0

خطاب قرآن به زنان

 
mohsen_alavi
mohsen_alavi
کاربر طلایی1
تاریخ عضویت : آبان 1391 
تعداد پست ها : 8348
محل سکونت : تهران

خطاب قرآن به زنان

 

چرا در قرآن به جز چند مورد محدود به طور مستقيم زنان مورد خطاب قرار نگرفته اند؟

قرآن‏پژوهان، خطاب‏هاى قرآن را به دو دسته تقسيم نموده‏اند: 1. خطاب ويژه مرد يا زن، (مانند: (وَ الْوالِداتُ يُرْضِعْنَ أَوْلادَهُنَّ...» (بقره (2)، آيه 233.) و (كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتالُ...») (همان، آيه 216.) 2. خطاب مشترك، (مانند: (وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تُقْسِطُوا فِى الْيَتامى‏ فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى‏ وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تَعْدِلُوا فَواحِدَةً أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ ذلِكَ أَدْنى‏ أَلاَّ تَعُولُوا * وَ آتُوا النِّساءَ صَدُقاتِهِنَّ نِحْلَةً فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْ‏ءٍ مِنْهُ نَفْساً فَكُلُوهُ هَنِيئاً مَرِيئاً» (نساء (4)، آيه 3 و 4.)و (وَ لا تَتَمَنَّوْا ما فَضَّلَ اللَّهُ بِهِ بَعْضَكُمْ عَلى‏ بَعْضٍ لِلرِّجالِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبُوا وَ لِلنِّساءِ نَصِيبٌ مِمَّا اكْتَسَبْنَ وَ سْئَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُلِّ شَيْ‏ءٍ عَلِيماً» (همان، آيه 32.)) خطاب‏هاى مشترك در قرآن دو گونه است: گاهى با عنوان فراگيرى مانند واژه «ناس»، «انسان» و «مَنْ» موصول عموم انسان‏ها را خطاب مى‏كند، (مانند: «يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذِى خَلَقَكُمْ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ» (بقره (2)، آيه 21.) و «يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِى خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالاً كَثِيراً وَ نِساءً وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذِى تَسائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحامَ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيْكُمْ رَقِيباً» (نساء (4)، آيه 1.) و...) و گاهى در ظاهر از لفظ مذكر استفاده مى‏كند؛ ولى اعم از زن و مرد را خطاب مى‏نمايد (مثل: (يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا» (نساء (4)، آيه 136.)، (يا أَيُّهَا الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ» (نساء (4)، آيه 47.)، (لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِى رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ» (احزاب (33)، آيه 21.) و...) درباره شيوه اخير بايد به نكاتى توجه كرد: يك. خطاب‏هاى قرآن در مورد مرد و زن يكسان است؛ گرچه صيغه‏هاى آن مذكر است. اين مسأله به جهت قاعده ادبى «تغليب» است.
در زبان‏هايى مانند عربى كه براى مرد و زن، دو گونه فعل وجود دارد (مذكر و مؤنث)، در مواردى كه جمع مورد نظر باشد، صيغه مذكر به كار مى‏رود. بنابراين (يا ايها الذين آمنوا» هم شامل زنان مى‏شود و هم مردان. از اين رو تاكنون هيچ مفسر و يا آشنا به زبان و ادبيات، نگفته است كه مجموعه خطاب‏هاى قرآن اختصاص به مردان دارد. دو. اين‏گونه سخن گفتن در ميان انسان‏ها معمول است و اختصاصى به قرآن ندارد؛ به خصوص در مقام قانون‏گذارى از الفاظ و ضماير مذكر استفاده مى‏شود، ولى معناى عموم اراده مى‏گردد. سه. سخن گفتن قرآن با زنان، برخاسته از نگرش آن به ارزش‏هاى انسانى و رعايت حرمت زنان است. طبيعى است كه مؤدبانه و عفيفانه سخن گفتن با زنان، يكى از راه‏هاى حفظ حرمت آنان است. اين به معناى عقب‏نگه‏داشتن نيمى از انسان‏ها نيست؛ زيرا اين‏گونه سخن گفتن، نشانگر نوعى احترام و ارج نهادن به مقام شامخ آنان است؛ چنان كه همين شيوه براى احترام به بزرگ‏تر در ميان انسان‏ها معمول است. (لوح فشرده پرسمان، اداره مشاوره نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، كد: 2/100110590)

 

دوشنبه 8 اردیبهشت 1393  3:58 PM
تشکرات از این پست
دسترسی سریع به انجمن ها