رسانه های انقلابی

عکاس معروف‌ترین عکس امام خمینی (ره) کیست؟

میشل ستبون عکاس فرانسوی که مهمترین بخش از تاریخ انقلاب اسلامی ایران را ثبت و ضبط کرده است.
 

او سال گذشته به دعوت جشنواره عکس رژان به ایران آمده بود تا آن چه را که از تاریخ انقلاب اسلامی ایران به تصویر کشیده بود، بار دیگر مرور کند و با حضور در همه مکان هایی که 35 سال پیش عکاسی کرده بود، خاطرات آن زمان را در قالب یک فیلم مستند زنده کند.
 
یکی از علاقه مندی های او انتشار عکس های منحصر به فردش از انقلاب ایران در قالب یک کتاب برای مردم ایران بود که شرکت رژان به این علاقه مندی او پاسخ مثبت داد و 79 قطعه عکس او را از انقلاب ایران در قالب کتابی با عنوان «79» به چاپ رساند.
 
در مراسم افتتاح سومین جشنواره عکس رژان که 10 شهریورماه در خانه هنرمندان ایران برگزار شد از این فیلم مستند با عنوان «موسیو ستبون و روزهایی که گذشت» و کتاب عکس «79» رونمایی شد.
 
همین امر بهانه ای شد که برای دومین بار به سراغ این عکاس فرانسوی و حافظ تصاویر مهمترین رویداد تاریخی سه دهه اخیر کشورمان برویم و با او گفتگو  کنیم.

شناسایی خانه امام (ره) بعد از 35 سال
 
از او درباره فیلم مستند «موسیو ستبون و روزهایی که گذشت» و تجربه حضور دوباره اش در مکان هایی که حدود 36 سال پیش عکاسی کرده است، پرسیدم که با لبخندی از سر شعف پاسخ داد: سر زدن به این مکان ها خیلی احساساتم را تحریک کرده بود، در بهشت زهرا (س) دیدن مرقد امام خمینی (ره) برایم بسیار جالب بود چون تاکنون ندیده بودم.
 
عکاس آژانس «سیپا» همچنان بسیاری از اماکنی را که در دوران انقلاب ایران عکاسی کرده به خاطر دارد و با یادآوری سفر سال گذشته اش به خانه امام خمینی (ره) در قم گفت: در سفر به قم وقتی مرا به خانه امام خمینی (ره) بردند، فضا برایم ناآشنا بود، گفتم نه! این جا خانه امام (ره) نبود و من این جا عکاسی نکرده ام، بعد از پرس و جوهای بسیار مشخص شد که درست تشخیص داده بودم و امام خمینی (ره) در مکان دیگری مستقر بودند که محل اسکان اصلی ایشان بود. جایی که من آن را می شناختم و از آن عکاسی کرده بودم. در تهران هم محل اقامت امام خمینی در مدرسه رفاه و مدرسه علوی کاملاً برایم قابل تشخیص بود و محل اقامت امام خمینی در تهران را به خوبی می شناختم.
 
از او درباره تغییراتی که این فضاهای تاریخی از جمله مدرسه علوی در مقایسه با سال های انقلاب کرده است پرسیدم که گفت: این که این جا مدرسه ای است برای تدریس تاریخ به بچه ها اتفاق خوبی است اما فکر می کنم اگر نشانه ای از بروز اتفاقات تاریخی در این محل به شکل مشخص تری دیده می شد، بهتر بود. البته من این جا زندگی نمی کنم و تصمیم‌گیرنده هم نیستم.

عکسی از امام (ره) که میشل ستبون بیشترین امتیاز را به آن داد
 
میشل ستبون در فیلم مستند «موسیو ستبون و  روزهایی که گذشت» عکس هایش را از انقلاب ایران با چسباندن برچسب های رنگی ارزشگذاری می کند و یکی از این عکس ها تصویری از امام خمینی در مدرسه علوی و  در میان جمعیت مردم بود که او بیشترین برچسب های امتیاز را روی این تصویر چسباند. ستبون درباره دلیلش برای بیشترین ارزشگذاری روی این عکس توضیح داد: عکس ایده آل عکسی است که موضوع جذابی داشته باشد و از نظر فنی هم خوب عکاسی شده باشد و این عکس همه این اتفاقات را در خود داشت. اما اگر همین عکس را من از یک فرد معمولی می گرفتم چنین ارزشی را نداشت. هر آدمی غیر از امام خمینی نمی توانست این عکس را ارزشمند کند. بنابراین پشتوانه تاریخی و فرهنگی عکسی که گرفته می شود بسیار مهم است.
 
ستبون به حضور مردم در اطراف امام خمینی (ره) در این عکس اشاره کرد و ادامه داد: حس این عکس مردمی هستند که اطراف امام حلقه زده اند و همین این عکس را بسیار ویژه می کند. گویی همه مردمی که آن جا بودند، انتظار ویژه ای از امام داشتند و گویی نیازی از آنها برطرف می شد.
 
ستبون وجود سمبل های مذهبی را در ارزشگذاری این عکس نیز تأثیرگذار عنوان و اضافه کرد: توجه به سمبل های مذهبی در انتخاب عکس ها به خصوص در جوایزی که در سالهای اخیر داده می شود بسیار جدی تر شده است. این عکس المان مذهبی داشت، یعنی فقط یک عکس ساده نبود بلکه می توانست تبدیل به یک سمبل مذهبی با ارزش تاریخی شود.