تاکتیک تنبیه کودکان
شنبه 25 آذر 1396 4:45 PM
تاکتیک تنبیه کودکان – قسمت اول
تنبیه چیه؟ تنبیه کاریه که جلو رفتار بد رو میگیره. یک تنبیه خوب تو بازی فرزندپروری تنبیهیه که قوانین بازی فرزندپروری توش رعایت بشه. یعنی چی؟ یعنی امنیت فرزند رو خراب نکنه.
بهش آگاهی بده که چهکاری بده و نباید انجام بشه، مسئولیت کارش رو خودش بفهمه و خودش کار بد رو نکنه، یعنی مدام لازم نباشه بهش بگیم این کار رو نکن و بالاخره کاملاً انسانی باشه.
تنبیه چطوریه؟ اگه تشویق کردن، یعنی توجه مثبت، پس تنبیه کردن میشه توجه منفی. یعنی برای تنبیه کردن، کافیه بهکار نادرستش توجه کنیم و با اخم کردن یا ترشرویی بهاو بفهمونیم یا این آگاهی رو بدیم که کارش نادرسته. بهاین تکنیک میگیم تکنیک توجه منفی.
پدر: پسرم این کار تو منو ناراحت میکنه.
با تکنیک بیان ناراحتی، بهتر میفهمه یا آگاهی پیدا میکنه که این کارش باعث ناراحتی ما شده. حالا که این دو (تنبیه و تشویق) اینقدر شبیه بههم هستن، اجازه بدین اینطور توضیح بدیم که:
موقع تشویق میخواهیم بهاون آگاهی رو بدیم که این کار خوب است؛ پس بهرفتار اون توجه میکنیم، لبخند میزنیم و کار خوب رو براش توصیف میکنیم. مثل تکنیک تشویق توصیفی.
موقع پیشگیری از تنبیه، میخواهیم بهاون این آگاهی رو بدیم که این کار خوب نیست، آنکار خوب است؛ پسبه رفتار نادرست توجه نمیکنیم و بهرفتار درست توجه میکنیم. مثل تکنیک بیتوجهی فعال.
و موقع تنبیه، میخواهیم بهاون این آگاهی رو بدیم که این کار بد است. پس بهرفتار نادرستش با اخم توجه میکنیم، رفتارش را توصیف میکنیم و قاطعانه نادرستی اون رفتار را بهاو میفهمونیم. مثل تکنیک تنبیه توصیفی.
تکنیک تنبیه توصیفی چطوره؟ مثل تشویق توصیفی، که گاز میدادیم و با فرمون دادن مسیر حرکت رو مشخص میکردیم، تنبیه خوب هم تنبیهیه که محکم ترمز کنیم و فرمون رو بهسمت مناسب بچرخونیم. چرا؟
چون فرزند ما یک اتومبیل نیس که وقتی ترمز کردیم، مدتها یکجا وایسه. او دایم حرکت میکنه. باید بدونه یا بفهمه مسیرش غلط بوده و بفهمه مسیر درست کدومه وگرنه بهصرف ترمز کردن مسیر عوض نمیکنه. توجه کنید: باید بدونه چهکاری نادرست بوده. پس قاطعانه عمل میکنیم و آگاهی میدهیم.
تنبیه خوب یعنی اینکه بهموضوع توجه کنیم، موضوع رو براش روشن کنیم و قاطعانه وارد عمل بشیم و اقدام کنیم.اما قاطعیت چطوریه؟
بچه روی مبل میپرد
پدر با تندی: نکن بچه، حرف حالیت نیس.
اشتباه این پدر در اینجا چی بود؟ انگار نمیدونست که در یک تنبیه خوب، تندی و خشونت نداریم. جذبه داشتن و قاطعیت نشون دادن با اوقات تلخی و تندی و بداخلاقی خیلی فرق داره. این کارها فقط بچه رو میترسونه. قاطعیت یعنی اینکه محکم باشیم، تصمیممون رو تغییر ندیم، روی حرفمون وایسیم.
اگه بچه بتونه حرف و نظر ما رو عوض کنه، قاطعیت ما رو گرفته. با این توضیح، برای انجام یک تنبیه خوب، باید تکنیکهایی رو معرفی کنیم که قاطعانه باشند و بهتر بهش آگاهی بدن.
برای اینکه قاطعیتمون رو بهتر نشون بدیم، میتونیم از تکنیک انگشت قاطعیت استفاده کنیم. این تکنیک اینطوری اجرا میشه که مستقیم تو چشم اون نگاه میکنیم و انگشت اشاره دستمون رو رو بهسمتش میگیریم و حرفمون رو میزنیم، یعنی موضوع رو براش توصیف میکنیم. این ژست باعث میشه اون بهتر بفهمه که جدی هستیم، بدون اینکه از ما بترسه.
اگه بابا و مامان، هر دو باهم، اینطوری با بچه حرف بزنن، تاثیرش خیلی بیشتر میشه. تصورش رو بکنین، بابا و مامان باهم، فکر کنیم بچه حسابی جا بخوره.
اگه دیدین نمیشه تو آرامش باهاش حرف زد، یعنی ترسیده، یا زبون شما رو بههر دلیل دیگه نمیفهمه، چه بهخاطر سن اون، چه پیچیدگی موضوع کار نادرستی که کرده، کافیه در عمل قرارش بدیم تا عملاً بفهمه. یعنی در عمل، حرف حالیش بشه.