درس و مشق

 رضاخان پس از مراسم تاجگذاری، ولیعهد را از مادر و برادر و خواهرانش جدا کرد تا به قول خودش او را از محیط زنانه بیرون بیاورد و درمحیطی مردانه تربیت کند. برای همین یک مدرسه‌ی نظامی به نام «دبستان نظام» تأسیس کرد که هدف آن تعلیم و تربیت ولیعهد دریک محیط نظامی بود. محمدرضا با بچه‌های امرای ارتش و مقامات مهم دولتی همکلاس بود. اما صمیمی‌ترین دوست او «حسینفردوست» که بسیار سر به زیر و درس‌خوان بود، از خانواده‌ای پایین بود که شاگرد اول کلاس مخصوص بود. گرچه ولیعهد از دور مسابقه خارج بود. فردوست سالیان سال با شاه دوست بود.

اردیبهشت سال ۱۳۱۰ از دبستان فارغ‌التحصیل شد. و در شهریور همان سال وقتی که هنوز دوازده سالش نشده بود برای ادامه تحصیل به سوئیس اعزام شد. تا در مدرسه‌ی اشرافی لوروزه درس بخواند، بعد از کسب دیپلم، در شهریور سال ۱۳۱۵ در ایران وارددانشکده افسری شد و بعد از دو سال با درجه‌ی ستوان دومی فارغ‌التحصیل شد. از آنجایی که او ولیعهد بود خیلی زود پله‌های ترقی را طی کرد و در حالی که بقیه تازه ستوان یکم شده بودند ولیعهد به درجه‌ی سروانی رسید و عنوان بازرسی کل کشور را گرفت. علاوه بر حسین فردوست که از دوستان صمیمی و نزدیک ولیعهد بود. محمدرضا دوست دیگری داشت که در سویس با او آشنا شد. دوستی به نام ارنست پرون که تأثیر زیادی روی محمدرضا داشت. اما همه اتفاق نظر دارند که «ارنست پرون» آدم خوبی نبوده و… به هر حال خلایق هر آنچه لایق. آدم کثیف دنبال لنگه‌ی خودش می‌گردد. یکی دیگر از کسانی که بر شاه تأثیر داشت خواهرش اشرف بود که به اولقب پلنگ سیاه داده بودند. هر جا کار خلافی بود و رسوایی، یک پای اشرف هم آنجا بود. دفتر نخست وزیری شاه مجله‌ی بروبیای نخست وزیران توانا و ناتوان بود شاه از ابتدای سلطنت تا آخرش در طول سی و هفت سال ۲۹ نخست وزیر عوض کرد.

منبع: نشریه شاهد جوان- ش ۵۵