مطالبی در مورد وبا : بیماری اسهالی است که توسط باکتری بنام ویبریو کلرا ایجاد می شود . بیماران وبایی بطور مشخص دچار اسهال آبکی حاد با د هید راتاسیون می شوندوبا معمولا با مایع درمانی خوراکی ،تزریقی و جایگزینی الکترولیت ها درمان می شود. معمولا وبا از طریق آب ،غذای آلوده به مدفوع منتقل می شود.
آموزش مرد م درباره تهیه غذا ، آب سالم ،و هچنین اهمیت شستشوی دستها واستفاده از توالت از بروز موارد جدید جلو گیری می کند.
راه انتقال مدفوعی – دهانی است
بدلیل اینکه بیش از یک میلیون ارگانیسم برای ایجاد بیماری مورد نیاز است وبا منحصرا از طریق آب یا غذای آلوده منتقل می گردد
زمانی که آب ناقل باشد :1000- 1000000 میکروب نیاز است و غذا ناقل باشد 100- 10000 میکروب نیاز است ،آلودگی غذا با ویبریو ممکن است تا 14 روز پا برجا بماند
انتقال از طریق تماس مستقیم فرد به فرد مانند تماس با بیمار نادر است
حشرات واشیائ نقش کمتری در انتقال وبا دارند تغذیه با شیر مادر در محافظت کودک از ابتلا به نوع شدید وبا در 2 سال اول زندگی نقش دارد
منابع عفونت :
1- آب های سطحی و چاههای کم عمق آلوده
2-یخی که از آب آ لوده تهیه شده است
3- غذا های دریایی ناپخته و خام : صدف ،حلزون،خرچنگ
4- میوجات وسبزی خام
5- حمام کردن یا شستشوی وسایل آشپزی در آب های آلوده هم می تواند موجب انتقال شود
نکته: اسیدی کردن غذا با لیمو ،گوجه فرنگی ،ماست و شیر تخمیر شده مانع رشد میکروب وبا می شوند
دوره کمون : معمولا 1-3 روز ولی می تواند از چندین ساعت تا 5 روز باشد
علائم بیماری 2-3 روز طول می کشد
بیشتر افراد از زمان شروع بیماری تا چند روز پس از بهبودی مسری هسنتد
شروع بیماری ناگهانی است با اسهال آبکی حجیم بدون تب یا زور پیچ شکم است و بدنبال آن سریعا استفراغ ایجاد می شود وگاهی اول استفراغ است
مدفوع آنها ظاهر شفاف آغشته به موکوس سفید مثل آب برنج و بدون بو وخون است
در موارد بسیارشدید از دست دادن مایع می تواند تا میزان یک لیتر در ساعت در مدت 24 ساعت برسد
75% بدون علامت ، 20% اسهال ، 5%اسهال آبکی ،استفراغ ودهیدراتاسیون دارند
کلرای سیکا : (وبای خشک )
بیمار اسهال ندارد وبجای آن بیمار دچار اتساع شکم وایلئوس می باشد در این موارد درمان مشکل است چون ارزیابی شدت دهیدراتاسیون ومیزان تجمع مایع در لومن روده مشکل است
هدف از درمان جایگزینی آب و الکترولیت های از دست رفته از طریق اسهال و استفراغ است
آب و الکترولیت های 80-90 درصد بیماران را تنها با محلول خوراکی ORS می توان جبران کرد
اندیکاسیون تزریق وریدی مایع :
1- دهیدراتاسیون شدید
2- افرادی که حجم مدفوع 10-20سی سی پرساعت
3- افراد دچار دهیدراتاسیون متوسط که درمان خوراکی را نمی توانند تحمل کنند
در طی درمان وریدی مایعات وپس از آن به محض اینکه بیمار بتواند مایعات بنوشد می بایست از محلول ORS استفاده کند
بهترین سرم برای بیماران وبایی :رینگر لاکتات
در مواردی که موجود نباشد از سرم های زیر به ترتیب استفاده می کنیم :
نرمال سالین ، قندی /نمکی (در این موارد بایستی یطور همزمان محلول ORS جهت جبران الکترولیت های از دست رفته استفاده شود)
مقدار تخمینی محلول ORS برای تجویز در 4 ساعت اول به بیماران با دهیدراتاسیون نسبی
مقدار ORS : وزن بیمار بر حسب کیلوگرم ضرب در 75
مثال : فرد 60 کیلوگرم :75 * 60=4500 سی سی
اگر بیمار دچار استفراغ یا اتساع شکمی شد باید محلول رینگر لاکتات به میزا 50 سی سی / کیلوگرم در 3 ساعت دریافت کنند و بعد از آن دوباره ORS را شروع کرد
در موارد دهیدراتاسیون شدید ،تجویز آنتی بیوتیک بر کاهش حجم وطول مدت اسهال اثر مطلوب داشته و دوره عفونت زایی را کوتاه می کند
زمانی که باوجود تجویز آنتی بیوتیک ، اسهال بیش از 48 ساعت ادامه یابد احتمال وجود مقاومت دارویی مطرح است
توصیه های WHO برای درمان آنتی بیوتیکی :
1- برای بزرگسالان بجز خانم های حامله :داکسی سیکلین
2- اطفال زیر 8 سال : TMP/SMX
3- خانم های حامله: فورازولیدن
4- در موارد مقاومت از اریترومایسین یا کلرامفنیکل استفاده می کنیم
اقدامات پیشگیری :
زباله های بیماران وبایی را بایستی جدا کرده وسوزاند
زباله قبل از آتش زدن بایست با موادی مثل کرزول ،گندزدایی ویا از طریق مخلوط کردن با اسید PH آنها را به کمتر از 5/4 کاهش داد
البسه ،تشک وسایر وسایل خواب بیمار را با خشک کردن زیر نور آفتاب می توان گندزدایی کرد
البسه را نیز می توان به مدت 5 دقیقه با جوشاندن گندزدایی کرد
پیشگیری :
1- تامیین آب سالم
2- بهبود وضعیت بهداشتی
3- کلر زنی آب
4- جوشاندن آب
5- مواجهه آب با نور خورشید
6- آموزش مردم
7- از غذای پخته استفاده کنیم
