اسم من «گل سرخ» است!
چهارشنبه 8 دی 1389 5:59 PM
| گل من مقوي روح، نشاطآور، ضد عفوني كننده و مسهل خوبي است. چكاندن عصاره من در بيني، سردرد را درمان ميكند. گلبرگهاي خشك شده من، التيام دهنده زخم است. براي پايين آوردن تب ميتوانيد از من استفاده كنيد. مسلولين، ميتوانند داروي درمان خويش را در گلبرگهاي من جستجو كنند. با اينكه اكثر گياهان براي توليد مثل داراي گلي مخصوص هستند، معذلك در فارسي و ادبيات وقتي صحبت از گل ميشود، مراد گل سرخ است كه به عربي آن را «ورد الاحمر» و به زبان فرنگي «رز» گويند. من همان گل درختي خوشبويي هستم كه در ادبيات فارسي همه جا مرا همنشين خاريا بلبل دانسته و به علت فراواني انواع من در ايران، اين كشور با عظمت باستاني را كشور گل و بلبل لقب دادهاند و با اينكه اسم من گل سرخ است معذالك گونههاي مختلف من به رنگهاي گوناگون: سفيد، زرد، صورتي، تا سرخ آتشين ديده ميشود، ولي هر قدر گل من سرختر باشد، تانن آن بيشتر بوده، و خواص دارويي آن بيشتر است. گل چاي كه داراي گلهاي نارنجي رنگ پرپر است، نوعي از من ميباشد كه در اثر پيوند چند گونه به عمل آمده و وجه تسميه آن به گل چاي، به مناسبت شباهت رنگ آن با گل بوته چاي ميباشد. گل خار گونهاي از من است كه رنگ گلبرگهاي آن سفيد بوده و بوي آن چندان مطبوع نيست و به آن گل سفيد هم ميگويند. گل دو آتشه گونهاي از من است كه به نام گل دو روي و گل دو رنگ معروف است. گل رشتي يكي از گونههاي من است كه در چهار فصل سال گل ميدهد و گلهاي آن پرپر است و به آن گل هميشه بهار ميگويند، گل زرد يكي از گونههاي من است كه رنگ گلبرگهاي آن زرد بوده، اصل آن ايراني است و بوي خوشي ندارد. اعراب به آن «ورد الاصفر» و «وردمنتن» گويند و مراد از زرد گل همين درخت گل است. گل سرخ فرنگي گلي است كه از پيوند چند گونه گل سرخ به عمل آمده و به آن گل سرخ پيوندي و گل سرخ حوحم ميگويند. گل سرخ صدپر گونهاي از من است كه اصل آن ايراني است و داراي گلهاي پرپر بوده و يكي از زيباترين گلهاي سرخ است و اعراب به آن گل كثيره الورق گويند. گل گلاب يكي از خوشبوترين انواع من بوده و به آن گل سرخ عطري، گل محمدي، و گل سوري هم ميگويند. گل دنبه همان گل سرخ سفيد ايراني است. عربي من «ورد الاحمر وعاظ» است ولي عدهاي گل را معرب كرده «جل» نوشتهاند، بر روي ساقههاي من دو نوع خار يكي خميده و نسبتا بزرگ ونك تيز و يك نوع خار كوچك ظريف وجود دارد. قسمت مورد استفاده من غنچههاي رسيده ناشكفته بدون كاسه گل آن است، چيدن غنچههاي گل من بايستي موقعي باشد كه غنچه رسيده و در شرف باز شدن است. پس از چيدن، گلبرگها را سوا كنيد و در سايه خشك كنيد و بعد آن را در شيشه سر بسته نگاهداري نماييد و نگذاريد حشرات در روي آنها رخنه كرده و تخمگذاري كنند. بهترين گل سرخ آن است كه گلبرگ آن پس از خشك شدن كاملا قرمز بوده و طعم قابض، بوي خوش آن و خاصيت ضد عفوني كنندهي آن است و به همين جهت براي مسلولين داروي ارزندهاي