زود قضاوت نکنیم
حتی اگر نیت منفی نیز در کار نباشد انتقال کلمات بخودی خود از شخصی به شخص دیگر دچار تغییر می شود . یا حالت بیان یک جمله که عوض شود معنای ان متفاوت خواهد شد . پس عجولانه قضاوت نکنیم . هر کاری هم که می کنیم فرصت اخرین دفاع را هم بدهیم و بگذاریم کسی که می خواهیم در موردش قضاوت کنیم نیز حرف بزند . خیلی به نقل قولها اعتماد نکنیم
در قرآن میخوانیم که فرشتگان هنگام خلقت حضرت آدم ( چون آگاهی عمیقی نسبت به انسان نداشتند ) به خدا عرض کردند: ما تو را تسبیح میکنیم و با وجود عبادت ما چرا انسان مفسد را خلق میکنی؟! ولی خداوند با اعطای علومی به انسان و اعطای مقام جانشنی خود به او ، به فرشتگان ثابت کرد که قضاوت آنها درباره انسان سطحی و عجولانه بوده است
شخصی در منزل سگی داشت ، برای خرید از خانه بیرون رفت و کودک شیرخوار خود را تنها گذاشت به امیّد اینکه زود برمیگردد ، چون بازگشت ، سگ با پوزه خونین به استقبالش آمد ، با خود فکر کرد که حتماً سگ به کودک حمله کرده و او را دریده است ، در حالی که عصبانی بود با اسلحه خود به سگ شلیک کرد و با شتاب به درون خانه دوید ، امّا با صحنهای که تصوّرش را نمیکرد مواجه شد.
ماجرا از این قرار بود که گرگی به خانه آنان - که در خارج شهر قرار داشت - وارد شده و به داخل اطاقها میآید و به کودک حمله میکند ، سگ از کودک حمایت کرده با تلاش زیاد و با چنگ و دندان گرگ را به عقب میراند و خود ، خون آلود میگردد ، امّا قضاوت عجولانه صاحبخانه موجب شد که به جای سپاسگزاری ، سگ را بکشد!
صاحبخانه از کار خود پشیمان شد و به سوی سگ آمد تا شاید او را از مرگ برهاند ولی کار از کار گذشته و سگ از بین رفته بود و پشیمانی سودی نداشت. میگوید: به چشمهای سگ که باز بود نگاه کردم و این فریاد را از چشمهای باز این سگ با گوش دل شنیدم که ای انسان! چقدر عجولی و چه زود قضاوت میکنی؟! چرا به درون خانه نرفته و خبر نگرفته مرا کشتی؟! او پس از این جریان تأسّف آور مقالهای نوشت با عنوان « ای انسان چه زود قضاوت میکنی! »