تربیت فرزند

اشتباهات رایج در تربیت فرزند

• عدم یکی بودن در تربیت فرزند
• پاداش های بی‌جا به فرزندان
• تهدید کردن و وعده های بی اساس
• حساسیت بیش از اندازه
• عدم شناخت اطرافیان فرزندان
• نگفتن دلیل مخالفت
• مقایسه کردن فرزند
• ترور شخصیت فرزندان

این 8 اشتباه، اشتباهاتی است که معمولاً والدین آن ها را مرتکب می‌شوند. پیشنهاد می‌کنم حتماً اشتباهات رایج در تربیت فرزندان را جدی بگیرید و گرنه ممکن است مشکلات زیاد و عجیبی برای شما پیش آید. با ادامه این مقاله همراه باشید تا این 8 اشتباه را با یکدیگر مرور کنیم…

1_عدم یکی بودن در تربیت فرزند

دوگانگی رفتاری بین پدر و مادر یا فردی که از فرزندتان مراقبت می‌کند، مشکلات رفتاری زیادی را در فرزندان ایجاد می‌کند. مشاهده اینکه فرزندتان بی‌بند و باری می‌کند و غذای خودش را بر زمین می‌ریزد، شاید از این دوگانگی تاثیر منفی گرفته باشد. سعی کنید واکنش های خود را با هم یکی کنید و تصمیم بگیرید تا فرزند شما دچار رفتار های ناصحیح ناشی از عدم هماهنگی والدین خود نشود.

به عنوان مثال: زمانی که شما واکنشی را به رفتار بد فرزندتان نشان می‌دهید و تهدید به تنبیه می‌کنید. بعد از آن منتظر هستید همسرتان از راه برسد تا این موضوع را با او مطرح کنید تا با او شروع به تنبیه فرزندتان بکنید، اما بر خلاف انتظار شما همسرتان شروع به حمایت از فرزندتان می‌کند.

با اینگونه جملات که: اتفاق افتاده، دیگه تکرار نمی‌کنه، سعی می‌کنه از این به بعد بچه خوبی باشه، این دفعه را ببخش از سری بعد قول میدهد تکرار نکند. جملات حمایتی بسیاری از این قبیل که شاید برای یک الی دوبار تاثیر خیلی مخربی نداشته باشد اما اگر این حمایت ها به روال عادی تبدیل شود و فرزند هر زمانی که تهدید به تنبیه شد به سراغ حامی خودش برود؛ تاثیر منفی در شخصیت رفتاری فرزندتان می‌گذارد.

فرزند در این حالات حتماً جرات بیششتری برای اشتباهات خود پیدا می‌کند چرا که می‌داند فردی وجود دارد که همیشه از او حمایت می‌کند و پوششی برای رفتار های او است. در نیتجه او دیگر توجهی به حرف های والدین خود نخواهد داشت و آن ها را جدی نمی‌گیرند.

2_پاداش های بی‌جا به فرزندان

برخی از والدین بابت اینکه فرزندشان به حرف هایشان گوش کند، جایزه و پاداشی تعیین می‌کنند. مثلاً اگر با خواهرت خوب رفتار کنی ماشین کنترلی برایت می‌خرم، یا اگه اتاقت رو مرتب کنی می‌برمت شهربازی و یا اگه غذاتو خوب بخوری میذارم با گوشیم بازی کنی و…

این گونه پاداش ها فرزندان را شرطی بار می‌آورد. به شکلی که همیشه انتظار دارند در مقابل کارها و وظایفی که انجام می‌دهند، پاداش دریافت کنند. این شرطی شدن در بزرگسالی آن ها بروز می‌کند و مشکلاتی را نیز بوجود می‌آورد.

به عنوان مثال: شاید برای به دست آوردن هدف آنی کاری انجام دهند؛ اما به ندرت موجب عدم تلاش و کوشش مداوم آن ها می‌شود. این در حالی است که موفقیت و رسیدن به اهداف و آرزو ها بدون تلاش و سخت کوشی امکان پذیر نیست. بنابر این آینده خوبی برای فرزندان انتظار نمی‌رود.

چطور جایزه دهیم؟

جایزه و پاداشی که برای فرزندتان می‌خواهید بدهید اگر غیر منتظره باشد تاثیر بسیار خوبی در او می‌گذارد. زمانی که جایزه ها و پاداش ها از قبل تعیین و شرط نشده باشد باعث ایجاد رفتار مثبت می‌شود. این پاداش ها نه تنها لذت بخش تر است، بلکه فرزندتان سعی می‌کند این کار خوبی را که موجب پاداش غیر منتظره شده را بیشتر و بهتر از قبل انجام دهد.

