هفده خطای شناختی

1. Mind reading
۱. ذهن‌خوانی
بدون استدلال و دلایل کافی می‌اندیشید از افکار دیگران اطلاع دارید
«اصلن نگاه‌م نکرد حتمن از من شاکی‌ه»

2. Furtune telling
۲. پیش‌گویی
پیش‌بینی ذهنی‌ از اتفاقات و شرایط آینده‌ای منفی‌
«حتمن فردا حرفم رو قبول نمی‌کنه»

3. Catastrophizing
۳. فاجعه‌سازی
تمام حوادث آینده‌ی نزدیک و دور را افتضاح و غیرقابل تحمل انگاشتن
«توی آزمون خراب کنم آبروم می‌ره»

4. Labeling
۴. برچسب زدن
صفات کلی و منفی به خود و دیگران الصاق کردن
«کلن بدبخت‌یم»

5. Discounting positives
۵. نادیده‌انگاری جنبه‌های مثبت
موفقیت‌ها و نکات مثبت را کوچک و خوار شمردن
«اینو که همه می‌تونن انجام بدن»

6. Negative filter
۶. فیلتر منفی
فقط جنبه‌های منفی چیزی را دیدن
«اصلن به من توجه نمی‌شه»

7. Overgeneralizing
۷. تعمیم افراطی
تعمیم دادن یک اتفاق و حادثه‌ی بد به همیشه و استنباط همیشگی داشتن از آن
«این اتفاق همیشه فقط برای من می‌افته»

8. Dichotomous thinking
۸. تفکر دو قطبی
دید «همه» یا «هیچ» داشتن در مورد اتفاقات و انسان‌های پیرامونی
«همه‌ی زندگی‌م تباه شد»

9. Should
۹. بایداندیشی
اتفاقات و رخداد‌ها و حوادث رو آن‌طور که هستند ارزیابی و ارزش‌گذاری نکردن. دید و تفسیرها را بیش‌تر بر اساس آن‌چه باید می‌بود/باشد گذاشتن.
«باید می‌بردیم» «برد با ماست»

10. Personalizing
۱۰. شخصی‌‌سازی
علل شکست و رخ‌دادهای منفی را متوجه خود کردن و سهم دیگران را ندیدن
«خودم مقصر بودم»

11. Blaming
۱۱. سرزنش‌گری
مسئولیت تغییر رفتار خود را به عهده نگرفتن. دیگران را دلیل مشکلات و احساسات منفی خود دانستن.
«او باعث تمام مشکلات من هستش»

12. Unfair comparisons
۱۲. قیاس‌های ناعادلانه
معیار نداشتن و خود را با کسانی که امتیازات ویژه دارند مقایسه کردن
«او‌ خیلی از من زیباتر عمل می‌کنه»

13. Regret orientation
۱۳. تاسف‌گرایی
ای کاش‌های مکرر گفتن به جای تکیه بر حال
«ای کاش این حرف رو نمی‌زدم»

14. What if
۱۴. چی می‌شد اگر
پرسش مکرر «چی می‌شد اگر» و اقناع نشدن شخصی
«چی می‌شد اگر زودتر راه می‌افتادم»

15. Emotional reasoning
۱۵. استدلال هیجانی
برای تفسیر واقعیات پیرامونی از احساسات محض استفاده کردن
«دلم شور می‌زنه یه اتفاقی می‌افته»

16. Ignoring counter evidences
۱۶. نادیده‌انگاری شواهد متناقض
شواهد‌ یا استدلال‌های ناهمسان یا ناهمخوان با تفکر خود را مردود دانستن
«هیچ‌کدوم‌تون نمی‌فهمین»

17. Judgment focus
۱۷. قضاوت‌گرایی
معیارهای غیراستاندارد و شخصی برای خود ایجاد کردن در جهت تفکر منفی
«در مسابقه اصلن خوب بازی نکردیم»


برداشت از کتاب: تکنیک‌های شناخت‌درمانی
اثر: لی. هی. رابرت