شهيد آيتالله دكتر سيدمحمدحسين حسينيبهشتي فرزند سيدابوالفضل در دوم آبان ماه 1307 در محله لومبان اصفهان در خانهاي ساده كه با آيات منور و عطر احاديث معطر بود و انفاسش با بوي خوش ذكر و دعا آميخته، پا به عرصه گيتي نهاد. پدرش از روحانيون اصفهان و امام جماعت مسجد لومبان بود و به امور مذهبي مردم اهتمام داشت و براي تبليغ و رسيدگي به مسائل شرعي به روستاهاي اطراف اصفهان تردد داشت. مادرش زني پاكدامن و پرهيزگار بود و در انجام احكام شرعي و آداب اسلامي دقت نظر داشت. او كه در مكتب پدر پرورش يافته بود و ايمان و اعتقاد را از او به ارث برده و درس دينداري و عفت را نزد او آموخته بود، دختر آيت الله حاج ميرمحمد صادق خاتونآبادي بود. شهيد دكتر بهشتي تحصيلات ابتدايي خود را در سن چهار سالگي در مكتب خانه شروع كرد، خيلي سريع خواندن و نوشتن و تلاوت قرآن را آموخت و در جمع خانواده به عنوان فرزندي تيزهوش شهرت يافت. و پس از برگزاري امتحان ورودي در كلاس ششم قبول شد، لكن به لحاظ كمي سن در كلاس چهارم ثبت نام كرد و در امتحان كلاس ششم به عنوان نفر دوم شهر اصفهان رتبه آورد. وي سال اول و دوم دبيرستان را طي كرد و در سن چهارده سالگي تحصيلات دبيرستان را نيمه رها كرد و به سبب عشق به تحصيل در مكتب امام صادق(ع) چهار سال در حوزه علميه اصفهان به تحصيل علوم ديني پرداخت. در اين مدت كوتاه با پشتكار فراوان و استعداد درخشاني كه داشت دروسي كه بايد در مدت هشت سال خوانده شود را در مدت چهار سال با موفقيت به پايان رساند. در سال 1325 براي تكميل تحصيلات عالي و به دست آوردن دانستنيهاي تازه به شهر مقدس علم و اجتهاد، قم عزيمت كرد تا در جوار با بركت دختر موسي بن جعفر(ع) حضرت فاطمه معصومه(س) و در محضر استادان گرانقدر آن حوزه تحصيل كند و به مدارج والاي علمي دست يابد.
در حجرهاي ساده سكني گزيد و به درس و بحث مشغول و با دوستاني چون شهيد مطهري(ره) و امام موسي صدر آشنا شد. مدت شش ماه بقيه سطح، مكاسب و كفايه را به پايان رساند و در سال1326 در درس خارج فقه و اصول شركت كرد و در همين سال به همفكري شهيد مطهري، برنامهاي جهت تبليغ مذهبي در روستاهاي دورافتاده تنظيم كردند تا به نقاط دور دست سفر كنند و به ارشاد و هدايت مردم همت گمارند. با اخذ هزينه مختصري از مرجع عاليقدر زمان حضرت آيتالله العظمي بروجردي(ره) به اين وظيفه مهم جامه عمل پوشاندند.
شهيد بهشتي با كوشش فراوان و روحيه والا و خستگيناپذير و استعداد سرشار خويش دو مسير علمي(علوم حوزوي و علوم دانشگاهي) را با هم ادامه داد. در سال 1327 پس از اخذ ديپلم ادبي وارد دانشكده منقول و معقول، الهيات و معارف اسلامي كنوني شد و در رشته فلسفه به تحصيل پرداخت. در آن هنگام بين قم و تهران رفت وآمد بود تا اين كه در سال1329 به تهران عزيمت كرد و سكني گزيد تا بتواند دروس دانشگاهي را با موفقيت بيشتر به پايان ببرد و زبان انگليسي را نيز كامل كند. در سال 1330 موفق به اخذ ليسانس در رشته فلسفه شد و به اين ترتيب يكي از پيشتازان پيوند حوزه و دانشگاه به حساب آمد و در هدايت اين دو پايگاه مهم، نقشي ارزشمند را بر عهده گرفت.