ميباشد. گلبرگهاي من براي درمان اسهالهاي مزمن، رفع ترشحات زنانه، اخلاط خونين و خونريزيهاي عادي تجويز ميشود... گل من مقوي روح، نشاطآور، ضدعفوني كننده، مسهل و مسكن صفرا و بلغم است و چون سي گرم گلبرگ تازه مرا بخورند، مسهل خوبي است، و چنانچه گفته شد گلبرگهاي خشك شده قابض بوده و اين خاصيت در غنچههاي آن زيادتر است. چكاندن عصاره آب من در بيني در درمان درد سر و درد گوش موثر است. بوئيدن گل من مقوي قلب و دماغ بوده و خوردن آن جهت قلب و ريه و معده، جگر، كليه، رودهها و رحم مفيد بوده و مخصوصا براي درمان خونريزي سينه نافع است. خوردن شش گرم آن تب را پايين ميآورد و براي درمان تب ربع مفيد است. پاشيدن گلبرگهاي خشك من روي زخم، آنها را ضد عفوني كرده و التيام ميدهد. ضماد آن را جهت درمان زگيل و لكههاي جلدي و روييدن گوشت تازه و تحليل ورمها توصيه كردهاند. حمول گرد خشك گلبرگهاي من ترشحات رحم را از بين برده و بوي بد رحم را از بين ميبرد. ماليدن گل من در حمام بر بدن جهت رفع بوي بد عرق سودمند است. ضماد تازه گلبرگهاي من جهت خارج ساختن خار و پيكان از بدن و زخم زير بغل و كشاله ران و رفع بوي دهان نافع ميباشد. خوردن كوبيده ميوه من با آب جهت خونريزي سينه و درمان اسهال تجويز ميشود. مقدار خوراك من يك فنجان دمكرده، ده تا بيست در هزار از گلبرگهاي من قبل از غذاست و شربت من از 30 تا 60 گرم گلبرگ و مقداري قند در يك ليتر آب به دست ميآيد. براي استعمال خارجي ميتوان از جوشانده غليظ من جهت مضمضه و غرغره و شستن زخمها استفاده كرد. براي شستشوي چشم بايستي از جوشانده من در آب مقطر استفاده كرد. ضماد برگ درخت گل سرخ جهت ورم نشيمنگاه مفيد ميباشد. گلنگبين - گلقند از سرنوشت برگ گل تازه من با هم وزن آن عسل، گلنگبين و با قند و با شكر گلقند به دست ميآيد و چنانچه برگ گل كمتر و شكر زيادتر باشد، آن را گل شكري ناميدهاند، گلنگبين و گلقند هر دو مقوي دماغ و معده ميباشد. خوردن گلنگبين بعد از غذا جهت سرد مزاجان و پيران و اشخاص فالج و مبتلايان به درد مفاصل و نقرس و سنگ كليه و سختي ادرار مفيد است و مخصوصا در زمستان خوردن آن منافع بيشتري دارد، گلقند جهت اشخاص گرم مزاج و جوانان و جلوگيري از وسواس جنون سودمند است. شيخ الرئيس ابوعلي سينا در كتاب قانون در قسمت سل مينويسد: بانويي مبتلا به مرض سل بوده و من او را با خوردن گلقند معالجه نمودم و او مدتي آن را به مقدار زياد بيش از آن مقدار كه من دستور داده بودم ميخورد، تا بكلي شفا يافت. مقدار خوراك آن تا چهار مثقال است. گلاب چون كه گل رفت و گلستان شد خراب بوي گل را از چه جوييم، از گلاب من آب مقطر گل گلاب ميباشم، طبق مدارك موجود كه از منابع اروپايي در دست است، نخستين ملتي كه مبتكر گرفتن گلاب بوده و اصولا قرع و انبيق را اختراع كرد و عمل تقطير مايعات و اسانس كشي را معمول داشت، ملت ايران است. حكماي قديم يونان از صنعت گلابكشي و تقطير مايعات اطلاعي نداشتند، و تنها از