شود و برخلاف برنامه به يك دوره زمانی خاص محدود نخواهد شد.

۲- بهره ‌وری قبل از اين كه به ‌عنوان يك شاخص اقتصادی و يا عامل توسعه مطرح شود يك فرهنگ است. براي اين كه بهره‌ وری در يك جامعه پايگاهی پيدا كرده و ماندگار شود و در متن عقايد و سنت‌ های بومی ريشه بدواند، بايد نه تنها به عنوان يك معيار اقتصادی صرف، بلكه به ‌عنوان يك انديشه و تفكر قلمداد شود.
 

 

1 خرداد؛ روز ملی بهره‌وری و بهینه سازی مصرف

کنترل هوشمند اتاق سرور

۳- هميشه اين باور وجود دارد كه هر فرد در حالت عادی دارای استعداد‌ها، قابليت‌ ها و ظرفيت‌هايی از قبيل خلاقيت، نوع ‌آوری، ابتكار، اختراع، مديريت، رشد و ترقی و هم چنين ويژگی‌های خاصی است كه بر اثر پرورش و آموزش‌‌های صحيح و مناسب می‌توان اين استعدادها، قابليت‌‌ها و ظرفيت‌‌ها را به مرحله ظهور رساند و موجب رشد و بهبود بهره‌وری نيروی انسانی گرديد. بنابراين از جمله مهم‌ترين ابزارهای رشد و بهبود بهره‌وری توجه به آموزش و پرورش هدفمند نيروی انسانی است.

۴- سعادت، خوشبختی و بهروزی هر ملتی به كار و تلاش همه اقشار جامعه بستگی دارد و بهره‌وری معياری برای ارزيابی عملكرد اين فعاليت‌ها و تلاش‌‌ها در بخش‌‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. بر اين اساس جوامعی كه مردمی سخت‌كوش، فعال و تلاش‌گر دارند، از بهره‌‌وری بالاتری نیز برخوردار خواهند بود.

برای بهره‌ور بودن، بايد باور و اعتقاد داشته باشيم كه امروز، بهتر از ديروز و فردا بهتر از امروز ميی‌توان عمل كرد و اين مطلب همان سخن حضرت علی (ع) است كه می‌فرمايد: “هر كسی دو روزش مثل هم باشد زيان ديده است.” بر اين اساس بايد سعی و تلاش نمود كه هر روز ما بهتر از ديروز باشد، اين هم يك پيام بهره‌ وری است.


اهدف از روز ملی بهره‌وری و بهینه سازی مصرف

از اهداف مهم بهره‌وری می‌توان به کاهش هزینه، افزایش تولید و خدمات، افزایش کیفیت و استفاده بهینه از زمان اشاره کرد. بهره‌وری بدون ارتقای کیفیت، امری بیهوده است. افزایش کیفیت می‌تواند شامل بهبود امور مادی نظیر تولید کالا و خدمات و بهبود شرایط کار و امور معنوی مانند بهبود شیوه زیستن، عبادت و اجرای احکام الهی باشد. در اسلام به افزایش کیفیت توجه ویژه‌ای شده است، به گونه‌ای که خداوند در آیات نورانی قرآن کریم، بارها انسان را به انجام بهترین‌ها دعوت می کند.

از دیگر اهداف مهم بهره‌وری، کاهش هزینه است. دین مبین اسلام در موارد فراوانی به مؤمنان سفارش می‌کند از منابعی که در اختیار دارند، استفاده کنند تا با پیشگیری از خسارت‌های احتمالی، هزینه‌ها را کاهش دهند. اسلام با سفارش به استفاده معتدل از منابع، می‌خواهد از اسراف که هزینه فراوانی به افراد تحمیل می‌کند، جلوگیری شود تا هزینه‌های اضافی، در موارد ضروری تر و مهم تر به کار برود.

روز بهره‌وری و بهینه سازی مصرف، بهانه‌ای برای تكرار اهمیت استفاده مؤثر و مطلوب از زمان، امكانات، سرمایه، فرصت‌ها و نیروی انسانی در جهت تولید، بهینه سازی مصرف و در نتیجه، رسیدن به رشد و شكوفایی همه جانبه اقتصادی و اجتماعی در جامعه است.

