بخش اول:وظائف بانوان.......

خانه‏داری

خانه محيط كوچكی بيش نيست ليكن نعمت‏بسيار گرانبهايی‏است.وقتی مرد از كارهایروزانه و سر و صداهای خارج خسته شد به‏خانه پناه ميبرد،وقتی از كشمكشها و تزاحمات وناملايمات زندگی بتنگ‏آمد برای استراحت‏به خانه ميرود،حتی وقتی از گردش و تفريح همخسته‏شد بدانجا پناه ميبرد،آری خانه بهترين آسايشگاهی است كه انسان‏می‏تواند بدون هيچقيد و بندی در آنجا استراحت نمايد،جای انس و مودت،صفا و صميميت،آرامش و استراحتاست،پرورشگاه مردان وزنان با فضيلت است.كارخانه شخصيت‏سازی و كلاس تعليم وتربيت‏كودكان است،اجتماع كوچكی است كه اجتماع بزرگ انسانها را بوجودمی‏آورد،ترقی وتنزل و صلاح و فساد اجتماع بزرگ مربوط به همين‏اجتماع كوچك است،اجتماع كوچكخانوادگی با اينكه جزء اجتماع‏بزرگ محسوب ميشود.در عين حال،از يك نوع استقلالداخلی‏برخوردار است،بدين جهت اصلاح اجتماع را بايد از اصلاح خانواده‏هاشروع كرد.

اداره اين پايگاه حساس زندگی و كلاس تعليم و تربيت اجتماعی به‏عهده بانوان است.يعنیترقی و تنزل و صلاح و فساد اجتماع در اختياربانوان و به اراده آنهاست،بنابراين،خانه‏داریشغل بسيار آبرومند وپر افتخاری است.

كسانيكه محيط خانه را كوچك می‏شمارند و از شغل شريف‏خانه‏داری عار دارند به حقيقتمعنای خانه‏داری و ارزش آن پی نبرده‏اند.

يك خانم خانه‏دار بايد افتخار كند كه در يك چنين پست‏حساسی‏قرار گرفته برای پيشرفت وترقی ملت فداكاری ميكند.

خانمهای تحصيل كرده نيز در اين ميان مسؤوليت‏بيشتری دارند،بايد برای ديگران سرمشقزندگی باشند و عملا به آنها درس خانه‏داری وشوهرداری بياموزند،بايد عملا اثبات كنند كه باسواد بودن نه تنها به‏خانه‏داری و شوهرداری لطمه نمی‏زند بلكه راه و رسم زندگی را به آنهايادميدهد.

يك خانم تحصيل كرده بايد زندگی را با بهترين وجه اداره كند و به شغل شريف خانه‏داریافتخار نمايد و بدين وسيله لياقت و برتری‏خانمهای تحصيل كرده را اثبات كند،نه آنكه به عذربا سواد بودن دست‏به‏سياه و سفيد نگذارد و بدينوسيله بانوان با سواد را بدنام گرداند،درس‏خواندن برای بيكار گشتن و زير بار مسؤوليت نرفتن نيست‏بلكه برای‏كدبانو شدن ودرس زندگی آموختن است.به داستان زير توجه فرماييد:

«مردی كه با دختر ديپلمه‏ای ازدواج نموده بود در دادگاه گفت:

همسرم در خانه دست‏به سياه و سفيد نميگذارد و هر بار كه باو اعتراض‏ميكنم ميگويد:ظرفشويی و رختشوئی و بچه‏داری كار يك زن ديپلمه‏نيست.اگر از رفتار من ناراحت هستیطلاقم بده و با يك كلفت ازدواج‏كن.گفت:پريشب عده‏ای از آشنايان و اقوام همسر ديپلمه‏ام رابه شام‏دعوت نمودم.موقع شام سفره را پهن كردم و ديپلم قاب گرفته همسرم را درسفرهنهادم و گفتم:ببخشيد شام ناقابلی است كه خانم حقير هر شب بخوردبنده ميدهد.صلاحديدم از شما هم بدينوسيله پذيرايی كنم (5) ».

