فضیلت های امام رضا ع

^{ـ رهایی از آتش جهنم}

^{خدای متعال همواره در قرآن به کیفر دردناک و غیرقابل تحمل اخروی اشاره می کند. بر پایه ده ها آیه از کتاب خدا، جهنم جایگاه آنان است که از پروردگارشان روی برتابند و به حلقه بندگی شیطان و هوای نفس درآیند؛ و جهنم بد جایگاهی است برای آنان. آیات قرآن به ابعاد مختلف این مسئله اشاره کرده است. بر طبق این آیات، چون روز قیامت فرا رسد، آتش جهنم فراز آمده و خودنمایی می کند. در این اوضاع و احوال ترس آور و دهشتناک زائران حضرت رضا ـ علیه السلام ـ از امتیاز بزرگی برخوردارند. آنان از آتش سوزان جهنم درامانند.}

^{حضرت عبدالعظیم حسنی می گوید: از امام هادی ـ علیه السلام ـ شنیدم که فرمود:}

^{«مردم قم و آبه آمرزیده هستند؛ چون در طوس به زیارت جدم علی بن موسی الرضا ـ علیه السلام ـ می روند. آگاه باشید! هر که به زیارت آن حضرت بشتابد و در راه رفتن به طوس قطره ای از آسمان بر سر او فرود آید، حتی اندکی به رنج و زحمت افتد، جسم او بر جهنم حرام خواهد شد.»}

^{حضرت رضا ـ علیه السلام ـ چنین نقل کرده است:}

^{«من مظلومانه با سم کشته خواهم شد و در کنار قبر هارون الرشید دفن می شوم. روز قیامت زائران قبرم با کرامت ترین ورود را بر خدای متعال خواهند داشت و هر مومنی که مرا زیارت کند و قطره ای آب از آسمان بر چهره او فرو ریزد و در راه زیارت به رنج و زحمت افتد، جسد او بر آتش جهنم حرام خواهد شد.»}

^{در ذیل این دو روایت نکته ای آمده است که و آن این جسد آن دسته از زائران علی بن موسی الرضا ـ علیه السلام ـ بر آتش حرام خواهد بود که در مسیر زیارت و حرکت به سمت مشهد قطره ای باران از آسمان بر سرشان فرو ریزد. در این باره دو پرسش به ذهن می آید: اول آن که مقصود حضرت از بارش یک قطره باران از آسمان چیست، دوم آن که آیا آنان که بدون این شرط به زیارت می روند، به این پاداش دست نمی یابند؟}

^{پاسخ پرسش نخست آن است که در آن روزگارکه مردم پیاده و یا با چهار پایان به سفر می رفته اند، بارش باران آنان را به زحمت می انداخته است و در واقع، مقصود امام ـ علیه السلام ـ آن است که خدای متعال رنج و زحمت زائران آن حضرت را نادیده نخواهد گرفت و به آنان پاداش خواهد داد، از این رو، در روایتی دیگر از جناب عبدالعظیم حسنی این مطلب به گونه ای روشن تر نقل شده است. ایشان می گوید: از امام جواد ـ علیه السلام ـ شنیدم که فرمود:}

^{«هر کس پدرم را زیارت کند و در مسیر زیارت به سبب بارش باران، سرما و یا گرما و یا هر چیز دیگری اذیت شود و به رنج افتد، جسد او بر آتش جهنم حرام خواهد شد.»}

^{در پاسخ به سؤال دوم به نظر می رسد برای رسیدن به پاداش بزرگ زیارت حضرت رضا ـ علیه السلام ـ ضرورتی ندارد زائر در مسیر حرکت و در مدت زیارت به زحمت افتد و هر که توفیق زیارت ایشان را یابد، به این پاداش عظیم دست خواهد یافت. صد البته همان طور که فرموده اند: «افضل الاعمال احمزها»؛ «بافضیلت ترین اعمال پر مشقت ترین آنهاست». زحمت و مشقتی که زائر در راه حرکت به حرم مطهر ایشان می بیند، برثواب او خواهد افزود. سخن رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله ـ در این باره گواه روشنی بر این مطلب است.}

^{امام صادق ـ علیه السلام ـ ازپدرانش از امیرمؤمنان، علی ـ علیه السلام ـ نقل کرده است که رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله ـ چنین فرمود:}

