گربه شنی چیست؟

در این قسمت از پرونده بررسی گربه سانان مشهور، به سراغ پستانداری می‌رویم که علی‌رغم ظاهر بسیار زیبا و مظلومانه‌اش، یکی از مقاوم‌ترین و سرسخت‌ترین حیوان در میان گربه سانان است.

طبیعتا بیابان‌ جایی است که انتظار دیدن گربه را در آن نداریم! اما همین بیابان‌های گرم و خشک، خانه یکی از سرسخت‌ترین گربه سانان جهان است. این گربه سان گربه شنی (Sand Cat) نام دارد که در اولین نگاه ظاهری بسیار شبیه به گربه‌های خانگی دارد.

این گربه سان از نظر اندازه تفاوت چندانی با یک گربه خانگی ندارد (شاید کمی از یک گربه خانگی بزرگتر باشد). رنگ خز این جانور زرد کمرنگ است و در بعضی از گونه‌های آن به قرمز کمرنگ هم مایل می‌شود.

گربه شنی بیشتر شبیه به گربه سانان آفریقایی است و این باور در مورد این جانوران وجود دارد که آن‌ها اجداد گربه‌های خانگی امروزی هستند.

همانند سایر گربه سانان، بر روی بدن گربه‌های شنی هم نقش و نگارهایی تیره رنگ دیده می‌شود. این نقش و نگارها به گربه‌های شنی این امتیاز را می‌دهد که در بیابان در میان سنگ‌ها استتار کنند.

نشانه ظاهری اصلی گربه‌های شنی، سر پهن و گوش‌های بزرگ آن است که فاصله بین دو گوش این جانور بسیار زیاد است. پاهای این جانور با موهای بسیار متراکم پوشیده شده است که به آن اجازه می‌دهد تا به راحتی در بیابان حرکت کند و در شن‌های عظیم بیابان غرق نشود!

رژیم غذایی

گربه‌های شنی گوشتخوارند. این جانوران عمدتا شبانه شکار می‌کنند و روش اصلی شکار کردن آن‌ها چاله کندن و کمین کردن است. حس شنوایی فوق العاده آن‌ها باعث می‌شود تا آسان‌تر موقعیت شکار خود را شناسایی کنند. غذای اصلی آن‌ها موش‌های صحرایی است که عمدتا سه گونه از آن‌ها را شامل می‌شود. از دیگر جانورانی که توسط گربه‌های شنی شکار می‌شوند، می‌توان به مارمولک‌ها و پرندگان نیز اشاره کرد.

لازم به ذکر است که گربه‌های شنی مارها را نیز شکار می‌کنند به این صورت که ابتدا ضربه مهلکی بر سر مار می‌زنند و سپس با یک گاز مار را از پا در می‌آورند. جالب است بدانید که گربه‌های شنی شکارهای بزرگتر خود را در میان شن‌های بیایان مدفون می‌کنند و در آینده باز به سراغ آن‌ها می‌روند و از آن‌ها تغذیه می‌کنند.

رفتار و عادات طبیعی

گربه‌های شنی حیوانات به شدت خجالتی هستند و به همین دلیل اطلاعاتی که تاکنون از آن‌ها به دست آمده چندان زیاد نیست. همانند دیگر گربه سانانی که در محیط‌های بیابانی زندگی می‌کنند، گربه‌های شنی هم تمایل دارند تا در بیابان حفره‌هایی ایجاد کنند و در درون آن‌ها زندگی کنند. این حفره‌ها دو مزیت برای گربه‌های شنی دارد.

مزیت اول این است که به آن‌ها اجازه می‌دهد تا برای شکار بهتر کمین کنند و آسان‌تر به شکار کردن بپردازند و مزیت دوم این است که این حفره‌ها باعث می‌شود تا گربه‌های شنی در روز از گرما رنج نبرد و با سرمای شب نیز به آسانی کنار بیایند.

جمعیت و وضعیت بقا

متاسفانه گربه‌های شنی در خطر انقراض قرار دارند. یکی از دلایل اصلی کم شدن جمعیت این گربه سانان، سخت شدن شرایط زندگی آن‌ها است که دلیل اصلی این مسئله تغییراتی است که انسان‌ها به علت فعالیت‌ها و ساخت و سازهای خود در اکوسیستم به وجود آورده‌اند.

از دیگر دلایل کم شدن جمعیت گربه‌های شنی می‌توان به بیماری‌هایی اشاره کرد که در بین آن‌ها شایع شده و به مرگ آن‌ها منجر می‌شود. در حال حاضر جمعیت این گربه سانان شدیدا رو به کاهش بوده و آن‌ها در خطر انقراض هستند.

حقایق

• گربه‌های شنی قادرند تا مدت زمان بسیار زیادی را بدون نوشیدن آب زنده بمانند.
   
• گربه‌های شنی بسیار منزوی هستند و تنها زندگی می‌کنند و تنها در فصول جفت گیری از انزوا در می‌آیند.
   
• گربه‌های شنی زندگی شبانه دارند و این مسئله تحقیقات بر روی آن‌ها را شدیدا سخت کرده است.
   
• حس شنوایی تمام گربه سانان بسیار قوی است اما در این میان گربه‌های شنی به نسبت سایر گربه سانان هم حس شنوایی قوی‌تری دارند!
   
• مارهای افعی یکی از غذاهای مورد علاقه گربه‌های شنی هستند.
   
• شکارچیان اصلی این گربه سانان، مارهای سمی، سگ سانان و پرندگان بزرگ هستند.
   
• گربه‌های شنی اولین بار در طبیعت فرانسه در سال ۱۸۵۸ رویت شدند.
   
• زمانی که گربه‌های شنی به آب دسترسی ندارند، آب مورد نیاز خود را از خوردن شکارهای خود دریافت می‌کنند.

کجا گربه شنی ببینیم؟

گربه‌های شنی غالبا در بیابان‌ها و مناطق خشک و بیابانی زندگی می‌کنند. از جمله کشورهایی که می‌توان در آن‌ها گربه شنی یافت می‌توان به پاکستان، ترکمنستان و ایالات متحده اشاره کرد. لازم به ذکر است که گربه‌های شنی در بیابان‌های ایران نیز یافت می‌شوند.