3_تهدید کردن و وعده های بی اساس

شما هم حتماً بین خانواده و اطرافیان خودتان دیده اید والدینی را که بعد از اشتباهی که از فرزندشان سر زده شروع به تهدید می‌کنند که بعداً به حسابت می‌رسم، بذار بابات بیاد، باشه حرف گوش نده من می‌دونم و تو و…

این گونه تهدید هایی که فرزند بارها و بارها می‌شنود؛ اما به ندرت عواقب کار خود را می‌بیند. درواقع والدین تهدید به تنبیه می‌کنند به روشی نامناسب و بی حاصل تا بتوانند فرزندشان را مهار و کنترل کنند. اگر نیاز به تنبیه بود همان لحظه در نظر بگیرید و تنبیه کنید. البته نه تنبیه فیزیکی و یا تنبیهی که در آن شرایط و موقعیت نا مناسب باشد.

4_حساسیت بیش از اندازه

یک سری از والدین هستند که همه مدل و در هر شرایط حامی فرزندانشان هستند. حتی زمانی که که کار نامناسب و اشتباه انجام داده است، باز از او به طور خاصی حمایت می‌کنند. آن ها بیش از اندازه از فرزندان خود مراقبت می‌کنند و حاضر نیستند فرزندشان به هیچ قیمتی طعم ناکامی و شکست را بچشد.

آن ها همانند یک نوزاد با او رفتار می‌کنند. در این صورت فرزندشان برای ورود موفقیت آمیز به زندگی تجربه ای کسب نخواهند کرد و در سنین بالاتر، حاضر نیستند مسئولیتی را بپذیرند.

چرا که پدر مادر این فرزند بیش از اندازه حساس بوده اند و در ریزترین کارهای فرزندشان دخالت می‌کردند تا مبادا این فرزند در انجام کارهایش ناکام بماند. در واقع این نوع حساسیت ها بزرگترین خیانت می‌تواند به فرزندان باشد.

چرا که آنها را بی مسئولیت و کم توان بار می‌آورد. بدون تجربه، ناکامی و شکست در کارها، موفقیتی حاصل نمی‌شود. پس نترسید از شکست های کوچکی که ممکن است برای فرزندتان اتفاق بیافتد.

5_عدم شناخت اطرافیان فرزندان

اطرافیان و کسانی که به عنوان دوست و همراه با فرزندانتان هستند را به خوبی بشناسید. چرا که بعد از یک مرحله ای، دیگر تأثیر پذیری فرزند از خانواده کمتر شده و از اطرافیان و دوستانی که دارد بیشترین تأثیر را می‌پذیرد.

اگر بخواهیم به خوبی بیان کنیم، می‌توانیم بگوییم فرزند شما میانگین پنج نفری می‌شود که بیشترین زمانش را با آنها سپری می‌کند. حتی اگر نخواهد تاثیر بگیرد نیز به مرور شبیه به آن ها خواهد شد. این شباهت می‌تتواند از لحاظ فکری و یا نوع پوشش و… باشد.

پس اهمیت اطرافیان اینگونه مشخص می‌شود که اگر فرزندتان با افرادی که به اعتقادات دینی پایبند و مقید هستند، بیشترین زمان را بگذراند، او نیز به مرور یکی از آن ها خواهد شد.

اگر با افرادی که دائم در حال جنب و جوش و تلاش هستند تا به موفقیت های بزرگ برسند، همراه باشد او نیز همانند آنها خواهد شد و یا اگر در کنار افرادی باشد که افکار کوچکی دارند و برای رسیدن به خواسته هایشان قدمی از قدم بر نمی‌دارند، قطعاً همان ویژگی ها را فرزند شما کسب خواهد کرد.

پس زمانی که فرزندتان بیشترین زمان خود را بین افراد موفق و درست کار سپری کرد، شما مانع او نشوید و محدودیت های بی جا برایش ایجاد نکنید. قطعاً هر عقل سلیمی وقتی اهمیت و تأثیرگذاری این افراد را در زندگی فرزندش درک کند، دوست دارد که فرزندش تا می‌تواند در کنار آن ها باشد.

اما باز برخی از والدین به علت اینکه خودشان با آن افراد رابطه خوبی ندارند و از کنار آن ها بودن لذت نمی‌برند، فرزندشان را هم منع می‌کنند. در واقع انتظار دارند تا هرچه خودشان می‌پسندند، فرزنشان نیز  آن را بپسندد و دوست داشته باشند. این هم یکی از اشتباهات رایج در تربیت فرزندان است. اشتباهی که می‌توان گفت رایج ترین آنهاست…

6_ مخالفت بدون دلیل

زمانی که با خواسته فرزندتان مخالفت می‌کنید، سعی کنید دلیل خودتان را نیز برای او ارائه دهید. زیرا که فرزندان دوست دارند تا دلیل مخالفت والدین را بدانند، اما یادتان باشد که این مخالفت ها در مقابل درخواست فرزندتان بدون دلیل نباشد یا دلایلی از قبیل اینکه دوست ندارم یا خوشمان نمی‌آید.

به عنوان مثال فرزندتان قرار است از طرف مدرسه به سفر چند روزه مشهد مقدس برود و از شما کسب اجازه می‌کند و شما با سفر او مخالفت می‌کنید و خواسته او را رد می‌کنید. اما برای مخالفت خودتان هیچ دلیلی ارائه نمی‌کنید و یا دلایلتان منطقی و قانع کننده نیست. به مرور زمان فرزندتان برخی کارهایی را که می‌تواند مخفیانه انجام می‌دهد و یا شروع به بد خلقی و واکنش های تند در مقابل مخالفت های والدین خود می‌کند.

