ترس در كودكان
نوع و ميزان ترس كودك از پديده هاي مختلف به عواملي مثل : سن، جنس، تجارب گذشته، ميزان رشد ذهني، ارزش هاي اجتماعي و فرهنگي( كه كودك از والدين و همسالان خود آموخته ) و بالاخره به درجه امنيتي كه كودك از آن برخوردار است بستگي دارد. به خاطر داشته باشيم كه" دلهره جدايي" يا ترس از رها ساختن يا تنها ماندن كودك بزرگترين ترس كودكان نوپا است كه بيشتر اوقات زمينه ساز ساير نگراني هاي مربوط به افراد و مكانهاي جديد را تشكيل مي دهد. ميزان و شدت ترس در سه سالگي و يازده سالگي به اوج خود مي رسد. در سه سالگي ترس جنبه موقعيتي دارد يعني افراد، اشيا و حيوانات موجود در محيط كودك و ترس از تاريكي موارد ترس را تشكيل ميدهند. در حالي كه ترسهاي پيش از نوجواني، بيشتر جنبه تعميمي دارد يعني كودك زماني از چيزي ترسيده است و از آن به بعد آن را تعميم ميدهد. اين نوع ترس معمولاً با اضطراب و نگراني همراه است.به طور كلي بيشتر ترس ها و اضطراب هاي كودكان در سنين مختلف اكتسابي و ناشي از يادگيري است. البته بايد بدانيم كه همه ترس ها ناخوشايند نيستند مثلاً ترس از غريبه ها، جانوران، صداهاي بلند يا محيط هاي جديد، جنبه پيشگيرانه دارند و نگراني كودك او را از خطر كردن غيرضروري باز ميدارد. بايد به خاطر داشت كه اين دلهره هاي معمولي، نشانه آن هستند كه كودك از نظر رشد شناختي، گامي به جلو برداشته و تفاوت بين موارد مشخص و جديد را تشخيص مي دهد. به طور كلي ترس مادامي كه شدت نيافته است، مي تواند ارزشمند باشد، زيرا يك هشدار و اخطار در مقابل خطر است.
چگونه با ترس در كودكان مقابله كنيم؟
براي درمان ترس بهتر است شي يا موقعيت ترسناك را با مطبوعيت، امنيت و موفقيت و ديگر حالات رفاهي خوشحال كننده همراه كرد.اكنون بهتر است چند نكته را در مورد مقابله با ترس در كودكان بياموزيم :
*اگر كودك شما از افراد نا آشنا ميترسد همانطور كه كودكتان را در آغوش گرفته ايد دوستان و بستگان نا آشنا را وادار كنيد كه با او بگو و بخند كنند.
* با كودك خود راستگو باشيد مثلاً نگوييد كه آمپول درد ندارد، در عوض به او اطمينان بدهيد كه اين درد، موقتي است و باعث مي شود كه حال او خوب بشود .
* اگر كودكتان از حيوان بخصوصي مي ترسد اسباب بازي به شكل همان حيوان را به او بدهيد تا با آن بازي كند .
* اگر كودك شما از پزشك مي ترسد اسباب بازي وسايل پزشكي را براي او تهيه كنيد تا او نقش پزشك را بازي كند و با وسايل معاينه آشنا شود.
* اگر كودك شما از موقعيت هاي خاص مثل اصلاح سر روي صندلي آرايشگاه مي ترسد او را به آرايشگاه ببريد و مدتي همراه او اصلاح كردن سر بچه هاي بزرگتر را روي صندلي آرايشگاه تماشا كنيد.
* در لحظات تنش زا مي توانيد شي يا اسباب بازي مورد دلخواه كودكتان را در اختيارش قرار دهيد تا آن شي آرام بخش كودك را خاطر جمع كند كه همه چيز امن است.
* اگر كودك شما ترس از جدايي دارد، مثلا وقتي كه او را به مهد كودك مي سپاريد، بايد قبل از ترك مهد كودك مدت كوتاهي او را در آغوش بگيريد و به او قوت قلب بدهيد كه حتما براي بردن او برخواهيد گشت و به او بگوييد كه با دوستانش به او خوش خواهد گذشت.
* اگر كودك شما ترس از خوابيدن دارد، برخي اعمال آرامش بخش مانند حمام آب گرم و يا در آغوش گرفتن و قصه گفتن باعث مي شود كه كودك پيش از رفتن به رختخواب، اطمينان خاطر زيادي پيدا كند. اگر كودك شما نيمه شب بيدار شود و به دنبالتان بگردد بهتر است كه خود را به اطاقش برسانيد و به او قوت قلب بدهيد، چند دقيقه در كنار او دراز بكشيد و او را آرام كنيد اما او را از بسترش خارج نكنيد. اگر در نيمه هاي شب صداي حرف زدن كودكتان را شنيديد، او را زير چشمي و دزدانه نگاه نكنيد، شايد او با اين كار خود را آرام مي كند تا بر ترسش غلبه كند.