پاسخ به:رسانه های انقلابی
چهارشنبه 21 بهمن 1394 2:52 PM
روزنامه هفت صبح: شاید اینها آخرین نشریات مهم تاریخ مطبوعات ایران باشند؛ نشریاتی که هر کدام در دوره ای آمدند و موجی با خود ایجاد کردند. دیگر با آغاز دوران دیجیتال بعید است هیچ نشریه دیگری بتواند موج سازی را آغاز کند. برج و باروی مطبوعات در سراسر جهان یک به یک فرو می ریزند و برگشتی در کار نیست...
انتخاب این 10 نشریه با سلیقه هفت صبح بوده است. از میان روزنامه ها، کیهان و شرق و همشهری را انتخاب کردیم ولی خودمان اهمیت اعتماد به عنوان دیرپاترین روزنامه بخش خصوصی یا جام جم به خاطر رقابت پیروزمندانه اش با همشهری را می دانیم، یا تاثیر سلام بر سپهر سیاسی کشور و همینطور دنیای اقتصاد به عنوان نشریه خصوصی و اقتصادی موفق.
در میان نشریات جوان پسند، چلچراغ را انتخاب کردیم. طبیعی است که ارزش ایران جوان و همشهری جوان را به خوبی می دانیم. هفته نامه مهر را به خاطر آغاز سبک غیرعادی اش که مبتنی بر تک نگاری نویسندگانش بود به یک نشریه موفق دیگر مثل تماشاگر ترجیح دادیم. گل آقا در میان نشریات طنز و پیام امروز در میان ماهنامه های سیاسی جبهه و دوکوهه را به خاطر سبک جنجالی سیاسی شان انتخاب کردیم. جایگاه مجله فیلم و دانستنی ها حداقل برای کسانی که دهه 60 روزنامه خوان بودند، غیرقابل خدشه است. به هر حال این انتخاب ما برای مطبوعات است؛ هر چند با دو روز تاخیر از روز خبرنگار.
روزنامه شرق و هفته نامه شهروند امروز
این دو نشریه در یک کلام خلاصه می شوند: «قوچانی»! سردبیر جوان، باسواد و کاربلدی که توانست فصلی جدید در مطبوعات سیاسی کشور رقم بزند. او که کشش وافر به نشریات پرصفحه دارد، حجم مطالب معمول یک ماهنامه یا فصلنامه را در هفته نامه شهروند امروز و حجم مطالب یک هفته نامه را در روزنامه ای به نام شرق جا می داد؛ آنقدر که نقد عموم خوانندگانش به جای کم بودن مطالب خواندنی به انبوه مطالب و فرصت کم مطالعه دست کم بخشی از آن بود.
روزنامه شرق، دوم شهریور 1382 منتشر شد و تا به امروز چهار بار توقیف شده است. قوچانی از این میان فقط دو توقیف در کارنامه خود دارد. این روزنامه توانست نگاه تحلیلی - سیاسی - اجتماعی را با نگاهی تعدیل شده و در عین حال نزدیک به روزنامه های توقیف شده دوران اصلاحات مانند توس و جامعه، روزنامه مخاطبان عموما اصلاح طلب شود.
قوچانی پس از سه سال همراهی شرق دست از کار نکشید و با فشار در تغییر مدیریتی شرق راهی نشریه ای دیگر شد. هفته نام شهروند امروز، هفته نامه ای خبری - تحلیلی بود که به سردبیری محمد قوچانی، اسفند 85 به روی دکه ها آمد و آبان 87 برای بار نخست توقیف شد. دور دوم انتشار آن نیز که از تیر 90 آغاز شده بود با سردبیری رضا خجسته رحیمی، فقط یازده شماره عمر کرد و بار دیگر توقیف شد.
هفته نامه شهروند با مدیرعاملی حمید عطریانفر، توانست در مدتی کوتاه به پشتوانه انبوهی از روزنامه نگاران نام آشنای ایران و همچنین نشر مطالب گروهی از فعالان فرهنگی و سیاسی کشور، و همینطور توانایی مالی چشمگیر پشتیبانانشان، به نام نشریه ای متفاوت شناخته و با اقبال در فروش همراه شود.
گرچه توقیف شهروند امروز پایان کار این گروه نبود و در هفته نامه «ایران دخت» تا توقیف آن در سال 88 میزبان این روزنامه نگاران بود. دو سال بعد، هفته نامه آسمان با سردبیری قوچانی اجازه انتشار پیدا می کند؛ هفته نامه آسمان از آبان 90 تا بهمن 92 منتشر شد ولی تغییر امتیاز آن به روزنامه و انتشار 6 شماره از آن، خیلی سریع به توقیف نشریه منجر شد.
ماهنامه پیام امروز
دهه 70- ساختمان آجری دوراهی قلهک؛ محله بروبیا روزنامه نگاران کاربلدی بود که روایت دیگری از جریان آن دوران را نشر می دادند. نشریه ای که 15 خرداد 1373 به روی دکه ها آمد و هفت سال بعد، چراغش خاموش شد.