بهره وری و بهینه سازی مصرف

در عصر جدید در تمامی کشورهای توسعه یافته و حتی جهان سوم در موضوع اقتصاد بهره وری به اولویتی ملی تبدیل شده است. بهروه وری به معنای کنترل تورم، رشد اقتصاد و امکان دستیابی به سطح بالاتری از استاندارد فعلی برای اقشار عمومی جامعه است.

برای این که بتوانیم بهره وری را به حداکثر برسانیم باید اهداف بهره وری را در سطح ملی تنظیم کنیم. اگر بخواهیم بهره وری باعث افزایش سطح استادارد زندگی اقشار جامعه شود باید در سطح ملی مطرح شود.

بهره وری و بهینه سازی مصرف

بهره وری در چند سال اخیر، جایگاه خویش را در ایران پیدا کرده است و جزو یکی از اصول مهم مدیریتی کشور است. تمامی طراحان، مدیران و تولید کنندگان باید با بهره وری سر و کار داشته باشند. در سازمان ملی بهره وری و مصرف ایران در زمینه ارتقا سطح بهره وری برنامه ریزی های انجام شده است که بدون همت ملی امکان تحقق آن وجود ندارد.

در تعریف آکادمی بهره وری (Productivity) عبارت است از؛ استفاده مطلوب، موثر و بهینه از همه جوانب، مجموعه امكانات، ظرفیت ها، پتانسیل ها، سرمایه ها، نیروها و منابعی است كه به فرد برای رسیدن به شكوفایی و رشد در هر جهت یاری می كند.

تعاریف و دیدگاه های مختلف از بهره وری:

فاکتورهای مختلفی در بیان و تعریف بهره وری (Productivity) وجود دارد. از گذشته بهره وری مورد توجه کارشناسان ومحققان رشته های مختلفی همچون اقتصاد، روان شناسی صنعتی و سازمانی، حسابداری و حتی فیزیکدانان، مهندسان و مدیران بوده است که درک و دانش، تجربه، زمینه ها و شرایط محیطی متفاوت آنها، موجب تعریف وتفسیرهای مختلف از بهره وری در رشته های مختلف علمی شده است.
فایل صوتی مقاله را در زیر میتوانید گوش کنید. بهره وری، نسبت میان مقدار کالا و خدمات تولید شده (برون داد) و میزان منابعی که برای تولید آنها مورد استفاده قرار گرفته (درون داد) است را مورد بررسی قرار می دهد. در این تعریف منابع شامل همه منابعی که برای مدیران قابل دسترسی هستند اعم از نیروی انسانی، سرمایه، مواد خام تولیدی، زمان، علم و فناوری های نوین و… است.

مفهوم کارایی و اثربخشی

در تعاریف دیگر بهره وری را در دو مفهوم کارایی و اثربخشی می‌دانند و بهره وری حاصل جمع این دو تعریف می شود. به طور خلاصه در مورد تعریف اثر بخشی و کارایی به عنوان مفاهیمی اصلی در شناخت بهره وری می توان گفت اثربخشی (Effectiveness) به طور سنتی به عنوان تحقّق اهداف یک سازمان، تعریف شده است و کارایی (Efficiency) که مفهوم بسیار نزدیک به بهره وری دارد به عنوان استفاده درست از منابع تعریف شده است. از این تعاریف می توان نتیجه گرفت،‌ بهره وری درست انجام دادنِ کار درست می‌باشد که دو مفهوم کارایی و اثربخشی را با هم در برمی گیرد.

بر این اساس، بین اثربخشی و کارایی یک فعّالیت، چهار حالت زیر را می توان در نظر گرفت. به این صورت که یک فعّالیت:

    هم کارایی دارد و هم اثربخشی؛
    کارایی دارد، ولی اثربخشی ندارد؛

3.کارایی ندارد، ولی اثربخشی دارد؛

 نه کارایی دارد و نه اثربخشی.

بهره وری به طور کلی به معنای تقسيم ستانده به داده است ، که در سطح ملي ستانده عبارت است توليد ملي.    سال ۹۸، سال رونق تولید نام گرفته است که می تواند باعث افزایش بهره وری کل کشور شود.

