قرصهاي ضد بارداري

قرصهاي خوراکي ضد بارداري در انواع مختلفي وجود دارند که عبارتند از:* قرصهاي اچ دي HD (قرصهاي ترکيبي)
* قرصهاي ال دي LD (قرصهاي ترکيبي)
* قرصهاي چند مرحله اي (قرصهاي ترکيبي)
* قرصهاي فقط داراي پروژسترون (قرصهاي شيردهي يا ميني پيل Mini Pill )

قرصهاي اچ دي HD و قرصهاي ال دي LD داراي هورمونهاي استروژن و پروژسترون مي باشند اما مقدار اين هورمونها در قرصهاي اچ دي HD بسيار بيشتر از قرصهاي ال دي LD است . قرصهاي ال دي LD داراي عوارض جانبي کمتري مي باشند . به همين دليل توصيه مي شود که از قرصهاي ال دي براي جلوگيري از بارداري استفاده شود .
قرصهاي چند مرحله اي نيز داراي هورمونهاي استروژن و پروژسترون مي باشند اما ميزان هورمون در اين قرصها همانند سيکل قاعدگي طبيعي تغيير مي کند و مقدار استروژن و پروژسترون آن در هر روز متفاوت مي باشد .
قرصهاي اچ دي HD ، ال دي LD و قرصهاي چند مرحله اي در بسته هاي 21 تايي قرار دارند . به اين سه قرص معمولا قرصهاي ترکيبي (The Combined Pill ) گفته مي شود .
قرصهاي ميني پيل Mini Pill که به قرصهاي شيردهي معروف هستند فقط داراي هورمون پروژسترون هستند و معمولا بعد از زايمان و در زمان شيردهي مصرف شوند . اين قرصها در بسته هاي 28 عددي قرار دارند .


قرصهاي ترکيبي

سه نوع قرصهاي اچ دي HD ، ال دي LD و چند مرحله اي را اصطلاحا قرصهاي ترکيبي مي نامند زيرا در اين قرصها ترکيبي از هورمونهاي استروژن و پروژسترون وجود دارد . ميزان تاثير اين قرصها درجلوگيري از بارداري 97 تا 99 درصد مي باشد .


نحوه استفاده از قرصهاي ترکيبي

اگر اولين روز خونريزي قاعدگي را اولين روز عادت ماهانه فرض نماييم ، مصرف قرصهاي ترکيبي را بايد از روز پنجم عادت ماهيانه شروع نماييم و هر روز در ساعت معيني اقدام به خوردن اين قرصها نماييم . اين قرصها معمولا در بسته هاي 21 عددي هستند و بنابراين بايد به مدت 21 روز ازاين قرصها مصرف نمائيم ( بهتر است اين قرصها بعد از شام خورده شوند) . با تمام شدن بسته 21 عددي اين قرصها ، مصرف آنها به مدت هفت روز متوقف مي گردد و از روز هشتم شروع به مصرف يک بسته جديد 21 عددي مي نماييم .


چه افرادي نبايد از قرصهاي ترکيبي ضد بارداري استفاده نمايند

خانمهاي بالاي سن 35 سال که سيگاري بوده و يا داراي سابقه سکته قلبي ، سکته مغزي ، لخته شدن خون در رگها ، خونريزي هاي نامشخص از مهبل ، سرطان و بيماري کبدي مي باشند نبايد از قرصهاي ترکيبي ضد بارداري استفاده کنند . همچنين خانمهاي داراي سن کمتر از 35 سال که سيگاري بوده و دچار مشکلاتي مثل ميگرن ، بيماريهاي کيسه صفرا ، فشار خون ، مرض قند (ديابت) ، صرع ، لخته شدن خون در رگها ويا بيماريهاي کبدي يا قلبي هستند نبايد از اين قرصها استفاده نمايند .
خانمهايي که از قرصهاي ترکيبي استفاده مي کنند در خطر بيشتري براي ابتلا به سکته قلبي و يا سکته مغزي هستند . اثرات مصرف قرصهاي ترکيبي باعث کاهش احتمال ابتلا خانمها به سرطا تخمدان ، سرطان آندومتر و بيماريهاي التهابي لگن مي شوند .


