بخش اول:وظائف بانوان.......

صبح روز جمعه بعد از صرف صبحانه خانم بعضی كارها راانجام ميدهد مثلا گوشتها را خردكرده كنار ميگذارد مرغهارا تميز كرده سرخ ميكند،سبزی و سيب زمينی را سرخ كردهكنارميگذارد،خلاصه بعضی كارها را پيش از ظهر انجام ميدهد،معلوم است همه اين كارها رابا صبر و حوصله انجام ميگيرد و بر خانم چندان دشوار نخواهد بود،هم اين كارها را انجامميدهدهم به ساير امور خانه‏داری ميرسد،بعد از صرف ناهار و استراحت مشغول‏بقيه كارهاميشود،اما كار زيادی ندارد زيرا اكثر كارها قبلا انجام گرفته واسباب و لوازم زندگی هم مرتباست،در ظرف يكی دو ساعت،بدون دادو قال و عجله و شتاب بقيه كارها را انجام ميدهد،بهطوريكه اوائل شب‏ديگر كار ندارد،آنگاه خودش را تميز و لباسهايش را عوض ميكند.سماورراروشن نموده در انتظار آمدن مهمانهاست،اگر از خويشان و محارم‏باشند به استقبالشانميرود،بدون اضطراب و نگرانی از آنها پذيرايی‏ميكند،در ضمن گاهی هم سری به آشپزخانهميزند،موقع شام با كمال‏راحتی سفره را آماده ميكند،اگر لازم باشد از شوهر و فرزندانش نيزدراين موقع استمداد مينمايد،به زودی و آسانی شام آماده ميشود.

مهمانها با كمال آسايش و خوشی شام را صرف ميكنند و به اين‏صورت خاتمه می‏پذيرد.

نتيجه-اما مهمانها علاوه بر خوردن غذاهای لذيذ و مطبوع ازنعمت انس و مودت نيزبرخوردار شده با كمال آسايش گفته و شنيده‏اند،هرگز خاطره خوش آن شب و چهره بشاشميزبان را فراموش نخواهندكرد،پذيرايی گرم او و سليقه و كاردانی كدبانوی خانه را ستايشخواهند كرد.

اما مرد ساعاتی از شب را با كمال آسودگی در كنار مهمانها نشسته‏بهترين تفريحات سالم راداشته است،از اينكه توانسته به نحو دلخواه ازدوستانش پذيرايی كند شاد و خوشحال است،واز وجود چنين بانوی‏كاردانی كه با ذوق و سليقه خويش مجلس را به خوبی برگزار نموده برخودمی‏بالد،بيش از پيش بخانه و چنين بانوی شايسته‏ای علاقه‏مند خواهد شد. اما خانمچون لوازم پذيرائی را با صبر و حوصله و به طور عادی‏تهيه نموده خسته و وامانده نميشود،عصبانی و ناراحت نيست،پيش‏شوهرش و مهمانها هميشه سر بلند است،و خوشنود است كهتوانسته بدون‏اضطراب و نگرانی به بهترين وجه از مهمانها پذيرايی كند،بدينوسيله‏لياقت وكاردانی خويش را باثبات رسانده دل شوهرش را بدست آورده‏است.بعد از اينكه اين دو روشرا ملاحظه فرموديد هر كدام را كه‏پسنديديد ميتوانيد انتخاب كنيد.

امين خانه

مخارج منزل را معمولا مردها تامين ميكنند،مرد شبانه روز زحمت‏ميكشد و درآمدش را درطبق اخلاص نهاده تقديم خانواده ميكند،اين‏بيگاری دائمی را يك وظيفه شرعی و وجدانیدانسته از روی عشق وعلاقه انجام ميدهد،برای رفاه و آسايش خانواده هر گونه رنج و ناراحتیراتحمل ميكند و از خوشی آنها لذت می‏برد،اما از بانوی خانه‏دار انتظار داردكه قدر پول رادانسته بيهوده خرج نكند،از وی انتظار دارد كه در خرج‏خانه نهايت دلسوزی و عاقبتانديشی را بعمل آورد،يعنی اشياء و لوازم‏زندگی را درجه‏بندی نموده ضروريات اوليه را ازقبيل خوراك و پوشاك‏ضروری و كرايه منزل و پول آب و برق و دكتر و دارو،بر ساير امورمقدم‏بدارد.در مرتبه دوم اشياء نيمه ضروری را از قبيل فرش و اسباب و لوازم‏زندگی بر امورغير ضروری مقدم بدارد،ولخرجی و اسراف و تبذير وبخششهای بيجا را يك نوع ناسپاسی وقدر نشناسی ميشمارد.