اهداف بهره وری کدامند؟
مهم ترین اهداف بهره وری را می توان به افزایش تولید و خدمات، افزایش کیفیت و استفاده بهینه از زمان، کاهش هزینه اشاره کرد. بهره وری بدون بهبودکیفیت، کاری بیهوده است. ارتقاع کیفیت می تواند شامل بهبود موارد مادی مانند تولید کالا و خدمات و بهبود شرایط کار، و موارد معنوی مانند بهبود شیوه زیستن، عبادت و اجرای احکام الهی باشد. در اسلام به افزایش کیفیت توجه ویژه ای شده است، به گونه ای که خداوند در آیات نورانی قرآن کریم، بارها انسان را به انجام بهترین ها دعوت می کند.یکی از مهمترین اهداف دیگر بهره وری، کاهش هزینه ها است.

روز بهره وری و بهینه سازی مصرف

ارتقاء بهره وری با محاسبه شاخص ها، ارزیابی آن ها، برنامه ریزی و اجرای برنامه ها با تاکید بر تولید ملی، امکان پذیر است.

رشد بهره وری یک منبع حیاتی رشد استاندارد های زندگی است. رشد بهره وری به معنای ارزش افزوده در تولید و درآمد توزیع شده ی بیشتر است.

مزایای رشد بهره وری در سطح شرکت ها و صنعت تعیین می شود. نمود آن می تواند شامل ایجاد شرایط کار بهتر و حقوق بیشتر برای کارمندان، افزایشش سود سهامداران، قیمت پایین تر محصولات برای مشتریان، حفاظت از محیط زیست و پرداخت درست مالیات باشد.


عوامل رشد بهره وری

بهبود فرآیند های تولیدی، ارتقا سیستم های مدیریتی، مقدمات کار، فنون ساخت و تغییر ساختار بازار، تولید انبوه سبب رشد بهره وری می شوند. سرمایه گذاری، نوآوری، مهارت، مشارکت و رقابت 5 عامل مهم در ایجاد رشد بهره وری هستند.روز بهره وری و بهینه سازی مصرف روزی برای تاکید بیشتر و یادآوری اهمیت بهره وری در ساختار و توسعه جامعه است.
 

تصور اشتباهی از بهره وری

شاید برخی از افراد تصور اشتباهی از بهره وری در ذهن خود داشته باشند.چند نمونه از این اشتباهات به شرح زیر می باشد:

    بهره وری همان تولید نیست.
    بهره وری به معنی زیاد کار کردن نیست.
    بهره وری باعث کاهش اشتغال نخواهد شد.
    بهره وری وظیفه همه ی افراد می باشد.
    بهره وری فقط با کاهش هزینه های نیروی انسانی بهبود نمی یابد.
    بهره وری معادل خساست نیست.
    بهره وری بازی یک سر سود نیست.

مفاهیم و نکات بهره وری
 

متاسفانه به دلیل عدم آشنایی با مفهوم بهره وری در اقشار مختلف جامعه، اکثر افراد بهره وری را سخت تر کار کردن می دانند در صورتی که معنای اصلی بهره وری هوشیارانه و آگاهانه تر کار کردن است. نه سخت تر کار کردن!

اگر سازمان یا ملتی بخواهند به ارتقا بهره وری مستمر و پایدار دست بیابند باید یک برنامه ریزی استراتژیک و خوب برای این موضوع داشته باشند و به دید یک فرآیند مدیریتی به آن نگاه کنند. چرا که فرآیند مدیریتی فرايندي همیشگی، پيوسته و پايدار است و هنگامي ‌كه شكل بگیرد به طور مداوم به عملكرد آن سازمان یا ملت تبديل مي‌شود و برخلاف برنامه به يك دوره زماني خاص محدود نمي‌شود.

بهره وری قبل از آنکه به عنوان یک راهکار برای بهبود سبک زندگی و کارکرد یک جامعه مطرح شود باید به عنوان یک فرهنگ در نظر گرفته شود. چرا که اگر بخواهیم به طور عملی از بهره وری استفاده کنیم و در متن و عقاید قدیمی و بومی یک سازمان یا ملت ریشه بدواند باید به عنوان یک فرهنگ فراگیر به آن نگاه کرد.