عوارض جانبي قرصهاي ترکيبي ضدبارداري

تا هنگامي که بدن به تغييرات هورموني که بر اثر مصرف قرصها ايجاد ميگردند عادت نمايد ، بعضي از خانمها ممکن است دچار عوارض زير شوند :
* خونريزيهاي نامنظم و لکه بيني
* تهوع
* حساس شدن پستانها
* افزايش وزن يا احتباس آب در بدن
* بروز لکه هاي تيره رنگ در پوست
* تغيير خلق و خوي
اين عوارض جانبي معمولا بعد از دو يا سه ماه از بين مي روند . با اين حال اگر بعد از دو يا سه هنوز دچار اين عوارض هستيد و يا اينکه دچار خونريزي هاي شديد شده ايد ، به
پزشک مراجعه فرماييد.


تداخل با داروهاي ديگر

بعضي از داروها مي توانند اثر قرصهاي ضد بارداري را کم نمايند . اين داروها عبارتند از : آنتي بيوتيک ها ، داروهاي ضد تشنج و ضد صرع ، داروهاي ضد سل و داروهاي ضد ميگرن .


فراموشي در خوردن قرصهاي اچ دي HD و يا ال دي LD

يک شب:
بايد دوشب پشت سر هم دوقرص با هم خورده شود و سپس تا پايان دوره ، از يک روش ديگر ضد بارداري (مثل کاندوم) نيز استفاده شود .

سه شب:
در اين صورت بايد از مصرف بقيه قرصها تا شروع خونريزي عادت ماهيانه جلوگيري شود و سپس از روز پنجم عادت ماهيانه شروع به مصرف بسته جديدي از قرصها نمود.


مزاياي استفاده از قرصهاي ترکيبي ضد بارداري

مزاياي استفاده از قرصهاي ترکيبي عبارتند از :
* خونريزيهاي ماهانه ممکن است خفيف تر يا منظم تر شود .
* استفاده از قرصها آسان مي باشد .
* براي حاملگي هاي بعدي در آينده مشکلي ايجاد نمي کند .
* اختلالي در فعاليت جنسي ايجاد نمي شود
* ممکن است در مقابل سرطانهاي تخمدان و رحم ، اثر محافظتي داشته باشد .
* ممکن است باعث کاهش آکنه (جوش) شود .

معايب استفاده از قرصهاي ضد بارداري

معايب قرصهاي ترکيبي ضد بارداري عبارتند از:
* در مقابل عفونتهاي مقاربتي مثل ايدز اثر پيشگيري کننده ندارند
* هر روز بايد از آنها استفاده شود
* در صورت مصرف بعضي از داروها همراه با آن ، اثر آن کاهش مي يابد
* احتمال خطر وقوع سکته قلبي و مغزي را افزايش مي دهد



قرصهاي شيردهي يا ميني پيل

قرصهاي شير دهي (mini pill) نوعي قرص ضد بارداري هستند که فقط داراي هورمون پروژسترون مي باشند (مانند قرصهاي لاينسترول و لوونورژسترل) . اين قرصها داراي بسته هاي 28 عددي هستند و هر روز بايد از آنها استفاده شود (بر خلاف قرصهاي ترکيبي که يک هفته قرصها خورده نمي شوند).
در اين قرصها فقط از پروژسترون استفاده شده و هيچگونه استروژني در آنها وجود ندارد . تاثير قرصهاي ميني پيل نسبت به قرصهاي ترکيبي در جلوگيري از بارداري کمي کمتر مي باشد و حدود 95 در صد است . از آنجايي که اين قرصها در طي دوران شيردهي (بعد از زايمان) مصرف مي شوند به نام قرصهاي شيردهي معروف شده اند.


نحوه استفاده از قرصهاي ميني پيل

از اولين روز خونريزي قاعدگي، مصرف بسته 28 تايي اين قرصها را بايد شروع نمود و هر روز در سر ساعت معيني ، يک عدد از اين قرصها خورده شود . وقتي يک بسته 28 تايي از اين قرصها تمام شد، مصرف يک بسته جديد را بايد شروع نمود .