به هر حال،خانه‏داری و كدبانوگری شغل شريف و آبرومندی است‏كه مراتب لياقت وهنرنمايی بانوان را باثبات ميرساند.بد نيست در اين‏باره قضاوت خود بانوان تحصيل كرده رابشنويد:

خانم...عقيده داشت:كدبانوی واقعی زنی است كه سازگار باشد واز نظر مادی اهل افراط وتفريط نباشد.يك زن كدبانو موقعی می‏تواندبگويد كه دارای صفت‏خاص يك كدبانو است كهاز وضع درآمد شوهر ووضع خانوادگی خود اطلاع كامل داشته باشد.به نظر من يك زن اداریهم‏ميتواند كدبانوی خوبی باشد».

خانم فريده نوروز شميرانی ليسانسيه ميگفت:كدبانو بايد علاوه براينكه به امور خانه واردباشد همراه خوبی برای همسرش،مادر خوبی‏برای فرزندانش و مهماندار خوبی برای خانه‏اشباشد.

خانم دكتر محترم فصيحی پزشك اطفال ميگفت:به نظر من‏كدبانوی واقعی كسی است كهكار اداری نداشته باشد.زيرا در كشور ماسرويسهای اداری از نظر وضع غذا و كمبود مهدكودك و غيره نمی‏تواندنياز كارمندان را برآورده سازد.يك مادر كارمند نگران اينست كهغذای‏شوهرش دير شده يا كودكش تنها مانده است.

خانم صغری يكتا ناظمه فنی دانشكده پزشكی ميگفت:زن كدبانو بابودجه كم ميتواندخانه‏ای تميز و آراسته داشته باشد.با شوهرش در غم وشادی شريك باشد.از حال روحی واجتماعی شوهرش غافل نباشد.

خانم ايران نعيمی ميگفت:كدبانو زنی است كه از تفريحات‏غير ضروری بكاهد و هدفش بهتركردن وضع خانه باشد و از تنظيم بودجه‏خانوادگی اطلاع داشته باشد. (6)

نظافت

يكی از وظائف مهم خانه‏داری تميز كردن منزل و اسباب و لوازم‏زندگی است.نظافت‏بهبهداشت و حفظ سلامتی اهل خانه كمك ميكند وجلو بسياری از بيماريها را ميگيرد.زندگیكردن در خانه تميز مسرت‏بخش‏و دل‏پذير است،مرد را به سوی منزل متمايل ميسازد،اسبابآبرو وسربلندی خانواده است،بدين جهت رسول خدا فرمود:«دين بر نظافت پايه‏گذاری شدهاست.» (7)

باز هم رسول خدا صلی الله عليه و آله فرمود:«اسلام نظيف است،شما هم در پاكيزگی كوششكنيد،زيرا فقط پاكيزگان داخل بهشت‏ميشوند. (8) »

خانه را هميشه تميز نگهداريد،روزی يك مرتبه جارو و گردگيری‏كنيد،در طول شبانه‏روز اگرجايی كثيف شد فورا تميزش كنيد و نظافت‏آنرا برای موقع معين جارو كردن نگذاريد،در وديوار و سقف اتاقها راگردگيری كنيد،تار عنكبوتها را بگيريد،ميز و مبل و صندلی و سايراثاث‏خانه را گردگيری كنيد،شيشه‏های در و پنجره را تميز كنيد،زباله وخاكروبه‏ها را درظرف سرپوشيده‏ای بريزيد و از حدود اتاقها و آشپزخانه‏دور گردانيد مبادا غذاهای شما راآلوده گرداند،زود بزود آنرا خالی كنيدمبادا متعفن گردد و توليد ميكرب كند،كثافت وخاكروبه‏ها را در كوچه ودرب خانه نريزيد زيرا به بهداشت عمومی لطمه ميزند به علاوهتوليدميكرب می‏كند و چه بسا به وسيله باد و مگس بشما منتقل شود و سلامت‏خودتان را درمعرض خطر قرار دهد،تا ميتوانيد نگذاريد بچه‏ها در باغچه‏يا كنار حياط بول كنند و اگر ازجهت ناچاری آنها را در گوشه‏ای از حياطمی‏نشانيد فورا آنجا را تميز و با آب بشوييد تا بد بو ومحل نشو و نمای‏ميكربها نگردد،به طور كلی سعی كنيد هيچ نقطه‏ای از منزل شمامحل‏كثافت و توليد ميكرب واقع نشود.