بهره وری، سعادت و خوشبختی هر ملتی به میزان تلاش صحیح آن ملت بستگی دارد و باید به عنوان یک معیار برای تمام امور اعضای جامعه در نظر گرفته شود.
مفهوم بهره وری از نظرات گروههای مختلف:

کارکنان: کار در محیطی پاکیزه، شرایط کاری مساعد، فضایی صمیمی و دوستانه همراه با آرامش حاصل از امنیت شغلی و اقتصادی، توجه به پرورش مهارتها و استعدادها و پرداخت حقوق و پاداش متعادل با کار انجام شده.

مصرف کننده: دسترسی به کالای ارزان، مرغوب و فراوان

تولید کننده: سرمایه گذاری مناسب و تولید بیشتر، رقابت بهتردر عرصه تولید محصولات، فروش بیشتر و سود آوری بالاتر

دولت: عمران و آبادانی بیشتر، افزایش سطح اشتغال، کاهش تورم، توزیع عادلانه ثروت

ملت: رفاه، آسایش و زندگی بهتر، فرصتهای شغلی مناسب، امکان دسترسی به کالا و خدمات ارزان.

هر سال در روز بهره وری و بهینه سازی مصرف باید مفاهیمی را برای خودمان یادآوری کنیم تا درکنار هم بتوانیم ملت و کشوری بهره ور بسازیم. نظر شما چیست؟

تعریف مفهوم بهره‌وری

در تعریف مفهوم بهره‌وری، استفاده‌ی مطلوب، مؤثر و بهینه از همه‌ی لحظه‌ها، مجموعه‌ی امکانات، ظرفیت‌ها، پتانسیل‌ها، سرمایه‌ها، نیروها و منابعی‌ست که به انسان برای رسیدن به رشد و شکوفایی همه‌جانبه کمک می‌کند.

در واقع انسان با بیش‌ترین استفاده از کم‌ترین امکانات به بهره‌وری بالایی دست می‌یابد. از اهداف مهم بهره‌وری می‌توان به کاهش هزینه، افزایش تولید و خدمات، افزایش کیفیت و استفاده‌ی بهینه از زمان اشاره کرد.

بهره‌وری بدون ارتقای کیفیت، امری بیهوده است. افزایش کیفیت می‌تواند شامل بهبود امور مادی نظیر تولید کالا و خدمات و بهبود وضعیت کار و امور معنوی مانند بهبود شیوه‌ی زیستن، عبادت و اجرای احکام الاهی باشد.

در اسلام به افزایش کیفیت توجه ویژه‌ای شده است، به گونه‌ای که خداوند در آیات نورانی قرآن کریم، بارها انسان را به انجام بهترین‌ها دعوت می‌کند. از دیگر اهداف مهم بهره‌وری، کاهش هزینه است.

دین مبین اسلام در موارد فراوانی به مومنان سفارش می‌کند از منابع در اختیارشان درست استفاده کنند تا با پیش‌گیری از خسارت‌های احتمالی، هزینه‌ها را کاهش دهند.

اسلام با سفارش به استفاده معتدل از منابع، می‌خواهد از اسراف که هزینه‌ی فراوانی به انسان‌ها تحمیل می‌کند، جلوگیری کند تا هزینه‌های اضافی، در موارد ضروری‌تر و مهم‌تر به‌کار گرفته شود.

در تعریف مفهومی بهره وری عبارت است از ؛ استفاده مطلوب ، موثر و بهینه از همه لحظه ها ، مجموعه امکانات ، ظرفیت ها ، پتانسیل ها ، سرمایه ها ، نیروها و منابعی است که به انسان برای رسیدن به رشد و شکوفایی همه جانبه کمک می کند .

روز بهره وری و بهینه سازی مصرف ، بهانه ای برای تکرار اهمیت استفاده مؤثر و مطلوب از زمان ، امکانات ، سرمایه ، فرصت ها و نیروی انسانی در جهت تولید ، بهینه سازی مصرف و در نتیجه ، رسیدن به رشد و شکوفایی همه جانبه اقتصادی و اجتماعی در جامعه است .