عصاره مايع گلبرگهاي گل سرخ و جوشانده آن در روغن استفاده مينموند و چون سهم اعظم علوم شيميايي امروز وابسته به تقطير است، به همين جهت ايرانيان سهم بزرگي در راه پيشرفت اين علم دارند و «جابر بن حيان صوفي» را به حق پدر شيمي لقب دادهاند. من از تقطير آبي كه گلبرگهاي گل سوري را در آن خيس كرده باشند به دست ميآيم. من با صفرا و بلغم هر دو ميجنگم، من مقوي دماغ و دهانه معده هستم، اگر مرا نيم گرم دم كرده بنوشيد بهترين درمان براي خونريزي سينه و گلو هستم، و سينه را نرم ميكنم. عوارض نزله را از بين ميبرم و درد معده و روده و دل پيچه را معالجه مينمايم، نوشيدن سرد من آتش دل را از بين ميبرد و بدن را تقويت ميكند. بوئيدن من براي تقويت قلب و رفع غشي و بيهوشي و تقويت دماغ و حواس باطني سود فراوان دارد. براي معالجه اشخاص گرمازده بهترين راه خورانيدن گلاب همراه با يخ است، بقدري كه توليد قي نموده صفرا را خارج نمايد. نوشيدن و بوئيدن من مسكن درد سر ميباشد، مخصوصا سر دردي كه در اثر استنشاق هواي كثيف و شنيدن جار و جنجال باشد، و به همين جهت ميتوانيم بگوييم كه مقصود خاقاني از اين بيت از قصيده مداين: از ناله جغد الحق، ماييم به درد سر از ديده گلابي كن درد سر ما بنشان آب گل كه از آب و خاك درست ميشود، نيست بلكه مقصودش گلاب به ضم گاف ميباشد و شاعر ديگري در مرزبان نامه چنين ميگويد: گل در ميان كوزه بسي درد سر كشيد تا بهر درد سر ما گلاب شد براي گل كه از مخلوط آب و خاك به دست ميآيد چنين خاصيتي ذكر نشده است، و تنها بوئيدن كاهگل خشك كه به آن آب زده باشند، براي به هوش آوردن مبتلايان به مرض غش و تقويت دل تجويز شده است. جلاب جلاب با ضم جيم و تشديد لام، يكي از شربتهاي قديمي است كه از ساختههاي داروسازان سنتي ايران جهت تقويت قلب و درمان خفقان و توحش و ماليخوليا و امثال آنها ترتيب ميدادند و دستور ساختن آن چنين بود. يك من نبات سفيد با شكر را گرفته، با سه من گلاب روي آتشي ملايم ميجوشاندند و كف آن را ميگرفتند تا ميزان آن به نصف برسد. بعد دو گرم زعفران را دركمي گلاب ساييده و در آن ميريختند و بعد آن را در يك شيشه سر بسته ريخته نگاهداري ميكردند و در موقع مصرف آن را با يكي از عرقهاي بيدمشك يا عرق كاسني مخلوط كرده و در آن تخم شربتي، يا تخم ريحان يا اسفرزه ريخته مينوشيدند. عطر گل سرخ همزمان با گرفتن گلاب در ايران قديم، گرفتن عطر آن نيز به روش قديمي معمول گرديد، ولي تهيه اسانس گل سرخ در اروپا در قرن پانزدهم شروع شد. بوي اين اسانس خيلي قوي است ولي پس از رقيق شدن مطبوعتر ميگردد - اسانس گل سرخ مصرف درماني ندارد، ولي به علت داشتن بوي خوش در ساختن تركيبات آرايشي مخلوط ميگردد. |
||
|
برای ِ زیستن دو قلب لازم است
قلبی که دوست بدارد، قلبی که دوستاش بدارند
قلبی که هدیه کند، قلبی که بپذیرد
قلبی که بگوید، قلبی که جواب بگوید
قلبی برای ِ من، قلبی برای ِ انسانی که من میخواهم
تا انسان را در کنار ِ خود حس کنم.