ظرفهای كثيف و چرب را روی هم نريزيد بلكه هر چه زودتر آنها را بشوييد،زيرا اگر نشستهروی هم بماند ممكن است توليد ميكرب كنند وسلامت‏شما را به خطر بيندازند،ظرفها را باآب تميز دست نخورده بشوييدو اگر با آب راكد يا حوض می‏شوييد بعدا آب پاكيزه روی آنهابريزيد زيراممكن است آب حوض در اثر ماندن آلوده شده باشد و به سلامت‏شما لطمه‏بزند،بعد از شستن در جای محفوظی بگذاريد يا پارچه تميزی روی آنهابيندازيد،لباسهای كثيفمخصوصا كهنه بچه‏ها را از حدود اتاقها وآشپزخانه دور كنيد و در جای محفوظی نگهداريد تامگسها كه حامل انواع‏ميكرب هستند در آنجا اجتماع نكنند،و زود بزود آنها را بشوييد.

لباسهای خودتان و فرزندانتان هميشه نظيف و پاكيزه باشدمخصوصا لباسهای زيرپوش كههميشه با بدن تماس دارند.

گوشت و حبوبات و ساير پختنيها را قبل از طبخ خوب بشوييد،مخصوصا سبزيجات راچندين مرتبه با دقت‏بشوييد،زيرا ممكن است‏به‏ميكرب و تخم انگل آلوده باشد و بهلامت‏شما لطمه بزند.

ميوه‏ها را قبل از خوردن تميز بشوييد چون اكثر آنها سمپاشی‏ميشوند و امكان دارد سمومآنها به شما سرايت كند،ممكن است اثر فوری‏نداشته باشند ليكن بدون شك بی‏تاثير همنخواهند بود.

قبل از غذا خوردن دستهای خودتان و اطفالتان را تميز بشوييد،اگر با قاشق و چنگال همغذا ميخوريد،باز هم بهتر است دستتان رابشوييد،مبادا آلوده باشد و به سلامت‏شما لطمهبزند،بعد از صرف غذادست و دهانتان را بشوييد،دندان‏ها را خلال كنيد زيرا ممكن استاجزاءغذا گوشه و كنار دهان و لابلای دندانها بماند و توليد ميكرب نمايد.

اگر بتوانيد بعد از صرف هر غذا دندانها را مسواك كنيد بسيار خوب است ليكن اگر برايتانميسر نيست اقلا شبها قبل از خواب مسواك‏را از دست ندهيد.بدينوسيله هم دندانهايتان رااز خطر پوسيدگی و فسادنجات ميدهيد هم به سلامتی خودتان كمك شايانی مينماييد.

ناخنهايتان را اقلا هفته‏ای يكبار كوتاه كنيد،زيرا وقتی ناخن بلندشد محل نشو و نمایميكربها ميشود و سلامتی شما را جدا در معرض خطرقرار ميدهد،اگر بتوانيد يك روز درميان برای شستشو به حمام برويدبسيار مهم است ليكن اگر نمی‏توانيد اقلا هفته‏ای يكبار راترك نكنيد.

موهای زير بغل و ساير مواضع را به وسيله دارو و يا تراشيدن‏برطرف سازيد زيرا ممكن استانواع ميكربها در آنجا توليد و تكثيرنمايند و به سلامتی شما لطمه بزنند.

خوردنيها را در دسترس مگسها قرار ندهيد زيرا ممكن است آنهارا آلوده سازند.

