خانواده سالم در پرتو اسلام

تقسیم كار

بر اساس فطرت و قابلیتهای وجود زن و مرد، كارهای آنان با همدیگر متفاوت است. برخی از كارها را باید مردان انجام دهند؛ زیرا زنان در آن محدوده به مشقت و آزار جسمی و روحی دچار خواهند شد؛ چنان كه قضاوت، مرجعیت، امامت، و مسائل حساس حكومتی را خداوند متعال طبق تواناییهای شخصیتی به مردان سپرده است.

به همین جهت، در میان پیامبران و امامان معصوم علیهم السلام، بانوان؛ حتی شایسته ترین آنان نیز دیده نمی شوند و در مقابل، امور ظریف و حساسی همچون پرورش فرزند؛ خانه داری و رسیدگی به آراستگی منزل و اموری كه به نحوی به مسائل ویژه زنان مرتبط می شود، بر عهده بانوان قرار دارد.

به این جهت، پیامبران، امامان، و بزرگان تاریخ همگی در دامان زنان فرزانه و شایسته تربیت یافته اند. ساختار بدنی بانوان طوری نیست كه در كارهای سخت و مشقت آور و یا در درگیریهای لفظی و فیزیكی در معاشرتهای اجتماعی همانند ساختار وجود مردان توانایی داشته باشند و لذا امام باقرعلیه السلام می فرماید:

روزی حضرت علی علیه السلام و فاطمه زهراعلیها السلام در مورد تقسیم كارهای خانوادگی به محضر رسول خداصلی الله علیه وآله رفتند و از آن گرامی در مورد اداره كارهای منزل داوری خواستند. بزرگ رهبر جهان اسلام در یك طرح حكیمانه به آنان فرمود: «كارهای داخلی منزل به عهده فاطمه باشد و كارهای بیرون خانه بر عهده علی.»

وقتی از نزد آن حضرت بیرون آمدند، حضرت فاطمه علیه السلام نظر خود را در مورد داوری رسول خداصلی الله علیه وآله این گونه ابراز داشت:
«فَلا یعْلَمُ ما دَخَلَنی مِنَ السُّرُورِ اِلَّا اللَّهُ بِاِكْفائی رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه وآله تَحَمُّلَ رِقابِ الرِّجالِ؛
جز خدا كسی نمی داند كه چقدر [از تقسیم حكیمانه رسول خداصلی الله علیه وآله] خوشحال شدم، از اینكه پیامبر خداصلی الله علیه وآله معاشرت و رو در رو شدن با مردان را از عهده من برداشت.» (23)

از منظر اهل بیت علیهم السلام خدمتگزاری زن نسبت به شوهرش در منزل آن چنان اهمیت دارد كه امام باقرعلیه السلام می فرماید:
«ما مِنْ امْرَأَةٍ تَسْقی زَوْجَها شَرْبَةً مِنْ ماءٍ اِلَّا كانَ خَیراً لَها مِنْ عِبادَةِ سَنَةٍ صِیامِ نَهارِها وَ قِیامِ لَیلِها؛ (24)
هر زنی كه با شربت آبی شوهرش را سیراب كند، این عمل او بهتر از یك سال عبادت است كه روزهایش را روزه بدارد و شبهایش را به نماز ایستد.»

البته این تقسیم كار هیچ گونه ربطی به درجات عالی و رسیدن به مقامات معنوی ندارد؛ زیرا از منظر كلام وحی كردارنیك و عمل صالح است كه انسانها را به درجات عالی می رساند و در پیمودن این مسیر ترقی و تعالی بین زن و مرد هیچ گونه تفاوتی وجود ندارد.
خداوند می فرماید:
«مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثی وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْیینَّهُ حَیاةً طَیبَةً»؛ (25)
«هر فرد با ایمانی كه عمل صالح و شایسته ای انجام دهد، خواه مرد باشد یا زن، او را به حیاتی پاك، زنده می داریم.»
با توجه به این آیه طی كردن راه ترقی و تعالی همت و تلاش می طلبد. چه بسا مردانی كه از راه بازمانده اند، امّا در سیر تكاملی، بانوان زیادی به درجه عالی سعادت گام نهاده اند و یا برعكس.