ايشان پس از اخذ ليسانس به قم برگشت و به تدريس، تعليم و تربيت نسل جوان همت گمارد و در كنار آن به ادامه تحصيل علوم حوزوي پرداخت. پس از حدود پنج سال تدريس و تحصيل در شهر قم، از سال 1335 تا سال 1338 در دانشگاه الهيات تهران به فراگيري دوره دكترا مبادرت ورزيد، لكن بواسطه فعاليتهاي گسترده فرهنگي، تبليغي و سياسي در داخل و خارج كشور نتوانست از رساله دكتراي خود دفاع كند و سرانجام در سال1353 رساله دكتري خود را تحت عنوان«مسائل ما بعدالطبيعه در قرآن» با راهنمايي استاد شهيد مرتضي مطهري(ره) كه استاد راهنما و مدرس دانشكده الهيات بود، ارائه و از آن دفاع كرد و موفق به اخذ دكترا در رشته فلسفه شد.
شهيد بهشتي چاره كار را در اين ميديد كه بايد از نسل جوان شروع كرد و بذر ايمان و انقلاب را در سرزمين افكارشان پاشيد و مزرعه انديشهسازان را باغباني كرد تا آنها فجري براي طلوع خورشيد صبح سعادت باشند. با اين انديشه ژرف براي تربيت نيروهاي متعهد و متخصص، دبيرستان دين و دانش را تأسيس كرد تا دانشآموز و دانشجوي مكتبي، دين و دانش را دو مقوله مجزا نداند، بلكه اين دو را با هم فراگيرد. زيرا دين و دانش انفكاك ناپذيرند. اين اولين حركت فرهنگي ايشان بود كه به كمك برخي از دوستانش شكل گرفت و خود مسؤوليت آن را عهدهدار گشت.
اين انديشمند ژرفنگر براي آيندهاي روشن برنامهريزي كرد و چاره را در ايجاد تحول در حوزه ديد.
در سال 1339 به فكر سازماندهي درست و دقيق براي حوزه افتاد و با همفكري دوستانش به اين نتيجه رسيد كه بايد يك تحول اساسي توأم با يك برنامهريزي اصولي انجام گيرد تا طلاب تحت يك برنامه منظم و مدرن و مرتب در آينده براي جامعه بيش از پيش مؤثر و مفيد واقع شوند. به اين منظور با همكاري شهيد قدوسي(ره) و دعوت از اساتيد بزرگواري چون آيات عظام مشكيني اقدام به تأسيس مدرسه حقاني نمود و آن را به عنوان پايگاه مهمي براي تربيت طلاب متعهد و مترقي قرار داد.
مبارزات شهيد بهشتي تحت رهبري امام خميني(ره)
در سال1342 هنگامي كه جرقه نهضت اسلامي زده شد و امام خميني(ره) ابراهيموار در برابر دستگاه ظلم ايستاد و سكوت ستمبار را درهم شكست و فرياد برآورد، بانگي براي بيداري مردم و زنگ خطري براي حكومت استبدادي آن روز بود. رژيم نيز براي سركوبي اين حكومت انقلابي به تبعيد و زنداني كردن بعضي از روحانيون اقدام كرد. در آن هنگام آيتالله شهيد دكتر بهشتي نيز از جمله افرادي بود كه به تهران تبعيد شد ودر تهران به فعاليتهاي فرهنگي پرداخت.
پس از مدتي از سوي آيات عظام ميلاني،حائري و خوانساري از وي دعوت شد كه به آلمان سفر كند و در آن ديار هدايت و ارشاد مسلمانان به ويژه دانشجويان را عهدهدار شود. گرچه خود مايل به اين سفر نبود ولي با اصرار دوستان و تأكيد بر اين كه ماندن ايشان در تهران به صلاح نيست تصميم به هجرت گرفت. در مدت پنج سالي كه در آلمان به سر ميبرد مسافرتهايي به عربستان، سوريه، تركيه، لبنان و برخي از كشورهاي اروپايي داشت. اين متفكر متعهد كه پيوسته در كار تبليغ دين و معرفي آن بود، در سال 1348 به ايران بازگشت و پس از مدت كوتاهي تصميم داشت به آلمان سفر كند كه از رفتنش جلوگيري كردند. زيرا رژيم از وجود وي هراس داشت و ميترسيد مبادا وي در كشورهاي خارجي پرده از جنايتهايش بردارد و به تبليغات ضد حكومت استبدادي شاه و دستگاه طاغوت بپردازد. در آن دوران حساس دكتر بهشتي با همكاري شهيد دكتر باهنر در بخش برنامهريزي كتابهاي درسي وزارت آموزش و پرورش به تهيه و تدوين كتاب تعليمات ديني براي مدارس اقدام كرد و از آن طريق فكر ديني و آشنايي با قرآن را وارد كتب درسي نمود و با اين كار اجازه نداد گرد غربت روي گرانبهاترين تحفه الهي بنشيند و نسل جوان را با فرهنگ غني و انسانساز اسلام آشنا ساخت و به آنان آموخت كه پيمودن راه كمال در سايه عمل به دستورات دين و كتاب عظيم قرآن در همه عصرهاست.