^{«به زودی پاره تن من در سرزمین خراسان دفن خواهد شد، هیچ مومنی او را زیارت نمی کند، مگر آن که خدای عزوجل بهشت را بر او واجب و جسدش را بر آتش حرام می گرداند.»}

^{در روایتی دیگر از امام جواد ـ علیه السلام ـ چنین نقل شده است:}

^{«میان دو کوه طوس مشتی از خاک بهشت نهاده شده است، هر که داخل آن شود، روز قیامت از آتش در امان خواهد بود.»}

^{7 - وعده بهشت}

^{بهشت از دیرباز آرزوی مؤمنان و خداجویان بوده است؛ رسیدن به بهشت کار آسانی نیست و شرایط و ویژگیهای متنوع و متعددی باید در آدمی پدید آید تا قابلیت ورود به آن را پیدا کند. حرم پاک و پاکیزه علی بن موسی الرضا ـ علیه السلام ـ که مطاف فرشتگان و محل آمد و شد آنان و کانون راز و نیاز عارفان و سوز و گداز مومنان و عاشقان اهل بیت است، در واقع، پاره ای از بهشت است که خداوند آن را در زمین نهاده است. ورود به این حرم بی همتا نوعی انس با بهشت و بهشتیان است و کسی که با معرفت و فروتنانه حضرت رضا ـ علیه السلام ـ را در این مکان زیارت کند، راه ورود به بهشت را برای خود هموار کرده است.}

^{در روایتی که در این باره از پیامبر خدا، امام کاظم، امام جواد و امام رضا ـ علیهم السلام ـ نقل شده تاکید فراوان شده است که پاداش زیارت آن حضرت بهشت است. برای توضیح بیشتر این مطلب نقل متن روایات مناسب به نظر می رسد:}

^{رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله ـ فرمود:}

^{«اوجب الله عزوجل له الجنة.»}

^{از امام موسی بن جعفر و امام جواد ـ علیهماالسلام ـ نقل شده است:}

^{«فله الجنة.»}

^{«کسی که قبر پسرم را زیارت کند، بهشت از آن اوست.»}

^{امام جواد ـ علیه السلام ـ فرمود:}

^{«ضمنت لمن زار قبر ابی بطوسٍ عارفاً بحقه الجنة علی الله تعالی.»}

^{«من ضامن بهشت برای کسی هستم که قبر پدرم را در طوس زیارت کند وحق او را بشناسد.»}

^{عبدالعظیم حسنی از امام جواد ـ علیه السلام ـ چنین نقل کرده است:}

^{«الجنة واللّه ِ.»}

^{«سوگند به خدا، بهشت برای کسی است که قبر پدرم رازیارت کند.»}

^{امام جواد ـ علیه السلام ـ در پاسخ به این سؤال که ثواب کسی که در خراسان زائر پدر شما باشد، چیست؟ فرمود:}

^{«الجنةُ واللهِ الجنةُ واللهِ.»}

^{«سوگند به خدا بهشت است، سوگند به خدا بهشت است.»}

^{حضرت رضا ـ علیه السلام ـ فرمود:}

^{«حشر فی زمرتنا وجعل فی الدرجات العُلی من الجنة رفیقنا.»}

^{«کسی که مرا در غربت زیارت کند، خدا او را با ما محشور خواهد کرد و در درجه ها و مراتب عالی رفیق ما خواهد بود.»}

^{همان طور که ملاحظه شد در برخی از این روایات بهشت پاداش و نتیجه زیارت امام رضا ـ علیه السلام ـ قرار داده شده است و در برخی، امام جواد ـ علیه السلام ـ یک بار سوگند یاد کرده و در برخی از آنها دو بار به خدا سوگند یادکرده است که بهشت از آن کسی است که آن حضرت را زیارت کند. در بعضی از این روایات، حضرت با تعبیر دیگری تأکید می ورزد و می فرماید: من ضمانت می کنم بهشت را برای زائران پدرم، و در بعضی از نسخه ها به جای «ضمنت»، «حتمتُ» آمده است؛ یعنی قاطعانه و از روی یقین می گویم که بهشت پاداش زیارت آن حضرت است؛ گواین که برخی از مخاطبان حتی گروهی از شیعیان آن حضرت نمی توانسته اند این همه پاداش را برای زیارت ایشان باور کنند. از این رو، حضرت با تاکید بسیار آن پاداش عظیم را ضمانت می کند.}