بهره وری در لغت معنای بهره بر ، سودبرنده و کامیاب و همچنین به مفهوم راندمان و بازده است . در تعریف مفهومی بهره وری ؛ استفاده مطلوب ، موثر و بهینه از همه لحظه ها ، مجموعه امکانات ، ظرفیت ها ، پتانسیل ها ، سرمایه ها ، نیروها و منابعی است که به انسان برای رسیدن به رشد و شکوفایی همه جانبه کمک می کند . در واقع انسان با بیشترین استفاده از کمترین امکانات به بهره وری بالایی دست می یابد .

 – ضرورت بحث بهره وری

بهره وری می تواند بیشترین استفاده از کمترین امکانات و منابع در راه رسیدن به رشد و شکوفایی همه جانبه زندگی انسان باشد . اگر می خواهیم در دنیای پر رقابت امروزی ، رونق اقتصادی ، اجتماعی و زندگی بهتری داشته باشیم ، لازم است به بهره وری بالایی برسیم ؛ زیرا ایستادگی و تداوم حیات در صحنه جهانی ، سرعت و دقت افزون تری می طلبد .

 با توجه به آنکه در چهار دهه اخیر ، شاهد تحول های بزرگ اجتماعی ، سیاسی و اقتصادی از جمله انقلاب ، جنگ ، توطئه های استکبار جهانی و همچنین بلایای طبیعی متعدد بوده و فرصت های بسیاری را از دست داده ایم ، باید برای جبران ویرانی ها ، گرفتاری ها و رفع تنگناهای موجود ، زمان را به همراه حفظ کیفیت و کمیت به بند کشیم . البته این مسئله جز با توجه به اصل بهره وری ، شدنی نیست ، وگرنه رقابت های آینده ، طومار هر کشوری را در هم خواهد پیچید .

در حال حاضر ، در برخی کشورهای توسعه یافته با وجود محدودیت منابع ، سرمایه گذاری های فراوانی در راه بهبود بهره وری در سطح ملی ، منطقه ای ، بخشی ، سازمان ها ، مؤسسه ها و حتی افراد انجام می گیرد . آنان پیشرفت روزافزون خود را مرهون توجه به اصل بهره وری می دانند .

بهره وری می تواند بیشترین استفاده از کمترین امکانات در راه رسیدن به هدف باشد .

– اهداف بهره وری

از اهداف مهم بهره وری می توان به کاهش هزینه ، افزایش تولید و خدمات ، افزایش کیفیت و استفاده بهینه از زمان اشاره کرد . بهره وری بدون ارتقای کیفیت ، امری
بیهوده است . افزایش کیفیت می تواند شامل بهبود امور مادی نظیر تولید کالا و خدمات و بهبود شرایط کار و امور معنوی مانند بهبود شیوه زیستن ، عبادت و اجرای احکام الهی باشد . در اسلام به افزایش کیفیت توجه ویژه ای شده است ، به گونه ای که خداوند در آیات نورانی قرآن کریم ، بارها انسان را به انجام بهترین ها دعوت می کند .

از دیگر اهداف مهم بهره وری ، کاهش هزینه است . دین مبین اسلام در موارد فراوانی به مؤمنان سفارش می کند از منابع در اختیارشان درست استفاده کنند تا با پیش گیری از خسارت های احتمالی ، هزینه ها را کاهش دهند . اسلام با سفارش به استفاده معتدل از منابع ، می خواهد از اسراف که هزینه فراوانی به افراد تحمیل می کند ، جلوگیری کند تا هزینه های اضافی ، در موارد ضروری تر و مهم تر به کار گرفته شود .

