وقایع سوم بهمن ماه 1357

تصویر صفحه اول روزنامه‌ اطلاعات از تاریخ سوم  بهمن 1357 

مصاحبه با روزنامه‌های «اطلاعات» و «کیهان» درباره مسائل جاری انقلاب‌
تاریخ:
۳ بهمن ۱۳۵۷/ ۲۴ صفر ۱۳۹۹
مکان:
پاریس، نوفل لوشاتو
موضوع:
مسائل جاری انقلاب اسلامی
 

    آغاز روابط ایران و آفریقای‌جنوبی به تبعید رضاشاه به این کشور بر می‌گردد و دو کشور تا پیش از سال 1349 روابط رسمی با یکدیگر نداشتند. ایران مهمترین تامین‌کننده نفت آفریقای‌جنوبی بود و با وجود تحریم‌های اجباری سازمان ملل متحد، ایران تا زمان سقوط شاه به صادرات نفت به این کشور ادامه داد. ایران تنها کشور خاورمیانه بود که این قطعنامه را رعایت نمی‌کرد. تا زمان سقوط حکومت پهلوی، ایران بیش از نود درصد از نفت موردنیاز آفریقای‌جنوبی را تامین و در عوض از آفریقای‌جنوبی سنگ‌آهن، استیل، سیمان، ذرت، شکر و دیگر محصولات کشاورزی وارد می‌کرد. ر.ک. روزشمار تاریخ معاصر ایران، محسن غنی یاری، موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی، صفحه 358.