شارع مقدس اسلام درباره نظافت‏سفارشهای زيادی نموده كه به‏پاره‏ای از آنها از باب نمونهاشاره ميشود:

امام صادق عليه السلام فرمود:«خدا زيبا بودن و زينت كردن رادوست دارد.و تظاهر به نداریو فقر را مكروه دارد.دوست دارد آثارنعمتهايش را بر بنده‏اش ببيند.لباسش نظيف و پاكيزهباشد،بوی خوش‏استعمال كند.خانه‏اش را زينت نمايد.خانه و اطرافش را جاروب كند.قبل‏ازغروب چراغ را روشن كند.زيرا اين عمل فقر را از خانه دور ميكند وروزی را زياد ميگرداند (9) ».

رسول خدا صلی الله عليه و آله فرمود:«آدم كثيف بد بنده‏ای است‏» (10) .

حضرت علی عليه السلام فرمود:«تارهای عنكبوت را ازخانه‏هايتان بگيريد زيرا ترك كردن آنهاباعث نداری ميشود» (11) .

رسول خدا صلی الله عليه و آله فرمود:«خاكروبه‏ها را شب در خانه‏نگذاريد بماند زيرا جايگاهشيطان ميشود» (12) .

پيغمبر اسلام فرمود:«خاكروبه‏ها را پشت درب منزل نريزيد زيراجايگاه شيطان ميشود» (13) .

رسول خدا صلی الله عليه و آله فرمود:«لباس انسان بايد هميشه‏پاكيزه و تميز باشد» (14) .

پيغمبر اكرم فرمود:«دستمال چرب را در خانه نيندازيد زيرا جايگاه‏شيطان ميشود» (15) .

حضرت صادق عليه السلام فرمود:«شستن ظرفها و تميز كردن‏اطراف خانه روزی را زيادميكند» (16) .

حضرت صادق عليه السلام فرمود:«ظرفها را بدون روپوش‏نگذاريد زيرا شيطان آب دهن درآنها انداخته از آنها استفاده ميكند» (17) .

حضرت صادق عليه السلام فرمود:«ميوه‏ها دارای سمومی هستند.

آنها را خوب بشوييد آنگاه ميل كنيد» (18) .

حضرت كاظم عليه السلام فرمود:«يك روز در ميان،به حمام رفتن‏انسان را فربه ميكند» (19) .

رسول خدا صلی الله عليه و آله فرمود:«اگر بر امتم دشوار نميشدواجب ميكردم در موقع هروضويی مسواك كنند» (20) .

حضرت صادق عليه السلام فرمود:«ناخن گرفتن در روز جمعه ازبيماری جذام و جنون وپيسی و كوری جلوگيری ميكند» (21) .

روايت‏شده كه:«زير ناخنها خوابگاه شيطان است‏».

حضرت علی عليه السلام فرمود:«شستن دستها قبل از غذا و بعد ازآن عمر را زياد ميگرداند واز چركين شدن لباسها مانع ميشود و چشم رانورانی ميگرداند» (22) .

پی‏نوشتها:

1-اطلاعات 17 تير ماه 1349.

2-بحار ج 103 ص 247.

3-بحار ج 103 ص 239.

4-بحار ج 71 ص 419

5-اطلاعات 3 آذر ماه 1350.

6-اطلاعات 28 فروردين ماه 1351

7-محجة البيضاء ج 1 ص 166

8مجمع الزوائد ج 5 ص 132

9-بحار ج 79 ص 300

10-بحار ج 76 ص 175

11-شافی ج 1 ص 208

12-بحار ج 76 ص 175

13-بحار ج 76 ص 177

14-شافی ج 1 ص 208

15-شافی ج 1 ص 215

16-بحار ج 76 ص 176

17-بحار ج 76 ص 176

18-شافی ج 2 ص 124

19-شافی ج 1 ص 209

20-شافی ج 1 ص 210

21-شافی ج 1 ص 211

22-شافی ج 2 ص 123