 – مفاهیم ، نکات و پیام‌های بهره ‌وری

۱ – به لحاظ عدم آگاهی کامل افراد جامعه از مفاهیم بهره ‌وری برداشت‌ های نادرستی بعضاً از بهره وری و بهبود آن می‌شود ، بطور مثال عده‌ای بهره‌ وری را به ‌عنوان سخت‌ تر
کار کردن می‌دانند در صورتی ‌که معنا و مفهوم بهره ‌وری در ارتباط با کار کردن چیز دیگری است . بهره ‌وری را می‌ توان هوشیارانه و آگاهانه ‌تر کار کردن بیان کرد نه سخت تر کار کردن .

 ۲ – اگر سازمانی بخواهد به بهبود بهره ‌وری مستمر و پایدار دست یابد باید برای بهره ‌وری و بهبود آن اهمیت استراتژیک  قائل شود و به بهبود بهره ‌وری به عنوان یک فرایند مدیریتی نگاه کند . چون فرایند مدیریتی ، فرایندی مستمر ، پیوسته و پایدار بوده و هنگامی ‌که شکل گرفت به طور مداوم و لاینفک به عملکرد سازمانی تبدیل می‌شود و برخلاف برنامه به یک دوره زمانی خاص محدود نمی ‌شود .

 ۳ – بهره ‌وری قبل از این که به ‌عنوان یک شاخص اقتصادی و یا عامل توسعه مطرح شود یک فرهنگ است . برای این که بهره‌ وری در یک جامعه پایگاهی پیدا کرده و ماندگار شود و در متن عقاید و سنت‌ های بومی ریشه بدواند ، باید نه تنها به عنوان یک معیار اقتصادی صرف ، بلکه به ‌عنوان یک اندیشه و تفکر قلمداد شود .

 ۴ – همیشه این باور وجود دارد که هر فرد در حالت عادی دارای استعداد‌ها ، قابلیت‌ ها و ظرفیت ‌هایی از قبیل : خلاقیت ، نوع ‌آوری ، ابتکار ، اختراع ، مدیریت ، رشد و ترقی و هم چنین ویژگی‌ های خاصی می‌باشد که بر اثر پرورش و آموزش‌ های صحیح و مناسب می‌توان این استعدادها ، قابلیت‌ ها و ظرفیت‌ ها را به مرحله ظهور رساند و موجب رشد و بهبود بهره ‌وری نیروی انسانی گردید . بنابراین از جمله مهم ترین ابزارهای رشد و بهبود بهره‌وری توجه به آموزش و پرورش هدفمند نیروی انسانی می‌باشد .

 ۵ – سعادت ، خوشبختی و بهروزی هر ملتی وابسته به کار و تلاش همه اقشار جامعه می‌باشد و بهره ‌وری معیاری برای ارزیابی عملکرد این فعالیت ‌ها و تلاش‌ ها در بخش‌ های مختلف اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی می‌باشد . بر این اساس طبیعی است جوامعی که مردمی سخت‌کوش و فعال و تلاشگر دارند از بهره‌ وری بالایی برخوردار خواهند بود .

برای بهره ‌ور بودن ، باید باور و اعتقاد داشته باشیم که امروز ، بهتر از دیروز و فردا بهتر از امروز می‌توان عمل کرد و این مطلب همان فرمایش حضرت علی ( ع ) است که می‌فرماید : هر کسی دو روزش مثل هم باشد زیان دیده است ، بر این اساس باید سعی و تلاش نمود که هر روزمان بهتر از دیروزمان باشد و این هم یک پیام بهره‌ وری است .

معیارهای اسلامی بهره وری
 
ایمان، در کمیت و کیفیت نیروهای انسانی و در نهایت بهره وری و پیشرفت امور نقش بسزایی دارد. از آنجا که انسان مسلمان به شدت از هرگونه تنبلی نهی شده است، مسلمان واقعی از هر سستی که مانع بهره وری است، پرهیز می کند.
 