مصاحبه‌کننده: خبرنگاران روزنامه‌های اطلاعات و کیهان‌

سوال: [نخستین اقدام شما در بازگشت به ایران که روز جمعه آینده پیش‌بینی شده چه خواهد بود؟ و آیا اعضای کمیته انقلابی حکومت اسلامی قبلًا اعلام خواهد شد یا نه؟]
جواب: اولین اقدام من نصیحت به ملت عزیز ایران است. و ان شاء الله اگر امکان باشد در بهشت زهرا راه خودمان را اعلام می‌کنیم؛ و کارهایی را که مقدمتاً باید انجام داد اعلام خواهم کرد.
[شکل طبقاتی شورا آیا از طبقات کارگر، روشنفکر انقلابی- اسلامی خواهد بود و دهقانان در آن خواهند بود یا اکثر اعضای این شورا روحانیون می‌باشند؟]
- خیر، اکثر از روحانیون نخواهند بود؛ بلکه روحانیون هم مثل سایر طبقات نماینده خواهند داشت.
[ممکن است خطوط اساسی حکومت اسلامی را در زمینه اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی- به طور خلاصه- بفرمایید؟]
- اینها اموری نیست که بتوانم الآن برای شما تشریح کنم. اسلام، هم آزادی خواهد داد و هم توجه به اقتصاد خواهد کرد و هم توجه به سایر احتیاجات کشور که باید کارشناسان در این موارد به موقع اقدام کنند.
[منظور این است که در حکومت اسلامی، ملی شدن صنایع قطعی خواهد بود یا نه؟]
- این مساله هم باید مورد مطالعه قرار گیرد.
[ممکن است بفرمایید اقلیتهایی که در ایران وجود دارند، در حکومت اسلامی چه وضعی خواهند داشت؟]
- اقلیتهای مذهبی در اسلام احترام دارند، و آنها هم مثل سایر اقشار ملت با رفاه در آنجا زندگی خواهند کرد و هیچ گرفتاری برای آنها نخواهد بود.
[در مورد آزادی بیان و عقیده، شما چه حدودی را در نظر دارید؟ آیا فکر می‌کنید باید محدودیتهایی قائل شد یا نه؟]
- اگر مضر به حال ملت نباشد، بیان همه چیز آزاد است. چیزهایی آزاد نیست که مضر به حال ملت ما باشد.
[آیا فکر می‌کنید که گروههای چپ و مارکسیست که در ایران هستند، آزادانه فعالیت خواهند داشت؟]
- اگر مضر به حال ملت باشد جلوگیری می‌شود؛ اگر نباشد و فقط اظهار عقیده باشد مانعی ندارد.
[یعنی منظورتان این است که احزاب آزاد خواهند بود یا نه؟]
- همه مردم آزادند مگر حزبی که مخالف با مصلحت مملکت باشد.
[نقش زنان در حکومت اسلامی چگونه خواهد بود؟ آیا مثلًا در امور کشور هم شرکت خواهند داشت؟ برای مثال وکیل و وزیر خواهند شد- البته اگر استعداد و لیاقتی نشان دهند؟]
- در مورد این گونه مسائل، حکومت اسلامی تکالیف را معین می‌کند. و الآن وقت اظهار نظر در این زمینه‌ها نیست. زنان همچون مردان در ساختن جامعه اسلامی فردا شرکت دارند. آنان از حق رای دادن و رای گرفتن برخوردارند. در مبارزات اخیر ایران، زنان ایران نیز سهمی چون مردان دارند. ما همه گونه آزادی را به زن خواهیم داد. البته جلوی فساد را می‌گیریم و در این مورد دیگر بین زن و مرد فرقی نیست.
[یکی از خبرنگاران زن: چون مرا به عنوان یک زن پذیرفته‌اید، این نشان دهنده این است که نهضت ما یک نهضت مترقی است؛ اگر چه دیگران سعی کردند نشان دهند که عقب مانده است. فکر می‌کنید به نظر شما آیا زنان ما باید حتماً حجاب داشته باشند؟ مثلًا چیزی روی سر داشته باشند یا نه؟]
- اینکه من شما را پذیرفته‌ام، من شما را نپذیرفته‌ام! شما آمده‌اید اینجا و من نمی‌دانستم که شما می‌خواهید بیایید اینجا! و این هم دلیل بر این نیست که اسلام مترقی است که به مجرد اینکه شما آمدید اینجا، اسلام مترقی است. مترقی هم به این معنی نیست که بعضی زنها یا مردهای ما خیال کرده‌اند. ترقی به کمالات انسانی و نفسانی است، و با اثر بودن افراد در ملت و مملکت است نه اینکه سینما بروند و دانس بروند. و اینها ترقیاتی است که برای شما درست کرده‌اند و شما را به عقب رانده‌اند؛ و باید بعداً جبران کنیم. شما آزادید در کارهای صحیح. در دانشگاه بروید و هر کاری را که صحیح است بکنید؛ و همه ملت در این زمینه‌ها آزادند. اما اگر بخواهند کاری خلاف عفت بکنند و یا مضر به حال ملت- خلاف ملیت- بکنند، جلوگیری می‌شود؛ و این، دلیل بر مترقی بودن است.
[شکل مالکیت در حکومت اسلامی و بخصوص مالکیت اراضی چگونه خواهد بود؟]
- اینها بعداً روشن خواهد شد.
[به نظر شما وضع روزنامه‌ها چگونه باید باشد؟]
- روزنامه‌هایی که مضر به حال ملت نباشد و روزنامه‌هایی که نوشته‌شان گمراه‌کننده نباشد، آزادند.
[دوَلی که در جریان انقلاب کنونی ایران آشکارا از شاه حمایت کردند، در صورتی که اظهار ندامت کنند، آیا مناسبات خود را با آنها ادامه می‌دهید؟]
- بلی؛ مگر اسرائیل. اسرائیل مستثناست؛ همچنین آفریقای جنوبی و کشورهایی که از تبعیض نژادی پشتیبانی می‌کنند.
[شما در بیاناتتان فرمودید که اسرائیل دشمن اسلام است؛ آیا حکومت اسلامی ممکن است به این کشور اعلان جنگ بدهد؟]
- بسته به مقتضای زمان است.
[آیا در جهان اسلام، کشورهایی که بخواهند به پیروی از ایران، جمهوری اسلامی تشکیل دهند، الزاماً باید مذهب شیعه را بپذیرند یا نه؟]
- خیر، الزام در مذهب نیست.
[بعضی از گروههای کوچک طی نامه و تلفنی به ما می‌گویند که ما از زیر «چکمه استبداد» به زیر «نعلین استبداد» می‌رویم‌]
- آنها عمال شاه هستند. آنهایی که این حرفها را می‌زنند، سالهاست که می‌زنند. و اینها را هم شاه به آنها دیکته کرده است و آنها هم برای شما می‌گویند برای اینکه می‌خواهند شاه را برگردانند. به آنها بگویید شاه دیگر بر نمی‌گردد. و شما اگر حکومت اسلامی را ببینید، خواهید دید که دیکتاتوری در اسلام اصلًا وجود ندارد.
[در بازگشت به ایران احیاناً اگر مواجه با یک کودتای نظامی شدید چه خواهید کرد؟]
- هیچ، مبارزه خواهیم کرد.

مصاحبه با تلویزیون فرانسه درباره وضعیت ارتش‌
تاریخ:
۳ بهمن ۱۳۵۷/ ۲۴ صفر ۱۳۹۹
مکان:
پاریس، نوفل لوشاتو
موضوع:
وضعیت ارتش- شایعه ثروت روحانیون
 

مصاحبه‌کننده: خبرنگار تلویزیون فرانسه‌

سوال: [منظورتان در یکی از سخنرانیها که قدرت را از راه قانون به دست می‌گیریم چیست؟]
جواب: برای تغییر رژیم، فشار افکار عمومی به معنی قانون است. ما به استناد همین قانون، قدرت را به دست می‌گیریم و حکومت را مستقر می‌کنیم.
[به نظر شما میزان وفاداری ارتش به ملت چقدر است؟]
- ما امیدواریم که ارتش با تمام افسران آن برگردد. البته در حال حاضر قشرهایی در ارتش رو به ملت هستند ولی من صلاح ارتش می‌دانم که همه برگردنند به طرف مردم و با شاهی که کنار رفت و دیگر برگشتی ندارد، تماس نداشته باشند و توهّم نکنند که باید تماس داشته باشند. ارتش باید ارتش ملت باشد. ما ارتش را از خودمان می‌دانیم. اگر چند نفری جنایتکارند، حسابشان جداست. و امیدواریم همه افراد ارتش به آغوش ملت بازگردند و از آنها پذیرایی خواهیم کرد.
[برای تغییر رژیم و سپردن قدرت به دوستانتان، از طرق قانونی استفاده می‌کنید و یا با توسل به افکار عمومی؟]
- فشار افکار عمومی همان قانون است. در آن وقت که در ایران رژیم سلطنتی بود، به خیال آنها سلطنت با نظر مردم به وجود آمده بود، در حالی که از اول هم، چنین نبود. اکنون آرای عمومی، شاه را خلع کرده است. ما به استناد همان فشار افکار عمومی که قانون واقعاً همان است، باید قدرت را به دست بگیریم و حکومت را مستقر کنیم.
[پیرامون شایعه ثروتمند بودن روحانیت و همچنین گرفتن کمک از کشورهای دیگر و احتمال بازگشت‌ به نظام قرون وسطی چه می‌گویید؟]
- قضیه ثروتمند بودن روحانیون در ایران مطلب کذبی است. کمک از جاهای دیگر نیز تکذیب می‌شود. از هیچ مملکتی و از هیچ جایی، روحانیون ایران پشتیبانی و کمک مالی نمی‌گیرند. مردم ایران علاقه اسلامی دارند به روحانیون و هر کمکی روحانیون بخواهند به آنها می‌دهند و احتیاجی به کمک خارجی ندارند. اینکه گفته‌اند می‌خواهیم مملکت را به عقب برگردانیم، مطلبی است که شاه منتشر کرده، برای اینکه دست و پا بزند و خلاص شود از این گرفتاریهایی که دارد. ما با آثار تمدن موافقیم. مایلیم که مملکت ما مجهز شود به همه آثار تمدن، ولی نه آن طور که شاه عمل کرد. شاه تمام آثار تمدن را به صورت فاسدکننده درآورد. سینما به صورت ترویج فساد شد. اخلاق جوانها را فاسد کرد، مراکز فحشا را زیاد کرد، و وسایل اعتیاد جوانان را فراهم ساخت. جوانهای ما را به هروئین مبتلا کرد. ما با اینها مخالفیم. با آثار تمدن و پیشرفت مخالف نیستیم. با پیشرویهای شاه مخالفیم که ما را به عقب رانده. حالا ملت ایران سالها باید زحمت بکشد که ایران را ترمیم کند و خساراتی را که شاه در ایران ایجاد کرده و خرابیهایی را که به بار آورده جبران نماید.

وقایع سوم بهمن 1357  
شهرقم به دست مردم افتاد. ارتش، تمام نيروهايش را ازسطح شهر فراخواند ومردم اداره امور، حتي وظايف پليس راهنمايي و رانندگي رابرعهده گرفتند. درتهران، كميته‌اي كه از نمايندگان كاركنان چهل وپنج وزارتخانه، سازمان و شركت تشكيل شده بود،‌از كاركنان اين مؤسسات خواست تا تشكيل جمهوري اسلامي به اعتصاب خود ادامه دهند.
سربازان گارد سلطنتي درپادگان لويزان، درحضور خبرنگاران خارجي دست به يك راهپيمايي ونمايش آمادگي رزمي زدند اعلام كردند تا آخرين قطره خون خود رانثار شاه خواهند كرد . براي تدارك مراسم استقبال از امام خميني(ره)، ستاد ويژه‌اي توسط روحانيت مبارز تهران تشكيل شد. اين ستاد كه روحانيون وهمه گروه‌هاي اجتماعي وسياسي درآن نماينده‌اي داشتند كارهاي مربوط به برگزاري بزرگترين استقبال تاريخ از رهبر قيام ملت ايران را انجام مي‌داد. كميته برگزاري مراسم استقبال، ازامام خميني دراين روز اولين اعلاميه خودرامنتشر كرد .

منابع:

https://www.irdc.ir/fa/news/2188/%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B7%D8%A8%D9%88%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D9%82%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%87-1357

http://old.roshd.ir/Default.aspx?tabid=602&SSOReturnPage=Check&Rand=0#13571103

https://emam.com/posts/view/1232/%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%26zwnj%3B%D9%87%D8%A7%DB%8C-%C2%AB%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA%C2%BB-%D9%88-%C2%AB%DA%A9%DB%8C%D9%87%D8%A7%D9%86%C2%BB-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8%26zwnj%3B

https://emam.com/posts/view/1233/%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%AD%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%88%D8%B6

D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B4%26zwnj%3B