اخلاق مناظره و گفتگو

اخلاق گفتگو و آداب مناظره و جدال از روزگاران دور، همواره مورد توجه دانشمندان مختلف بوده است. در این میان، نقش منطق‏دانان و عالمان اخلاق از دیگران برجسته تر و چشمگیرتر است. می دانیم که یکی از مهم ترین بخش های کتاب های منطقی مبحث صناعات خمس است؛ یعنی صناعاتی مانند برهان، جدل، خطابه، شعر و مغالطه. منطقیان به هنگام بحث از صناعت جدل، دربارۀ آداب و اخلاق جدل و مناظره نیز مباحثی را ارائه می دهند. اندیشمندان اخلاق نیز به تفصیل در زمینۀ جدال و مراء و گفتگوهای علمی مباحثی را یادآور شده اند. ما در اینجا نیز همچون دیگر بخش های کتاب، با توجه به محدودیت های این نوشتار، به برخی از مباحث کلی و مبنایی درباره اخلاق مناظره و گفتگو بسنده می کنیم.