شهيد بهشتي در انقلاب و با انقلاب اسلامي:
پس از آنكه انقلاب اسلامي گذرگاهها و فراز و نشيبهاي مهمي را پشت سر نهاد و با ريختن خون هزاران شهيد و جانباز به ثمر نشست و ديوارههاي استبداد فرو ريخت، حضرت امام خميني(ره) بنيانگذار كبير انقلاب در پاريس پايههاي حكومتي اسلامي را طرحريزي نمودند و بدين منظور شوراي انقلاب را تشكيل دادند تا بتوانند قوانين كشور را طبق موازين اسلام و قرآن پياده نمايند. يكي از نخستين اعضاي اين شورا دكتر بهشتي بود كه از طرف حضرت امام(ره) انتخاب شد. آيتالله دكتر بهشتي پس از مدتي به عنوان دبير شوراي انقلاب مسؤوليت پذيرفت. پس از آنكه مجلس خبرگان توسط نمايندگان منتخب مردم تشكيل شد، مهمترين وظيفهاي كه بر دوش داشت تدوين قانون اساسي بود. يكي ديگر از اقدامات مهم ايشان روشن كردن جايگاه ولايت در اين نظام مقدس بود. آيتالله بهشتي با دلايل و براهين مستند به مخالفين جواب داد و سرانجام اصل ولايت فقيه در مجلس خبرگان تصويب شد.
پس از استقرار جمهوري اسلامي، حضرت امام خميني(ره) مسؤوليت ديوان عالي كشور را(كه بالاترين مقام قضايي كشور است) در اسفند ماه سال1358 به دست با كفايت شهيد بهشتي سپرد تا براي اين تشكيلات حياتي كه نقش مهم و تعيين كنندهاي در جامعه دارد، با درك و درايت والاي ايشان برنامه نوين و دقيق فراهم گردد و عدل و قسط در جامعه رواج يابد.
او مثل هميشه با تبسمي بر لب، قبل از غروب به دفتر مركزي حزب جمهوري اسلامي آمد و در جلسه اعضاي حزب شركت كرد. پس از پايان جلسه، آواي روحبخش اذان در دفتر طنين انداز شد. همه وضو گرفتند و براي نماز آماده شدند. نماز جماعت به امامت آيتالله شهيد بهشتي برپا شد و عدهاي از وزيران و نمايندگان مجلس در آن شركت كردند.
ميگويند: «آن شب نماز جماعتش از همه شبها طولانيتر بود و اصرار اعضاي حزب هم بسيار بود كه ميخواهيم پشت سر تو نماز بگذاريم. نماز در حياط دفتر حزب اقامه شد. عكاسي آمد و عكس يادگاري گرفت و پس از نماز به سالن رفتند تا جلسه را پيرامون انتخاب آينده رياست جمهوري ادامه دهند. چون يك هفته از خلع بنيصدر از مقام رياست جمهوري توسط مجلس شوراي اسلامي گذشته بود.
جلسه با قرائت قرآن فضايي ملكوتي به خود گرفت. پس از تلاوت قرآن كريم با سخنراني قافله سالار شهداي 7تير شروع شد. ساعت حدود نه و هفت دقيقه بود كه بمبي قوي كه توسط عمال منافقين از خدا بيخبر در سالن حزب تعبيه شده بود منفجر شد. ساختمان در هم ريخت و بر اثر آن شهيد آيت الله دكتر بهشتي و بيش از هفتاد يار باوفايش به درجه رفيع شهادت نايل آمدند و روحشان به ملكوت اعلي بال گشود و پيكر مطهرشان در گلزار شهداي بهشتزهرا(س) آرام گرفت.
در فرازي از وصيتنامه اين سيد شهيدان كربلاي ايران آمده است:
«بيش از هر چيز به فروغ الهي كه در دل انسانهاست اهميت دهند و با ايمان به خداي يكتاي عليم، قدير، سميع، رحمان و پيروي از خاتم الانبياء و كتابش قرآن و از ائمه معصومين(ع) و اهتمام به ذكر و ياد خداي و نماز با حضور قلب، روزه عبادات و انفاق و ايثار و صدق و جهاد بيامان در اين راه و حضور پيگير در جماعت و انس با مردم، راه سعادت را به روي خود باز كنند.»
|
