آشنایی با زبان بوسنیایی

در آغاز دههء 1990 میلادی مردم ایران با شنیدن اخبار هر روزه از جنگ وحشیانه ای که در سرزمین بوسنی و هرزگوین درگرفته بود با نام این سرزمین آشنا شدند.

بزرگترین گروه جمعیّتی مردم بوسنی و هرزگوین مسلمانان هستند که از آنان با نام "قوم مسلمان" در کنار دو قوم بزرگ دیگر این سرزمین (صربها و کرواتها) یاد می شود. امّا نگاهی دقیقتر به هویّت نژادی و قومی مردم این سرزمین نشان می دهد که تفاوت این سه قومیّت عمدتاً در اعتقادات دینی آنهاست نه در نژاد و زبانشان. در واقع هر سه گروه به یک زبان مشترک سخن می گویند که پیشتر بنام زبان صربو-خرواتی (صربو-کرواتی) آن را می شناختیم و امروزه با سه نام جداگانه شناخته می شود. صربها آن را زبان صربی، کرواتها آن را زبان کرواتی و مسلمانان بوسنی آن را زبان بوسنیایی می نامند.

واژگان و دستور زبان این باصطلاح سه زبان(!) یکی است و تنها اندک تفاوتهایی در لهجهء این سه قوم دیده می شود. مهمترین تفاوت در الفبای مورد استفاده است. بوسنیاییها(مسلمانها) و کرواتها از الفبای لاتین استفاده می کنند و صربها با الفبای کریلیک(مشابه حروف روسی) می نویسند. یعنی یک کلمه را مسلمانها و کرواتها با حروف لاتین(مثلاً بشکل: Knjiga) می نویسند و صربها عین همان واژه را با حروف کریلیک(књига) می نویسند.

زبان بوسنیایی یک زبان اسلاوی است یعنی با بعضی از زبانهای اروپای شرقی مانند روسی و بلغاری شباهت و همریشگی دارد.