برای بیدار کردن میل به مطالعه در کودکان رازی وجود ندارد ؛ تنها باید آنها را آزاد بگذاریم تا آنچه را واقعاً دوست دارند انتخاب کنند. بسیاری از بچه ها در دوران کودکی در برابر مطالعه بی تفاوت هستند. ولی بهترین هدیه ای که والدین می توانند به کودکانشان بدهند، کمک کردن به آنها در راه کشف و سپس حفظ اشتیاق به مطالعه در طول دوران زندگی است.

در اینجا چند راهکار برای رسیدن به این هدف ارائه شده است:

با کودکانتان صحبت کنید

وقتی مشغول پوشاندن 

لباس  به کودکانتان هستید، غذایی می پزید یا خرید می کنید، برای آنها در مورد کارهایی که انجام می دهید، حرف بزنید . درست مثل این که با افراد بزرگسال روبرو هستید، از افراد و اشیایی که دور و بر آنها هستند ، صحبت کنید. بدین ترتیب کودکان خیلی زود مفهوم لغات را در جمله یاد می گیرند.

برای آنها با صدای بلند کتاب بخوانید

این کار را از همان دوران کودکی شروع کنید. تجربیات نشان داده اند که صدای والدین می تواند کودکان شلوغ را آرام و کودکان آرام را سرگرم کند. اگر همراه کودکانتان کتاب بخوانید ، به آنها نزدیکتر می شوید. این مهمترین چیزی است که می تواند به آنها در یادگیری خواندن کمک کند.

آنها را به مشارکت وا دارید

از کودکانتان بخواهید تصاویر یک داستان را توصیف کنند. بچه های بزرگتر را 

تشویق  کنید تا برای برادر یا خواهر کوچک خود کتاب  بخوانند. شعر یا آواز گروهی مورد علاقه شان را روی نوار ضبط کنید و در اختیار آنان قرار دهید. وقتی بچه ها صدای خودشان را می شنوند، اعتماد به نفس  بیشتری پیدا می کنند و همین امر آنان را تشویق می کند تا پیشرفت کنند.

وقتی کودک شما شروع به یاد گرفتن الفبا می کند، از او بخواهید که حروف الفبایی را که در تیترهای درشت روزنامه ها یا مجلات کهنه چاپ شده است پیدا کند و از روزنامه جدا کند. فعالیت هایی از این قبیل به او کمک خواهند کرد تا با الفبا انس بگیرد.

به علاوه بچه ها باید شما را در حال مطالعه کردن ببینند. آنان از رفتار والدین تبعیت می کنند. در صورتی که متوجه شوند که به مطالعه کردن علاقه مندید آنان نیز چنین خواهند کرد.

مرتب به کتابخانه سربزنید

حتی اگر کودکانتان هنوز خواندن بلد نیستند، متوجه خواهند شد که این امر برای شما اهمیت دارد. آنها را در کتابخانه ای ثبت نام کنید تا کارتی با نام خود داشته باشند و آنها را به استفاده از این کارت تشویق نمائید. مسئولین کتابخانه ها می توانند آنها را در انتخاب کتاب های مورد علاقه شان و نویسندگانی که متناسب سنین آنان هستند، کمک کنند.

تمرین خواندن

توانایی خواندن در سنین پایین همیشه لزوماً به معنای کار خوب و موفقی نیست. والدین می توانند در آموزش خواندن به کودکانشان بسیار مثمر ثمر باشند ولی نباید از نظر دور داشت که اگر کودک آمادگی نداشته باشد، فشار وارد آوردن بر او می تواند نتایج منفی به بار آورد .

تحقیقات نشان داده است که عده ای از کودکانی که والدین مضطرب و نگرانشان آنان را خیلی زود وادار به یادگیری خواندن کرده بودند، دیگر حتی نمی توانستند کلمه ای در مورد کتاب و مطالعه بشنوند.

اغلب کودکان وقتی در خود احساس آمادگی کنند، خواندن را یاد می گیرند. برای برخی از آنان این امر در سنین چهار یا پنج سالگی رخ می دهد و برای برخی دیگر در هفت سالگی .

اغلب مشاهده می شود کودکی به طور مرتب و با شور و هیجان تا سن نوزده سالگی به 

مطالعه  می پردازد ولی ناگهان والدین متوجه می شوند که تلویزیون جای مطالعه را گرفته است. این مسئله دلایل مختلفی دارد ؛ از جمله وقتی بچه ها در مدرسه ابتدایی به خواندن کتاب ها و جزوات درسی می پردازند دیگر هدف مطالعه تنها لذت بردن از کتاب ها نیست. به علاوه ، شاید والدین انتظارات بیش از حدی از فرزندان خود داشته باشند آنان گاهی باید فرزندان خود را آزاد بگذارند تا به تنهایی از عهده حل این مسئله برآیند.

