راز جاودانگي قرآن چیست؟
دوشنبه 21 دی 1394 2:30 PM
قرآن، مهم ترين، كامل ترين و جامع ترين كتاب آسماني است. راز جاودانگي آن اموري چند است از جمله يكي از دلايل اين جاودانگي غناي محتوايي، گستره معنايي و مفهومي، فراگيري موضوعي و جامعيت آن مي باشد.
اين كه پيامبر گرامي(ص) فرموده است: اوتيت جوامع الكلم؛ جوامع كلمات به من داده شده است (نهج الفصاحه، ص 195) به معناي اين مي تواند باشد كه به وي قرآن بخشيده است؛ زيرا قرآن، كتابي شگفت است كه با كم ترين عبارات بيشترين و كامل ترين محتوا را با خود همراه دارد. از اين رو آن را جوامع الكلم نيز گفته اند: لقله الفاظها و كثره معانيها. هرچند كه هدف اصلي قرآن، هدايت است ولي اين بدان معنا نيست كه حاوي بسياري از حقايق هستي نباشد، بلكه حتي مي توان ادعا كرد كه قرآن «تبيانا لكل شي» و بيانگر هر چيزي است چنان كه خود چنين ادعايي را مطرح كرده است. لذا معصوم مي فرمايد: «ما همه رخدادهاي هستي را تا قيام قيامت از خود كتاب الله استخراج مي كنيم و بر پايه همين باور و اعتقاد است كه معصومان(ع) از بطون هفت يا هفتادگانه قرآن سخن به ميان مي آورند؛ زيرا قرآن را كسي فرستاده است كه داراي سه ويژگي آگاهي، توانايي و خواهاني است. به اين معنا كه خداوند آگاه و عالم به همه چيزي است: «لايعزب عنه مثقال ذره في السموات و لا في الارض؛ كوچك ترين چيز در آسمان و زمين بيرون از علم و آگاهي خداوند نيست. چنان كه از اين توانايي نيز برخوردار است كه هرآن چه مي داند را بيان كند بي آن كه در محذوري قرار گيرد و همچنين خواسته است تا هر آن چه را نياز بشر است بيان كند و در مقام بيان آن نيز مي باشد. تنها مشكلي كه در اين ميان وجود دارد، ظرفيت زباني و تحمل واژگاني است كه زبان عربي تا اندازه اي اين مشكل را برطرف نموده است. براين اساس مي توان گفت كه قرآن، كتابي جامع و فراگير است كه هر آن چه نياز بشر است در آن بيان شده است بي آن كه كم و كاستي در آن وجود داشته باشد. اين گونه است كه: «الله تجلي في كلامه؛ خداوند در كلام خويش يعني قرآن تجلي يافته است، ولي قرآن، «تجلي اعظم» الهي مي باشد.
علم مطلق الهي در كنار قدرت مطلق و خواسته و مشيت او موجب شده است تا قرآن در جايگاهي ويژه قرار گيرد و چيره بر همه كتب آسماني و وحياني شود. زبان عربي نيز به سبب تاب و توان بالايي كه دارد مي تواند اين جامعيت را فراهم آورد و مشكل چهارم را حل كند. اين گونه است كه زبان عربي با همه محدوديت هايش، از گنجايش فوق العاده اي برخوردار مي باشد و مي تواند هر آن چه خدا خواسته را در خود حفظ كند و نگه دارد.
قرآن تنها كتاب وحياني و الهي است كه به سبب ظرفيت بي پايان معنايي و مفهومي اش مي تواند پاسخ گوي تمامي نيازهاي بشر در زندگي دنيوي و بلكه اخروي او باشد. ا زاين رو به عنوان كتاب مهيمن الهي مطرح شده است. راز جاودانگي قرآن را مي توان در همين پاسخ گويي و ظرفيت بالاي آن دانست كه نوعي سيطره و چيرگي طبيعي نسبت به ديگر كتب آسماني و دانش هاي انساني براي آن به همراه مي آورد.
علي سلماسي