مرد اگر به خانه و كدبانوی خانه اعتماد پيدا كرد و فهميد كه نتيجه زحماتش بيهوده صرفنميشود به كسب و كار و ازدياد ثروت علاقه‏مندشده به فكر تن پروری و ولخرجی نخواهدافتاد،اما اگر ديد نتيجه‏زحماتش بباد ميرود و خانم خانه‏دار لباس غير ضروری و اسباب تجملوزينت‏خودش را بر همه چيز مقدم ميدارد و مشاهده نمود كه با اينكه شبانه‏روز زحمتميكشد و در خانه ميآورد اما برای مخارج ضروری زندگی‏هميشه لنگ بوده ناچار است قرضكند،ملاحظه كرد كه نتيجه زحماتش‏كه در خانه ميآيد مانند مال كافر حربی به دست‏خانم وفرزندانش غارت‏ميشود،در اينصورت اعتمادش از خانه سلب ميشود،از كار و كوشش‏دلسردميگردد،پيش خود فكر ميكند وجهی ندارد اينقدر زحمت‏بكشم وبخور و نخور كنم و دراختيار خانواده قدرنشناس بگذارم كه در مصارف‏بيهوده صرف كنند،من برای تامينضروريات زندگی و حفظ آبرويم‏زحمت ميكشم ليكن خانواده‏ام به فكر زندگی نبوده جزهوسبازی وولخرجی منظوری ندارند،ممكن است رفته رفته در اثر اين افكار به فكرولخرجی وعياشی بيفتد،و اوضاع زندگی شما متلاشی گردد.

خانم محترم،گر چه شوهرت دار و ندار خويش را در خانه آورده دراختيار تو ميگذارد ليكنخيال نكن مالك حقيقی آنها هستی بلكه شرعا وقانونا شوهرت مالك است،تو امين خانههستی.بنابراين جميع تصرفات‏بايد با اجازه و رضايت او باشد،بدون رضايت او حق نداریچيزی به‏كسی ببخشی يا سوغات و چشم روشنی ببری حتی برای خويشان خودت‏يا خويشاناو،تو امانتدار خانواده هستی و در اين باره مسؤوليت داری،اگر خيانت كنی در روز بازپسينمورد بازخواست قرار خواهی گرفت.

پيغمبر اسلام صلی الله عليه و آله فرمود:«زن نگهبان و امانتدار اموال شوهرش ميباشد و دراين باره مسؤوليت دارد (5) ».

رسول خدا (ص) فرمود:«بهترين زنان شما زنی است كه خودش‏را خوشبو نمايد،غذایمطبوع تهيه كند،در خرج خانه اقتصاد را رعايت‏كند.چنين بانويی يكی از عمال و كاركنانخدا ميباشد.و كسيكه برای خداكار كند هرگز با شكست و پشيمانی روبرو نخواهد شد (6) .».

«زنی به رسول خدا عرض كرد:شوهر چه حقی بر همسرش دارد؟

فرمود:بايد مطيع او باشد،از فرمانش تخلف نكند،بدون اجازه او چيزی به‏كسی ندهد (7) ».

رسول خدا (ص) فرمود:«بهترين زنان شما زنی است كه كم خرج‏باشد (8) ».

اوقات فراغت را تلف نكنيد

كارهای خانه‏داری به قدری زياد است كه يك بانوی خانه‏دار اگربخواهد بخوبی انجام وظيفهكند اكثر اوقاتش را اشغال خواهد كرد.