^{اما آن چه در این میان شگفت آور می نماید، روایتی است که از خود آن حضرت در کتاب های من لایحضره الفقیه و عیون اخبارالرضا و دیگر منابع مهم حدیثی نقل شده است که «حشر فی زمرتنا و جعل فی الدرجات العلی من الجنه رفیقنا.»}

^{این حدیث شریف در بردارنده چند نکته است:}

^{اول آن که زائر حضرت به بهشت می رود؛}

^{دوم آن که در مرتبه ها و مقامهای عالی بهشت جای می گیرد،}

^{سوم آن که درقیامت با ائمه ـ علیهم السلام ـ محشور می شود و در بهشت همراه آنان است و با آنان انس و رفاقت دارد، و این پاداشی است عظیم که نشانگر جایگاه ویژه و بی همتای حضرت رضا ـ علیه السلام ـ در درگاه الهی است.}

^{در این جامناسب می نماید به روایت دیگری که مضمون شگفت آور و دل انگیزی درباره فضیلت زیارت آن حضرت دارد، اشاره شود:}

^{آن حضرت می فرماید}

^{«آگاه باشید! هر کس مرا در غربتم در طوس زیارت کند، روز قیامت در درجه من، با من و آمرزیده خواهد بود.»}

^{8 - موقعیت خاص در قیامت}

^{انسان در این دنیا آزاد است و می تواند به هر عملی دست زند، هر چه می خواهد بگوید و نیتها و آرزوهای خود را بر طبق میل خود سامان دهد، اما خداوند همواره در قرآن تذکر داده و به آدمی نهیب می زند که روز قیامت فراروی شما ست و آن روز دادگاهی بزرگ و واقعی در محضر خدا تشکیل شده و همه گفتارها، کردارها ونیتهای آدمی در ترازوی سنجش قرار می گیرد. در آن روزِ شگفت انگیز همه آدمیان می باید پاسخ گوی اعمال خود باشند. در آن روز مردم باتوجه به اعمال و عقاید خود در گروه ها و مراحل مختلفی قرار دارند و گروهی از آنان از موقعیتهای ویژه و ممتازی برخوردارند و زائران حضرت رضا در زمره آنانند. بر طبق برخی از روایات که پیش تر به آنها اشاره شد، زائران قبر حضرت رضا ـ علیه السلام ـ از والاترین مقام و بهترین هدیه برخوردارند.}

^{بر پایه روایتی دیگر، هر کس حضرت رضا ـ علیه السلام ـ را زیارت کند چون روز قیامت شود، برای او منبری در برابر منبر رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله ـ بر پا می کنند تاخدا از حساب خلایق فارق شود.}

^{راوی می گوید: ایوب بن نوح را دیدم که آن حضرت را زیارت می کرد و می گفت: به طلب منبر آمده ام.}

^{در روایت دیگری آمده است که بهترین و با کرامت ترین ورود را بر خدای متعال دارند. در برخی از این روایات فقط نام منبر پیامبر ـ صلی الله علیه وآله ـ آمده است.}

^{از مجموع این روایات نکته های مختلفی در شأن والای زائر امام رضا استفاده می شود که گروهی از آنهاعبارت است از:}

^{اول: زائر امام رضا در قیامت از موقعیت ویژه ای برخوردار است؛}

^{دوم: او در سایه پیامبران و امامان و در برابر علی و رسول خدا - صلوات الله علیهما - قرار می گیرد؛}

^{سوم: در طول مدت حساب جایگاهی خاص و راحت دارد.}

^{چهارم: در مقایسه با دیگران زائران ائمه او از بالاترین درجه و بهترین هدیه برخوردار است.}

^{9- ثواب مجاهدان و شهیدان}

^{مجاهدان در درگاه الهی مقامی خاص دارند. خداوند مکرر در قرآن از بزرگی و فضیلتهای آنان یاد می کند و آن دسته از مجاهدان که خونشان بر زمین ریخته می شود و جان به کف نهاده و در راه جانان نصار می کنند، در زبان قرآن و سخنان معصومان ـ علیهم السلام ـ شهید گفته می شود. شهیدان در فرهنگ اسلامی مقامی بس ارجمند و جایگاهی رفیع دارند تا آن جاکه در ردیف پیامبران از آنان یاد شده است .}

^{بر پایه گروهی از روایات آمده است که زائر حضرت رضا ـ علیه السلام ـ پاداشی به اندازه پاداش صدهزار مجاهد در راه خدا دارد. در روایت دیگری از امام صادق ـ علیه السلام ـ چنین نقل شده است:}