تقسیم کار، یکی دیگر از عوامل اساسی پیشرفت و بهره وری است که در فرهنگ اسلامی بر آن تأکید شده است. تقسیم کار موجب صرفه جویی در وقت و پیشرفت امور می شود. بی شک، اگر تقسیم کار با در نظر گرفتن انگیزه، استعداد، لیاقت و توانایی افراد انجام پذیرد، موجب افزایش رضایت کاری آنها و بهره وری بیشتر خواهد بود. امیرمؤمنان علی علیه السلام در نامه ای به فرزند بزرگوارش، امام حسن علیه السلام ، این مهم را چنین یادآور می شود: «کار هر کدام از خدمت کارانت را معیّن کن که او را در برابر آن مسئول بدانی. تقسیم کار موجب می شود کارها را به یکدیگر وانگذارند و در خدمت سستی نکند.» انضباط نیز از جمله عوامل بهره وری است که در اسلام بر آن تأکید شده است. در اهمیت نظم همین بس که حضرت علی علیه السلام در آخرین لحظه های عمر بدان سفارش می کند.
 
آسیب شناسی بهره وری در منابع انسانی
 
از جمله مشکلات بهره وری در بخش نیروی انسانی، کیفیت اشتغال است؛ یعنی بیشتر جمعیت، مصرف کننده صرف هستند و در تولید نقشی ندارند. حدود 37 میلیون نفر از جمعیت کشور زیر 24 سال دارند. از نظر جوانی، جمعیت ایران، سومین کشور جوان جهان است. از این جمعیت جوان، تعداد اندکی در فعالیت های اقتصادی و اجتماعی نقش دارند و بقیه به دلیل اشتغال به تحصیل، مصرف کننده هستند. حال اگر بی کاران، سالمندان و از کارافتادگان را نیز به این آمار اضافه کنیم، خواهیم دید فقط تعداد کمی از جمعیت، در بهره وری جامعه فعال هستند که برخی از آنان نیز شغل کاذب دارند. برخی هم مانند معلمان، کارگران و کشاورزان به اقتضای شغل در فصل هایی از سال فعال نیستند و بهره وری لازم را ندارند که باید برای آن راه کاری اندیشید.
 
آسیب شناسی بهره وری در بخش مصرف
 
مصرف درست و به اندازه، پشتوانه بزرگی برای اقتصاد هر کشور به شمار می آید. یکی از معضل های بخش مصرف کشور، عادت نکردن مردم به تهیه به اندازه نیازهای زندگی است. آنها ترجیح می دهند نیازمندی های خود، به ویژه نیازهای خوراکی را به صورت فله ای تهیه کنند. شاید این مسئله از عرضه مواد به شکل فله ای سرچشمه گیرد. نتیجه این نوع عرضه، افزایش میزان ضایعات مواد غذایی خواهد بود.
 
خریدهای انبوه و فله ای مواد غذایی، افزون بر آنکه موجب راکد ماندن سرمایه خانواده و اشتغال فضای خانه می شود، به مرور زمان، کیفیت اولیه خود را از دست می دهد و حتی گاه فاسد می شود و موجب تولید زباله می گردد که نیازمند هزینه اضافی در جمع آوری است.
 
خانواده و بهره وری
 
خانواده، ابتدایی ترین نهاد اجتماعی است که انسان در آن چگونه زیستن را در دامان پدر و مادر می آموزد. به یقین، اگر همه افراد خانواده با مفهوم بهره وری و شیوه زندگی بهتر و متعالی تر آشنا شوند، در آن مسیر گام برمی دارند و در بهبود فعالیت های فردی و اجتماعی نقش خواهند داشت. برای بهبود بهره وری در خانواده، بیش از هر چیز باید پدر و مادر با اصول بهره وری آشنا شوند و سپس با استفاده از داشته های خود، به تربیت فرزندان بپردازند. بی شک، فرزندانی که این گونه تربیت شوند، به بهره وری در جامعه کمک خواهند کرد.
 
نهادهای اجتماعی و بهبود بهره وری
 
موفقیت در دست یابی به اهداف بهره وری در هر جامعه، تا حدود زیادی به همکاری سازمان ها و نهادهای اجتماعی و همکاری کارکنان آنها بستگی دارد؛ زیرا بخش بزرگی از امکانات، منابع، سرمایه ها و نیروی انسانی در اختیار آنهاست. در این میان، نقش مدیران آگاه و شجاع، اساسی است. آنان باید به آموزش هدفمند، به هنگام و متناسب با نیازهای شغلی و تخصصی نیروی انسانی بپردازند تا افزون بر کاهش حجم مشکلات سازمان، به بهره وری مطلوب برسند؛ زیرا از راه آموزش می توان بسیاری از روش های کاری را در راه بهره وری اصلاح کرد. حقوق و پاداش مناسب، همواره از عوامل انگیزه آفرین در محیط های کاری بوده است. اگر کارکنان احساس کنند حقوقشان بر پایه ارزش کار است و در صورت فعالیت بیشتر و بهینه تر می توانند درآمد بیشتری به دست آورند، انگیزه شان فزونی می یابد و در راه ارتقای بهره وری سازمان تلاش می کنند.
 