مخصوصا اگر دارای چندين فرزند قد و نيم قد باشد.ليكن در عين حال اكثربانوان اوقاتفراغتی هم دارند.

هر كسی مواقع بيكاری خويش را به يك جور ميگذراند.دسته‏ای‏از بانوان آنها را بيهوده تلفنموده كار سودمندی انجام نميدهند.يا بدون‏هدف در خيابانها پرسه ميزنند،يا زن ديگری راپيدا كرده به سخنانی‏مشغول ميشوند كه صد من آنها يك قران ارزش ندارد.يا به سخنانمكرر ونغمه‏هايی گوش ميدهند كه جز تضييع وقت و ضعف اعصاب و فساد اخلاق‏نتيجه‏ای دربر ندارد.اين دسته يقينا ضرر ميكنند زيرا اولا اوقات فراغت‏نيز از عمر انسان محسوبميشوند،و تلف نمودن آنها پشيمانی دارد.

دوران زندگی چنان كوتاه است كه هنوز چشم نگشوده بايد ديده فرو بنديم.

شگفتا اگر اندك پولی را از دست‏بدهيم اندوهگين ميشويم ليكن از تلف‏شدن عمر ملالیبخاطر نميآوريم!يك انسان عاقل ساعتها بلكه دقائق عمرگرانمايه خويش را غنيمت‏شمردهحداكثر استفاده را از آنها می‏برد.ازهمين اوقات فراغت چه استفاده‏های ارزنده‏ای ميتوان برد!ثانيا خودبيكاری زيانبخش بوده آثار و عواقب بدی را در بر دارد.بسياری از بيماريهای عصبی وروانی كه اكثر خانمها از آنها شكوه دارند در اثربيكاری بوجود ميآيند.آدم بيكار به فكر فروميرود و برای خويشتن غم وغصه پيدا ميكند.پشت‏سر غم و غصه هم ضعف اعصاب و پريشانیروح‏خواهد آمد.خوشبخت كسی است كه غرق كار باشد و بدبخت كسی است‏كه اوقاتفراغتی داشته باشد كه درباره خوشبختی و بدبختی خويشتن‏فكر كند.اشتغال به كار بسيارلذت بخش ميباشد.اشخاص بيكار غالباپژمرده و افسرده‏اند.

حيف نيست انسان عمر گرانمايه خويش را بيهوده تلف كند ونتيجه‏ای از آن نگيرد؟!

خانم محترم،شما ميتوانيد از همين اوقات فراغت گر چه كم وكوتاه باشند استفاده‏هایهنگفتی ببريد.ميتوانيد به كارهای علمی بپردازيد.

بر حسب ذوق خودتان و مشورت با شوهرتان يك رشته علمی را انتخاب‏كنيد.كتابهای مربوطبه آن رشته را تهيه نموده در ساعتهای فراغت‏مشغول مطالعه شويد و روز بروز بر فضائل وكمالات خودتان بيفزاييد.

انتخاب رشته به سليقه شما بستگی دارد.فيزيك و شيمی،هيئت ونجوم،جامعه‏شناسی،حقوق،روانشناسی،تفسير قرآن،فلسفه و كلام،علم‏اخلاق،تاريخ و ادبيات هر يك از اين رشته‏ها يا علومديگر را ميتوانيدانتخاب كنيد و در اطرافش به مطالعه و تحقيق بپردازيد.بعد ازاينكه‏بخواندن كتاب مانوس شديد از كتاب خواندن لذت خواهيد برد و درك‏ميكنيد كه چهحقائق شيرين و دلپذيری در كتابها وجود دارد.