نویسندگان پیام امروز گرچه عموما، سابقه کار روزنامه نگاری حوزه فرهنگ و ادب داشتند ولی در این چارچوب نماندند. همزمان با دوران تحولات اقتصادی و سیاسی ایران و ماجرای اختلاس 123 میلیاردی، پا را چند قدم فراتر گذاشتند و نشریه ای سیاسی - اقتصادی را در متن رقم زدند.
این ماهنامه در دوران ریاست جمهوری هاشمی رفسنجانی، بیشتر به اقتصاد می پرداخت و با پوشش نگاه بیرونی، سیاست ایران را از منظر خبرنگاران و گزارشگران غربی بازتاب می داد.
با شروع دوره اصلاحات، کم کم زور سیاست بر اقتصاد در پیام امروز چربید و رقیب روزنامه های دوران اصلاحات شد. عدم وابستگی حزبی «پیام امروز» موجب شد در دورانی که رأی افراد با روزنامه ای که می خواندند مشخص می شد، دایره خوانندگانش فزونی پیدا کند و به عنوان یکی از تاثیرگذارترین های دهه 70 نامش باقی بماند.
ماهنامه فیلم
از سال 61 که اولین شماره مجله فیلم روی دکه رفت بیش از 30 سال می گذرد. این ماهنامه سینمایی در دو شماره اول با نام «سینما ویدئو» منتشر شد و بعد به «فیلم» تغییر نام داد. در طول این سال ها هزاران مخاطب تخصصی سینما همراه این نشریه نوستالژیک بودند. کم نیستند کسانی که چندین سال کلکسیون این مجله را گوشه اتاق شان جمع کردند و بعدها به منتقدان و سینماگران مشهوری تبدیل شدند.
تداوم انتشار این ماهنامه تخصصی که به طور خصوصی اداره می شود، در 477 شماره بی گمان مدیون ثبات تیم مدیریتی آن است. مسعود مهرابی به عنوان صاحب امتیاز و مدیرمسئول و هوشنگ گلمکانی به عنوان سردبیر سهم بسزایی در سه دهه سینمای پس از انقلاب ایران دارند.
در دهه 60 و 70 که خبری از اینترنت و ماهواره نبود، عاشقان سینه چاک سینما مرجعی غیر از همین مجله نداشتند؛ آن هم در دوران ممنوعیت ویدئو و وی اچ اس که فقط در چند سینمای خاص در سانس های محدود، فیلم های اروپای شرقی و شوروی سابق به نمایش گذاشته می شد.
در رویکرد این مجله از همان ابتدا نوعی تعادل وجود داشت. نه خیلی به نشریات روشنفکری شبیه بود و نه خیلی به نشریات عامه پسند پهلو می زد؛ همین مسئله باعث شد طیف مخاطبان بیشتری را برای جذب در دسترس داشته باشد.
هفته نامه گل آقا
«شاغلام»، «غضنفر»، «ممصادق»، «کمینه عیال ممصادق» و ... یادگارهای شخصی هستند که در فضای دهه 60 توانست یک تنه طنز و نقد را به نشریات کشور بازگرداند.
«کیومرث صابری فومنی» با نام مستعار «گل آقا» در سال 1363، یعنی دورانی که فضای جامعه در تب و تاب دوران جدید بود و طنزنویسی هنوز مجالی برای عرصه ظهور نداشت، با یادداشت های روزانه طنز با نام مستعار «گل آقا» و تحت عنوان «دو کلمه حرف حساب» با محتوای انتقاد از مشکلات جامعه در صفحه سوم روزنامه اطلاعات، تحول بزرگی در فضای مطبوعات کشور به وجود آورد.
خیلی ها بالا رفتن آستانه تحمل مسئولان در زمینه نقد و طنز را مدیون او می دانند. او 6 سال بعد در سال 1369 اولین هفته نامه طنز بعد از انقلاب با نام گل آقا را منتشر کرد که تا سال های سال یکی از پرطرفدارترین نشریات کشور بود و روزهای پنجشنبه هر هفته خیلی ها را به پای کیوسک ها می کشاند.
دولتمردان و مدیران دولت هاشمی از سوژه های مورد علاقه هفته نامه گل آقا بودند و در این میان مرحوم حسن حبیبی، معاون رئیس جمهور وقت (هاشمی رفسنجانی) پای ثابت همیشگی کاریکاتورهای روی جلد گل آقا بود.
در سال 81 گل آقا ناگهان آخرین شماره خود را منتشر کرد و کیومرث صابری این بار در سرمقاله خود نه نامی از شاغلام برد، نه از غضنفر و برای اولین و آخرین بار در انتهای سرمقاله اش به جای نام گل آقا، نام خودش را زیر آن نوشت.
در سال 86 هفته نامه گل آقا مدت کوتاهی توسط دختر کیومرث صابری فومنی (گلنسا) منتشر شد که پس از مدتی تصمیم به توقف انتشار آن گرفته شد و تا امروز تنها شعار گل آقا باقی مانده: «یک دهان دارم دوتا دندانِ لق/ می زنم تا زنده هستم حرفِ حق».
ادامه دارد ................
