پاسخ به:.ღ خــلوت با خــدا... ღ.
جمعه 6 اسفند 1395 9:27 AM
آفریدگان از آن نظر که به آفریدگار نسبت دارند، همه زیبا اند .موجود زشت و نازیبا در فیض الهی وجود ندارد. نگاه و شرایط گوناگون است که برخی را زشت و برخی دیگر را زیبا می کند و گر همه از آن نظر که مخلوق خدا هستند زیبا اند:
جمال خویش در صحرا نهادم
تو زیبا بین که من زیبا نهادم
پس موجودات از نظر این که جلوه وجود حق و آیت الهی اند ،همه زیبا اند، چون به گفته امیر بیان، آفرینش در واقع تجلی حق در عالم است (1) .
اشیا از نظر خوبى و بدى اگر تنها و مستقل از اشیاى دیگر در نظر گرفته شوند، یک حکم دارند . اگر جزء یک نظام و به عنوان عضوى از اندام در نظر گرفته شوند، حکم دیگرى پیدا مىکنند، مثلاً اگر از ما بپرسند که خط راست بهتر است یا خط کج، ممکن است بگوییم خط راست بهتر از خط کج است، ولى اگر خط مورد سؤال جزئى از یک مجموعه شد، در یک مجموعه به طور مطلق، نه خط مستقیم پسندیده است و نه خط منحنى، بلکه هر دو در جای خود پسندیده است. وقتى که جهان را جمعاً مورد نظر قرار مىدهیم، ناچاریم بپذیریم که در نظام کل و در توازن عمومى، وجود پستىها و بلندىها، فراز و نشیبها، تاریکى و روشنایىها، همه لازم است .همه در جای خود زیبا و نیکو است .پدیده زشت وجود ندارد .
بر اساس آموزه های وحیانی و عرفانی نظام آفرینش در واقع تجلی جمال و جلال الهی است. از این رو به طور یقین زیباترین است .در این باره به عنوان نمونه کلام نورانی امیر مومنان بسیار شنیدنی و جالب است که از خلقت به تجلی خدا یاد نموده و فرمود:« الحمدالله المتجلی لخلقه بخلقه؛ (2) سپاس خدای را که با آفرینش هستی بر آفریدگان تجلی کرده است». این سخن برای اثبات این مسئله که عالم وجود در حقیقت ظهور و جلوهگری جلال و جمال و اسما و صفات متعالی خداوند است ،بسیار مهم و در خور توجه است.
از این رو حافظ نکته آموز ، عالم را جلوه و سایه جمال معشوق خوانده :
سایه معشوق اگر افتاد بر عاشق چه شد
ما به او محتاج بودیم ، او به ما مشتاق بود
حسن و زیبایي در سراسر نظام عالم موج می زند .اگر انسان به دقت در عالم هستی نگاه کند ،به خوبی می یابد که نیکوتر از این قابل تصور نخواهد بود، به خصوص آن که جهان بر اساس حکمت الهی خلق شده ، حکیم به کسی گفته میشود که امور خلقت و جهان را با حکمت و محکم و استوار میسازد.(3) خداوند متعال همه عقلا را برای همیشه تاریخ دعوت نموده که در آیات آفرینش دقت کنند. آیا ناهماهنگی و سستی و نازیبایی و مانند آن در آن مییابند؟به صراحت فرمود:
«ما تَرَى فِی خَلْقِ الرَّحْمَنِ مِن تَفَاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرَى مِن فُطُورٍ؛(4)
در آفرینش آن خداى بخشایشگر هیچ گونه اختلاف و تفاوتى نمىبینى . باز بنگر آیا خلل و نقصانى مىبینى؟».
این آیه به صراحت انسانها را فرا خوانده تا با دقت عقلی در نظام آفرینش نگاه کنند تا برای او معلوم شود که هیچ گونه سستی و نقصان ونا زیبای در سراسر نظام عالم وجود ندارد .
طبق این سخن فیض الهى از ناحیه خدا تمام است . او در حق هیچ موجودى تبعیض روا نداشته و برخی را زیبا و برخی دیگر نازیبا نیافریده، بلکه موجودات هستند که به فرا خور شأن و جایگاه و مرتبه خود و قابلیت و استعداد و عوامل دیگر فیض الهی را میپذیرند. به اندازه استحقاق، در مرتبهاى از عالم هستى قرار میگیرند. در جهان خلقت آنچه که وجود دارد تبعیض نیست، بلکه تفاوت است، همان طور که ظرف یک لیترى نسبت به ظرف پنج لیترى مقدار کم ترى آب در خود جاى مىدهد. آرى هر موجودى در نظام هستى به میزان ظرفیت خود دریافت فیض مىکند.پس عالم و جهان خلقت بر اساس علم خدا نسبت به نظام احسن هستی خلق شده، از این رو کاملترین و زیباترین فرض ممکن است . بالاتر و برتر از این نظام امکان خلق نداشته و ندارد. نظام موجود «نظام احسن» و اکمل و برتر و جلوه عینی علم عنایی خداوند است.
حسن و زیبایي که در سراسر نظام عالم موج می زند و نیکوتر از این قابل تصور نخواهد بود، از آن جهت است که جهان بر اساس حکمت الهی خلق شده ، حکیم به کسی گفته میشود که امور خلقت و جهان را با حکمت و محکم و استوار میسازد .در نتیجه موجود نازیبا و زشت در عالم وجود ندارد . هرچه از ناحیه خدا است و فیض خدا است ،همه زیبا و حسن و جمال است .
پىنوشتها:
1. نهج البلاغه، نشر موسسه امیر المومنین، قم، 1370 ش ،خطبه 108 .
2. نهج البلاغه، خطبه 108 ،ص200 .
3. بهاالدین خرمشاهی ،دانشنامه قرآن،نشر دوستان ،تهران، 1387 ش، ج 1، ص 955،
4. ملک (67 ) آیه 3و2.
ترکی زبان قربون صدقه رفتنه داریم که: گوزلرین گیلهسین قاداسین آلیم که یعنی درد و بلای مردمک چشات به جونم …!.