مقالات تخصصي ايثار و شهادت

عنوان : مباني ديني فرهنگ ايثار و شهادت
موضوعات مقالات :ايثار و شهادت
جايگاه ايثار در قاموس دين
فرهنگ اسلام سرشار از درسهاي آموزنده، براي هدايت وتعالي انسانها، بويژه در ايجاد روحيه صلابت و دفاع از ارزشهاي ديني است. اگرچه فداكاري و گذشت، نزد همه ملت ها و فرهنگ ها وجود داشته، و الگوهاي فداكاري را ارج مي نهند، اما در فرهنگ اسلامي، ايثار، جوشش پايدار و حماسه اي ماندگار برآمده از ايمان و عشق و اخلاص و معرفت و بصيرت فراسوي اميد و روشني، و افق هاي دور وفاداري و پايداري است.
در مكتب قرآن، ايثار آن است كه انسان از آنچه خود بدان نياز دارد، جوانمردانه بگذرد و آن را به ديگري، كه بدان نيازمند است، ببخشد و اين گذشتن و بخشيدن، كه همانا ديگري را بر خود برگزيدن است، ملكه نفس آدمي گردد. و اين گزينش و ترجيح دادن، اگر در مسير پيشبرد مقاصد الهي انجام مي شود. ارزشي ستودني است كه حق تعالي از آن خشنود و چنانچه در راه ضلالت و باطل، صورت گيرد، اثري منفي و ضد ارزشي را پديد مي آورد كه مايه خشم خداي تعالي است چنانچه مي فرمايد: «ان الله يحب الذين يقاتلون في سبيله صفا كانهم بنيان مرصوص»
اين چنين بود كه حسين (ع) اسوه همه شهيدان و پيام بر دوش شهادت آن گاه كه حق را دستخوش هوس ها و باطل را يكه تاز ميدان ستم مي بيند مي گويد: «در چنين جوي مؤمن را نمي سزد كه در هواي آلوده اختناق و گناه آميز تنفس كند و سزاوار است كه به لقاي پروردگار شوق ورزد و مشتاقانه به سوي مرگ شتابد و من در چنين شرايطي مرگ را جز سعادت نمي بينم و زندگي با ستمگران را جز رنج و ملال نمي نگرم».
عوامل بازدارنده ايثار
ايثار و بذل جان منزلتي است كه هر كسي را توان رسيدن به آن نيست. راه رسيدن را بايد هموار ساخت، شناخت عوامل بازدارنده و خودسازي و برداشتن موانع، هموار نمودن راه است در كمال انساني و پيمودن سعادت و تداوم ايمان و ايثار، اين عوامل عبارتند از : الف) عوامل فردي 1- كبر و تكبر، حرص، حسد، حب و جاه، شهرت، خودبزرگ بيني، مال دوستي، عدم آرمان خواهي. بديهي است وجود اين نارسايي ها و آفت ها. براي رشد، تقويت، بالندگي معنوي، فداكاري و پايداري و بي آلايشي، مساعد و مناسب نخواهد بود. ب) عوامل اجتماعي: برخي عوامل اجتماعي هستند كه مانع از حفظ و رشد روحيه ايثار و فداكاري در جامعه مي شوند. اين عوامل غالباً در ميان قشرهاي خاصي به وجود مي آيد و از آنان در جامعه رواج مي يابد. شايد بتوان مديران و مسئولان جامعه را بيش از ديگران در اين ميان، مخاطب قرار داد و براي آنان نقش قابل رؤيت تري هم در رشد و اعتلاي روحيه ايثارگري و هم در جنبه هاي منفي، يعني بازدارندگي از فداكاري، قائل شد. كه عبارتند از: 1- حزب گرايي 2- تحفه دانستن مسئوليت 3- اشرافي گرايي 4- فساد 5- فقر و بي عدالتي.
مفهوم شهيد و شهادت
اساساً «شهيد» واژه اي است به معناي حاضر، ناظر، گواه، امين در شهادت، خبردهنده راستين، آنكه از علم او چيزي فوت نشود، جان دادن در راه خدا و «شهادت» مرگ سرخ ومقدسي است كه انسان آزاده با شناخت آنرا در راه عقيده و ايده اي مقدس انتخاب مي كند.
راهكارهاي تقويت ايثار و شهادت
الف)راهكارهاي فردي: 1- اخلاص و الهي كردن مقصد و نيت 2- شب زنده داري 3- تقوي
4- بينش سياسي همراه با تحليل صحيح 5- ولايت پذيري 6- پرهيز از دنياگرايي و تجملات
ب) راهكارهاي اجتماعي: 1- تعميم شجاعت 2- تكليف پذيري 3- دگرسازي 4- دشمن شناسي و ترويج فرهنگ شهادت طلبي همراه با بزرگداشت، زيارت، گريه و تبرك جستن از تربت آن دريادلان حماسه هاي جاويدان.
واژگان كليدي: جايگاه ايثار در قاموس دين، عوامل بازدارنده ايثار، مفهوم شهيد و شهادت، اقسام شهادت، اركان شهادت، راهكارهاي تقويت ايثار و شهادت، آثار و فوائد ايثار و شهادت، وظيفه ما.

نويسنده: زيبا متانت كارشناس علوم اجتماعي