بدينوسيله بهترين سرگرمی و تفريح را خواهيد داشت.و روز بروزبر فضائل و كمالات شماافزوده خواهد شد و اگر پشتكار داشته باشيد در همان رشته تخصص پيدا ميكنيد و ميتوانيدبدينوسيله خدمات علمی‏ارزنده‏ای از خودتان بيادگار بگذاريد.ميتوانيد مقالات سودمندیتهيه‏نموده برای روزنامه‏ها و مجلات بفرستيد.ميتوانيد كتابهای مفيدی بنويسيدو در اختيارمردم بگذاريد.بدينوسيله هم شخصيت و احترام شما زيادميشود،هم آثار گرانبهايی از خودتانبيادگار ميگذاريد و ممكن است ازهمين راه درآمدی هم پيدا كنيد.مبادا خيال كنيد كه باانجام امور خانه‏داری‏نميتوان بدين موفقيت‏های بزرگ نائل شد.اگر سعی و همت داشتهباشيدپيروزی شما حتمی خواهد بود.گمان نكن بانوان بزرگ كه آثار گرانبهايی‏از خويشتنبيادگار گذاشته‏اند بيكار بوده‏اند.

آنان نيز شغل خانه‏داری را انجام ميداده‏اند ليكن اوقات فراغت‏خودشان را بيهوده تلفنميكرده‏اند.بانو دورتی كارنگی كه يك كتاب‏ارزنده و پر فروشی تاليف نموده بانوی خانه‏داریبوده كه هم امور خانه رابخوبی انجام ميداده هم در كارهای علمی به شوهرش ديل كارنگیكمك‏ميكرده هم به مطالعه و نوشتن كتاب اشتغال داشته است.مينويسد:من خودقسمتاعظم اين كتاب را در فرصت دو ساعتی كه روزانه هنگام خواب‏طفل كوچكم بدست ميآوردمنوشتم.بسياری از مطالعات ضروری را درمواقعی كه زير دستگاه خشك كننده مو درآرايشگاه نشسته بودم انجام‏دادم. (9) در ميان بانوان،دانشمندان و نويسندگان زبردستی ديدهميشود كه‏خدمات علمی گرانبهايی انجام داده و آثار بزرگی از خويشتن باقی‏گذاشته‏اند.شماهم اگر همت و پشتكار داشته باشيد ميتوانيد در اين قبيل‏كارها دوشادوش مردها پيشرفتنماييد.اگر شوهر شما يك نفر دانشمند و اهل تحقيق باشد ميتوانيد در كارهای علمی باوكمك و همكاری كنيد.يامشتركا به مطالعه و تحقيق بپردازيد.حيف نيست‏يك خانم تحصيلكرده‏يك مرتبه تحصيلاتش را كنار بگذارد و از مطالعه و تحقيق دست‏بردارد؟!

حضرت علی عليه السلام فرمود:هيچ گنجی بهتر از دانش نيست. (10) حضرت‏باقر عليه السلامفرمود:هر كس شبانه‏روز خويش را در طلب دانش صرف‏كند رحمت‏خدا شامل حالش خواهدشد. (11)

اگر حوصله مطالعه و تحقيق نداريد ميتوانيد يك رشته از كارهای‏هنری و دستی را يادبگيريد و در اوقات فراغت مشغول باشيد مثلا خياطی،گلدوزی،نقاشی،گلسازی،بافندگیكارهای خوبی هستند هر يك از آنهارا كه دوست ميداريد ياد بگيريد و انجام دهيد.بدينوسيلههم سرگرمی‏خوبی خواهيد داشت هم ذوق و هنر خويش را نمايان می‏سازيد،هم‏درآمدی پيداميكنيد كه ميتوانيد به بودجه خانوادگی كمك نماييد.

اسلام نيز كارهای دستی را برای سرگرمی بانوان انتخاب نموده‏رسول خدا صلی الله عليه وآله ميفرمايد:اشتغال بريسندگی برای بانوان‏سرگرمی خوبی است. (12)

پی‏نوشتها:

1-وسائل ج 16 ص 557

2-وسائل ج 16 ص 520

3-بحار ج 74 ص 355

4-بحار ج 74 ص 353

5-مستدرك ج 2 ص 550

6-وسائل ج 14 ص 15

7-بحار ج 103 ص 248

8-مستدرك ج 2 ص 532

9-آئين شوهرداری ص 172.

10-بحار،ج 1 ص 165.

11-بحار ج 1 ص 174.

12-بحار ج 103 ص 258.