افرادي که نبايد از قرصهاي ميني پيل استفاده کنند

خانمهايي که دچار مشکلات زير مي باشند نبايد از اين قرصها استفاده نمايند:
* خونريزي رحمي بدون علت نامشخص
* سرطان پستان
* بيماري کبدي
همچنين خانمهايي که از اضافه وزن ناراحت مي شوند ونيز خانمايي که دچار بيماريهاي قلبي ، مرض قند(ديابت) و بيماري کيسه صفرا هستند و يا اينکه سابقه ابتلا به افسردگي را دارند بهتر است از اين قرصها استفاده نکنند.
قرصهاي ميني پيل احتمال خطر بروز کيستهاي تخمداني را افزايش مي دهند . همچنين احتمال وقوع حاملگي هاي خارج رحمي در افرادي که از اين قرصها استفاده مي کنند کمي بيشتر مي شود (حاملگي خارج از رحمي هنگامي اتفاق مي افتد که تخمک لقاح يافته د رخارج لوله رحمي رشد نمايد اين وضعيت مي تواند بسيا رخطرناک بوده و نياز به اقدامات اورژانسي دارد).
با اين حال ، خانمهايي که از قرص هاي ميني پيل استفاده ميکنند خطر وقوع سرطان آندومتر و بيماري التهابي لگن در آنها کمتر مي باشد . همچنين دردهاي عادت ماهانه آنها نيز کمتر ميباشد .


عوارض جانبي مصرف قرصهاي ميني پيل (شيردهي)

شايع ترين عارضه جانبي استفاده از قرصهاي ميني پيل ، بروز خونريزيهاي نامنظم مي باشد .
د رحاليکه بسياري از خانمهايي که از قرصهاي ميني پيل استفاده مي کنند داراي قاعدگي طبيعي مي باشند ، اما بعضي از خانمها نيز دچار پريودهاي نامنظم ، خونريزي در بين عادات ماهانه و يا اينکه بدون هيچگونه خونريزي در طي عادات ماهانه هستند . اگر در مدت 60 روز هيچگونه خونريزي قاعدگي نداشتيد، به
پزشک مراجعه نماييد نا آزمايش حاملگي براي شما انجام شود.
ساير عوارض جانبي قرصهاي ميني پيل (شير دهي) عبارتند از : تغيير در خلق و خوي ، سردرد و کاهش ميل جنسي .
بعضي از عوارض جانبي که با مصرف قرصهاي ترکيبي اچ دي HD و يا ال دي LD ايجاد مي شوند (مثل تهوع و حساس شدن پستانها) معمولا در افرادي که از قرصهاي ميني پيل استفاده مي کنند ديده نمي شود .


تداخل با داروهاي ديگر

بعضي از داروها مي توانند اثر قرصهاي ميني پيل را کاهش دهند . اين داروها عبارتند از : داروهاي ضد سل و داروهاي ضد صرع يا ضد تشنج .


فراموشي در خوردن قرصهاي ميني پيل

يک شب:
بايد هر موقع که به يادتان آمد ، آن قرصها را مصرف نماييد و قرص بعدي را در همان ساعت معمول بخوريد . در چنين مواردي بايد به مدت دو هفته از يک روش ديگر نيز براي پيشگيري از بارداري استفاده نماييد (مثل کاندوم).

دوشب:
بايد دوشب پشت سر هم دو قرص با هم خورده شود و به مدت دو هفته از يک روش ديگر براي پيشگيري از بارداري استفاده نمود ( مثل کاندوم) .


مزاياي استفاده از قرصهاي ميني پيل

مزاياي استفاده از قرصهاي ميني پيل عبارتند از :
*بعضي از عوارض جانبي قرصهاي ترکيبي اچ دي و ال دي مثل تهوع و حساس شدن پستانها را ندارد.
* فاقد استروژن مي باشد
* استفاده از آنها آسان مي باشد
* مشکلي در حاملگي هاي آينده ايجاد نمي کند
* اختلالي درفعاليت جنسي ايجاد نمي کند.


معايب استفاده از قرصهاي ميني پيل

معايب قرصهاي ميني پيل عبارتند از:
* در قابل عفونتهاي مقاربتي مثل ايدز اثر پيشگيري کننده ندارد
* در صورت مصرف بعضي از داروها همراه با آن ، اثر آن کاهش مي يابد
* احتمال خطر بروز کيستهاي تخمداني را افزايش مي دهد
* خطر بروز حاملگي هاي خارج رحمي را افزايش ميدهد
* ممکن است باعث خونريزي هاي نامنظم شود.