جت ‌لگ چیست؟ (قسمت اول)

وقتی در پروازی طولانی به منطقه‌ی زمانی متفاوتی می‌رویم، بدن دچار مشکل بر هم خوردن ساعت درونی و طبیعی شده و این موضوع مشکلاتی را برای ما به وجود می‌آورد. در بخش اول این مقاله به شرح جت لگ و نکاتی جهت مبارزه با آن پرداختیم. در این بخش غذاها، دارو‌ها، رژیم‌ها و نرم‌افزار‌های مفید در این موضوع را بررسی خواهیم کرد.

داروها و ویتامین‌ها

ملاتونین ماده‌ای در بدن است که به چرخه‌ی خواب کمک می‌کند. این ماده را می‌توانید به صورت قرص مصرف کنید. برخی از مسافرین بر سر این دارو در پرواز‌های طولانی قسم می‌خورند! با این‌ حال هر چقدر هم که ملاتونین محبوب باشد، نکات منفی‌ای نیز دارد. تحقیقات نشان داده‌اند که مصرف اشتباه ملاتونین می‌تواند باعث افزایش احساس خستگی زیاد شود بنابراین پیش از مصرف آن حتما با دکتر خود مشورت کرده و دستور‌العمل آن را مطالعه کنید.

یکی دیگر از داروهای که تجویر می‌شود نام «بدون جت لگ» را بر خود دارد. شرکت سازنده‌ی آن مدعی است این قرص‌های جویدنی تمامی جت لگ‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهند. آن‌ها همچنین شهادت میهمانداران و افرادی که مداوم سفر می‌کنند را در تبلیغات خود به کار می‌برند. یک کیسه از گیلاس خشک شده نیز می‌تواند در کاهش اثر منفی جت لگ موثر باشد چرا که حاوی ملاتونین است.

برخی از افراد برای اینکه در هواپیما و به محض رسیدن به هتل خوابشان ببرد، از قرص‌های خواب آور، آنتی‌هیستامین‌ها و قرص‌های بیماری‌های حرکتی استفاده می‌کنند. در حالی که این روش ممکن است برای بعضی مفید باشد برای بعضی هم فقط بیچارگی و تلو تلو خوردن باقی می‌ماند. حتما پیش از استفاده از این دارو‌ها با پزشک خود مشورت کنید.

اگر هیچ‌یک از این روش‌ها کار نکردند، درمان‌های جایگزین را بیازمایید. نوردرمانی به یکی از روش‌های مقابله با جت لگ تبدیل شده است. جت لگ در عمق خود به معنای بر هم خورد برنامه‌ی بدن شما در مواجهه با نور طلوع و غروب خورشید است پس به صورت تئوری شبیه‌سازی این نور می‌تواند در هماهنگی بدن شما با منطقه‌ی زمانی جدید مفید واقع شود. متاسفانه هیت‌های قضایی هنوز به مفید بودن این روش اعتقادی ندارند. شک بر این است که چه نوع نوری برای این کار استفاده شود، طبیعی یا مصنوعی؟ روشن یا ملایم؟ برخی از محققین و علاقه‌مندان به سفر پیشنهاد می‌کنند پس از فرود آمدن در مقصد در اولین فرصت ممکن ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بدون عینک آفتابی در معرض نور مستقیم خورشید قرار بگیرید.

نرم افزار‌های جت لگ

چندین نرم افزار تلفن‌های هوشمند ساخته شده است که مسافرین را در جنگ با جت لگ یاری کنند. اطلاعات پروازتان را در نرم افزار‌هایی مثل Jet Lag Rooster یا Entrain وارد کنید تا به شما پیشنهاداتی را برای برنامه‌ی خواب، غذا خوردن یا حتی مصرف ملاتونین در جهت مبارزه با جت لگ ارائه کنند.

تاکتیک‌های رژیمی

برنامه‌ای مشهور به «رژیم جت لگ» چند سال پیش متداول بود و ترکیبی داشت از غذا‌ خوردن و روزه و گرسنگی برای سه روز پیش از پرواز طولانی. ارتش، این رژیم را آزمایش کرد و به این نتیجه رسید که این رژیم ادعایی توخالی است. با این وجود رونالد و نانسی ریگان از آن در طول سفر‌های کاخ سفید استفاده می‌کردند و برخی از مسافرین هنوز آن را به کار می‌برند.

خود را به غذاهای سبک و با هضم راحت محدود کنید. مثل غذاهایی که فیبر زیاد و اما غنای کمی دارند. اگر می‌خواهید بدن خود را برای هماهنگی با منطقه‌ی زمانی مقصد بیدار نگه دارید نوشیدنی‌های کافئین‌دار می‌توانند مفید باشند. البته در مصرف آن‌ها زیاده‌روی نکنید. با اینکه ممکن است مصرف چند فنجان قهوه در زمانی که پلک‌هایتان در حال تسلیم هستند وسوسه‌انگیز باشد، اما ممکن است با این کار ساعت ۱ پس از نیمه‌شب حسابی پرانرژی و بیدار بمانید! همه‌ی رژیم‌ها غذایی را ملایم و منطقی به کار بگیرید.