دولت و بهره وری
 
از آنجا که بهبود بهره وری در تشکیلات دولتی بر افراد جامعه اثر می گذارد و عزم ملی را برای بهره ور ساختن جامعه تقویت می کند، وظیفه دولت است که فرهنگ بهره وری را در قالب طرح ملی «جنبش بهره وری» در جامعه مطرح کند. همچنین تمام دستگاه های دولتی و غیر دولتی به گسترش آن در سطح سازمان های تحت نظارت خود ملزم شوند و به همکاری با سازمان ملی بهره وری بپردازند که وظیفه سازمان دهی، آموزش و ارتقای بهره وری را در همه ابعاد به عهده دارد. در این راستا، باید همه ساله از دستگاه ها و سازمان های موفق در امر بهره وری قدردانی شود. دولت نیز باید به بازنگری و اصلاح قوانین و مقررات اضافی و دست وپاگیر بپردازد تا از ویژگی انعطاف پذیری برخوردار شود و با گزینش مدیران کارآمد و تقویت نظام های نظارتی، به بهبود سطح بهره وری کمک کند. بازرسی و نظارت، اصل مهمی در فرهنگ بهره وری است؛ آن گونه که امام علی علیه السلام ، بررسی و نظارت در امور کارکنان را موجب خدمت رسانی بهتر و در نتیجه، بهره ور شدن بیشتر ایشان می داند.
 
برای رسانه
 
الف) احادیث نبوی
 
1. کار اندک آگاهانه سودمند افتد و عمل بسیار جاهلانه سودی نبخشد.
 
2. محبوب ترین کارها نزد خدا کاری است که دوام آن بیشتر باشد.
 
3. خدا دوست دارد وقتی کسی کاری می کند، آن را محکم و کامل انجام دهد.
 
4. هرگاه قصد کاری داشتی، آن را با دانش، درایت و تخصص انجام بده.
 
ب) پیام اندیشمندان
 
1. بهره وری؛ یعنی انجام کارهایی که تاکنون قادر به انجام آن نبوده ایم. (مانزی)
 
2. زمانی کارکنان، بهره وری خود را افزایش می دهند که احساس کنند با آنها منصفانه رفتار می شود.(میس چکنه)
 
3. یک راه برای افزایش بهره وری، انجام سریع تر کاری است که به آن مشغولیم. (گروو)
 
4. مشکلات بهره وری ناشی از عملکرد بد کارکنان نیست، بلکه از عملکرد بد مدیریت سرچشمه می گیرد.(منیگ)

 

منابع»

https://algadir.tabriz.ir/News/5535/1-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87-%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D9%87%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81-.html

https://tehran.pegah.ir/1-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%9B-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C-%D9%88%D8%B1%D9%8A-%D9%88-%D8%A8%D9%87%D9%8A%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%8A-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81/

https://setare.com/fa/news/31620/%db%b1-%d8%ae%d8%b1%d8%af%d8%a7%d8%af-%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d9%85%d9%84%db%8c-%d8%a8%d9%87%d8%b1%d9%87%e2%80%8c%d9%88%d8%b1%db%8c-%d9%88-%d8%a8%d9%87%db%8c%d9%86%d9%87-%d8%b3%d8%a7%d8%b2%db%8c-%d9%85%d8%b5%d8%b1%d9%81/

https://mefda.ir/news/215900/1-

https://ashwood.ir/1-%D8%AE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%9B-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87%E2%80%8C-%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D9%87%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81/

http://www.ifco.ir/index.php/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/10166-behinesazi6

تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها