مقالات تخصصي ايثار و شهادت

در تمام جوامع بشري، ارزش‌هايي وجود دارد كه بنيان اصلي فرهنگ آن جامعه را شكل مي‌دهند. اهميت و جايگاه اين ارزش‌ها به گونه‌اي است كه هر ملتي، هويت و حيات اجتماعي و سياسي خود را در پاي‌بندي و احترام به آنها و انتقال كامل آن به نسل‌هاي آينده مي‌داند.

سرزمين پاك ايران نيز بيش از هر جاي ديگر، مفتخر به داشتن ارزش‌هاي والا و اصيلي است كه نمونه‌ي آن را در كمتر جايي مي‌توان يافت. فرهنگ ايثار و شهادت يكي از ارزش‌ها است كه همزمان با تاريخ اين سرزمين شكل گرفته و هميشه از جايگاه ويژه‌‌اي برخوردار بوده است. پس از واقعه‌ي عظيم عاشورا، اعتبار و ارزش اين فرهنگ در نزد ايرانيان دو چندان شده و جنبه‌ي تقدس و الهي نيز به خود گرفته است.

فرهنگ culture : مجموعه‌اي از ارزشها، هنجارها، سنت‌ها، آداب و رسومي است كه در جوامع انساني به صورت متفاوت وجود دارد.

ايثار generosity: يعني برگزيدن و اختيار كردن و اكرام نمودن و در اصطلاح، اختيار كردن غير است بر خود از روي قصد و نيت.

شهادت martyrdom: يعني پايان دادن به جريان حيات در كمال هشياري و آزادي و آشنايي با ماهيت و مختصات آن.

بارزترين نمونه‌ تاريخي ايثار و شهادت، حركت و قيام امام حسين (ع) و خاندان پاكش بر عليه نظام فاسد اموي بود. آنها با رشادت تمام در جنگي نابرابر و غير منصفانه از دين خدا دفاع كردند، و با ريختن خون سرخشان، زمينه را براي تحقق عدالت و آينده‌ي سبز (ظهور مهدي موعود (عج) ) مهيا كردند.

در عصر حاضر نيز، هشت سال دفاع مقدس فرصت مناسبي بود تا پايه‌هاي اين فرهنگ عاشورايي به همت رزمندگان اسلام و خون سرخ شهيدان محكم و استوار گردد. در حال حاضر فقط تعداد انگشت‌شماري از نهادها و سازمان‌ها، خود را در اين زمينه مسئول مي‌دانند؛ كه يكي از مهم‌ترين آنها، نهاد رسمي تعليم و تربيت يعني وزارت آموزش و پرورش است.

اين بخش از جامعه، با تقديم هزاران شهيد، جانباز و اسير و داشتن بالاترين آمار نيروي بسيجي، يكي از توليدكنندگان اصلي فرهنگ ايثار و شهادت به حساب مي‌آيد. نقص در كتاب‌هاي درسي، ضعف در فضاي فيزيكي مدارس و بي‌توجهي كادر آموزشي از مهمترين عوامل تضعيف‌كننده‌ي فرهنگ ايثار و شهادت هستند.

جدول زير بيانگر وجود نقص در كتاب‌هاي درسي در اين زمينه است.

يكي از مهمترين وظايف اصلي نظام آموزشي كشور، برطرف نمودن نقاط ضعف در اين زمينه است.

البته بايد گفت كه فرهنگ ايثار و شهادت، صف كشيدن براي كشته شدن نيست. بلكه در حال حاضر، اين فرهنگ در تلاش براي خدمت به مردم، همبستگي ملي، تحقق عدالت، اطاعت از رهبري و سوق دادن كشور به سوي پيشرفت و تكامل معني پيدا مي‌كند. و در بعد خارجي با اتكاء به اين فرهنگ مي‌توان نقشه‌هاي دشمنان را خنثي نمود و تهديدها را به فرصت تبديل كرد.

نویسنده: مجيد رعنايي پو ركارشناس فيزيك