بنابر این علاوه بر ارائه دلیل به منطقی بودن آن نیز توجه داشته باشید.

7_مقایسه کردن فرزند

هیچ گاه فرزند خودتان را با شخص دیگری مقایسه نکنید. اگر همه افراد روی کره زمین یک ویژگی مشترک داشته باشند، آن هم تنفر از مقایسه شدن است. پس، از اینکه به آن ها بگویید: فرزند فلانی را ببین چطور با ادب نشسته است، تو نیز مثل او باش. مسلماً اتفاق خوبی برای فرزند شما نخواهد افتاد. هر فرزندی استعداد و ویژگی های رفتاری خاصی دارد. مقایسه کردن آن ها با یک دیگر کار صحیحی نیست.

این مقایسه ها حس کم ارزشی و به درد نخوری و همچنین سرخوردگی را به فرزند انتقال می‌دهد. چرا که ممکن است فرزند شما هوش منطقی و ریاضی بالایی نداشته باشد و در ریاضی یا بعضی از درس های تحلیلی نمره پایینی بگیرد. اما در عوض ممکن است هوش زبانی،کلامی بالایی داشته باشد. در نتیجه شما نباید به خاطرنداشتن این هوش، او را با دیگران مقایسه کنید و از او بخواهید که همانند آن ها باشد.

می‌توانید استعداد فرزندانتان را پیدا کنید و آنها را در همان جهت رشد و پرورش دهید تا با این کار به سمت مسیر موفقیت با سرعت بیشتری حرکت کنند. وقتی در مسیر استعداد ها قرار بگیرند، یعنی سرعت یادگیری و موفقیت خودشان را افزایش داده اند.

8_ترور شخصیت فرزندان

زمانی که فرزندتان رفتار ناصحیح و نامطلوبی را مرتکب می‌شود، سعی کنید در انتقاد از او، تنها کار او را مورد انتقاد قرار دهید نه خود فرزندتان را! برای نمونه زمانی که فرزندتان در امتحان ریاضی نمره کمی را کسب کرده و شما از این موضوع ناراحت هستید، چطور رفتار می‌کنید؟

برخی شروع به گفتن جملاتی می‌کنند، بدون آنکه توجه به تأثیر جملات در فرزندشان را بدانند و متوجه آن باشند. مثلاً: تو خیلی گیجی، اصلاً از همون اول نتوانستی درست درس بخونی و مثل فلانی باشی، ببین فلانی چطور درس می‌خواند و چقدر باهوش است. یکم از اون یاد بگیر. انقدر احمق بازی در نیار. حواست را بیشتر جمع کن و بسیاری از این جملات تخریبی که مستقیماً شخصیت فرزند را هدف قرار می‌دهد.

می‌توانند والدین این گونه خطاب کنند که: برخی از درس ها را خداروشکر نمره های خوبی گرفته ای؛ فقط ریاضی را کمی ضعیف هستی که این یعنی باید بیشتر تمرین کنی.

دقت کرده اید؟ چقدر اختلاف بین ابراز ناراحتی و یا انتقاد وجود داشت؟ اولی شخصیت خود فرزند را مورد هدف قرار داد و آن را تخریب کرد. اما دومی عملکرد فرزند را مورد نقد و ارزیابی قرار داد. قطعاً تأثیرات مثبتی که فرزندان با جملات دومی دریافت می‌کنند بسیار راه گشا و کارساز خواهد بود.

جملاتی که بوی حرکت و پیشرفت از آنها ساطع می‌شود، قطعاً نتایج متفاوتی هم خواهند داشت. پس این اشتباه را هم از سری اشتباهات رایج در تربیت فرزند را به هیچ وجه مرتکب نشوید. برای اینکه بتوانید به بهترین شکل ممکن انتقاد خود را انجام دهید حتماً مقاله اصول و آداب نقد کردن را هم مطالعه کنید .

حالا که اشتباهات رایج در تربیت فرزندان را آموختید

و در آخر، تربیت فرزند به همین جا ختم نمی‌شود. آنقدر مسئولیت بزرگ و سنگینی بر دوش والدین و پدر و مادر ها است که بدون علم و آگاهی از چگونگی تربیت صحیح فرزندان قطعاً به مشکلات عدیده ای برخواهند خورد و نتیجه دلخواهشان در تربیت فرزند عزیزشان که پاره تن آن ها هستند رخ نخواهد داد.  بنابر این اگر دغدغه مند هستید در تربیت فرزند تان، به همین مقاله و همین اشتباهات رایج در تربیت فرزند اکتفا نکنید و با استفاده از کتاب ها و مقالات یا حتی دوره های تربیت فرزند، علم و آگاهی خودتان را به روز کنید و افزایش دهید.

به امید اینکه بهترین خودتان باشید…