^{«مردی از فرزندان موسی بن جعفر به پا خواهد خواست، نام او مانند نام امیرالمؤمنین، علی است و او در طوس در سرزمین خراسان مدفون خواهد شد. او به وسیله سم کشته و در همان جا غریبانه دفن خواهد شد. هرکس او را زیارت کند در حالی که حقش را بشناسد، خدا پاداش کسانی را به او خواهد داد که قبل از فتح مکه در راه خدا انفاق کرده و جنگیده اند.»}

^{درگروهی ازروایات، زائرحضرت رضا اجری مانند اجر شهید دارد. بر طبق این روایات، زائران حرم ملکوتی حضرت رضا ـ علیه السلام ـ مانندشهیدانی هستند که در رکاب رسول خدا ـ صلی الله علیه وآله ـ جنگیده و به شهادت رسیده اند. شیخ صدوق از امام صادق ـ علیه السلام ـ دراین باره چنین نقل کرده است:}

^{«یکی ازنوه های من درسرزمین خراسان در شهری که به آن طوس می گویند، کشته خواهد شد. هر کس در حالی که حقش را می شناسد او را زیارت کند، روز قیامت دستش را می گیرم و او را داخل بهشت می کنم؛ گرچه در زمره انجام دهندگان گناه کبیره باشد. هرکس او را زیارت کند در حالی که حقش را بشناسد، خدا به او اجر هفتاد شهید از شهیدانی که باایمان و از روی حقیقت جلوی رسول خدا به شهادت رسیده اند، خواهد داد.»}

^{همه کسانی که درجنگ جان می بازند شهید به شمارنمی آیند و شهید کسی است که فقط برای خدا و با ایمان و اعتقاد به خدا و در راه او خونش بر زمین ریخته شود، اینان شهیدان حقیقی هستند.}

^{10 - پاداش زیارت رسول خدا}

^{رسول خدا محمد بن عبدالله - صلوات الله علیه و آله ـ خاتم پیامبران و برترین، بهترین و با فضیلت ترین مخلوق خدا است. کسی که آن حضرت را زیارت کند، مثل آن است که خدا را در عرش زیارت کرده است.}

^{زید شحام می گوید: از امام صادق - علیه السلام - پرسیدم: پاداش کسی که رسول خدا را زیارت کند چیست؟}

^{فرمود: «مانند کسی است که خدارا در عرشش زیارت کرده است.»}

^{پرسیدم: ثواب کسی که یکی از شما را زیارت کند، چیست؟}

^{فرمود: «مانند پاداش کسی است که رسول خدا ـ صلوات الله علیه وآله - را زیارت کرده باشد.}

^{در روایت های مختلفی پاداش زیارت حضرت رضا- علیه السلام- مانند پاداش کسی قرار داده شده است که رسول خدا- صلوات الله علیه وآله- را زیارت کرده باشد.}

^{امام موسی بن جعفر- علیه السلام - فرمود:}

^{«پسرم، علی -علیه السلام- مظلومانه با سم کشته خواهد شد و در طوس در کنار هارون دفن می شود. هر کس اورا زیارت کند، مانند آن است که رسول خدا - صلوات الله علیه وآله - را زیارت کرده است.»}

^{جناب شیخ طوسی - قدس سره - از حضرت رضا ـ علیه السلام ـ در این باره این گونه نقل کرده است: حسن بن علی بن فضال می گوید: از امام علی بن موسی الرضا - علیه السلام- شنیدم که فرمود:}

^{«در خراسان بقعه ای است که در آینده محل رفت و آمد فرشتگان می گردد و همواره تازمانی که قیامت فرا رسدو در صور دمیده شود گروهی از ملائکه از آسمان به سوی آن بقعه فرود می آیند و گروهی از آنان از آن جا به آسمان می روند.»}

^{پرسیدند: ای پسر رسول خدا! این بقعه، چه بقعه ای است؟}

^{حضرت فرمود:}

^{«سوگند به خدا این بقعه بوستانی از بوستانهای بهشتی است، هر که مرا در آن بقعه زیارت کند، مانند کسی است که رسول خدا- صلوات الله علیه وآله- را زیارت کرده و خدا برای او پاداش هزار حج نیکو و هزار عمره قبول شده را خواهد نوشت و من و پدرانم روز قیامت شفیع او خواهیم بود.»}