اگر فرزند شما مدام تکرار می کند که از خواندن متنفر است، فکر می کند که این امر کسل کننده یا خیلی مشکل است ، شاید هم حق با او باشد. از معلم فرزندتان بخواهید که از او 

تست  بگیرد. هرچه زودتر به مشکلی پی برده شود، بهتر می توان راه حلی برای آن جست.

اگر حس می کنید نتوانسته اید اشتیاق خود را به مطالعه ، به نوجوانتان منتقل کنید، ناامید نشوید. در زیر چند پیشنهاد برای حل این مشکل ارائه می شود.

واقع بین باشید

اگر نوجوانتان از کودکی از مطالعه ابا داشته ، این انتظار را نداشته باشید که در 

نوجوانی  ناگهان تمام کتاب های نویسندگان کلاسیک را بخواند.

کتاب هایی را به او پیشنهاد کنید که مورد توجه او باشد. مجموعه جدول و سرگرمی هایی را که به او انگیزه دهند، در اختیارش قرار دهید چرا که این مجموعه ها او را به سوی تفکر بیشتر رهنمون خواهند شد. اگر او مشتاق شنیدن موسیقی است ، کتابی در مورد خواننده یا موسیقیدان مورد علاقه اش برای او تهیه کنید و به او بگویید : این کتاب را دیدم و فکر کردم ممکن است خوشت بیاید .

اگر موضوع کتاب برای او جذاب باشد شاید آن را بخواند و بدین ترتیب به مطالعه کتاب های بعدی بپردازد.

الگوی خوبی باشید

اگر شما در تمام طول مدت روز تا دیر وقت 

تلویزیون  را روشن نگاه می دارید، متقاعد کردن نوجوانی در این مورد که مطالعه بهتر از تماشای یک برنامه تلویزیونی است ، مشکل خواهد بود.

همیشه مطالبی برای خواندن در منزل داشته باشید.

مطالعه روزنامه ها و مجلات کم اهمیت نیستند. بچه ها را مشترک مجلاتی کنید که دوست دارند. به خوانندگانی که با سماجت در برابر مطالعه مقاومت می کنند اجازه دهید آنچه را دوست دارند مطالعه کنند و زیاد از انتخاب آنها انتقاد نکنید .

مضطرب نشوید و پرتوقع نباشید

بدانید که تمام کودکان و بخصوص نوجوانان در بخش هایی از زندگی خود اصلاً مطالعه نمی کنند. با گنجاندن مطالعه در زندگی روزمره ، با ایجاد میل و شوق مطالعه در فرزندانتان از کودکی ، به آنان هدیه ارزشمندی خواهید داد که در تمام طول زندگی از آن بهره مند خواهند شد.

راه هاي تشويق كودكان به مطالعه

روزنامه اطلاعات: براي بچه‌ها كتاب بخريد و آن را در دسترس آنها قرار دهيد. بچه‌هايي كه كتابخوان مي‌شوند، معمولاً به خانواده‌هايي تعلق دارند كه كتاب و ساير ابزار مطالعه در خانه مهيا است. نبايد كتابهاي بچه‌ها را خارج از دسترس نگه داريد كه در ديدرس آنها نباشد يا دسترسي به آن نداشته باشند. بهتر است كتابها را روي زمين، نه در جايي بلند و در دسترس آنها قرار دهيد.

خودتان هم مطالعه كنيد. يكي از بهترين راه‌ها براي تشويق كردن بچه‌ها به مطالعه اين است كه خودتان الگوي آنها باشيد. اگر بچه‌ها ببينند كه خودتان هم كتاب مي‌خوانيد و از مطالعه لذت مي‌بريد احتمال اينكه آنها هم چنين عادتي پيدا كنند و اين فعاليت‌ها را پيش بگيرند، بيشتر است.

به آنها كتاب هديه دهيد. كتاب هديه‌اي نسبتاً ارزان و بسيار مفيد است. به علاوه چيزي كه به صورت هديه به كسي داده شود، ارزش و احترام بيشتري پيدا مي‌كند.

مطالعه را به صورت يك تفريح در آوريد. چيزي كه از آن لذت برده شود هميشه مورد علاقه است. داستان كتابها را به صورت نمايش درآوريد، صدايتان را عوض كنيد و بچه‌ها را سرشوق بياوريد. اگر داستان را خسته كننده و حوصله‌بر براي بچه‌ها بخوانيد، هرچقدر هم كه داستان جالب و جذابي باشد، آنها اشتياقي براي دنبال كردن آن نخواهند داشت.

مرتب كتاب بخوانيد هر روز يا حتي چند بار در روز براي بچه‌هاي كوچكتان كتاب بخوانيد. بچه‌هاي بزرگتر را هم تشويق كنيد كه هر روز براي خود مطالعه كنند و در مورد كتابي كه خوانده‌اند با آنها صحبت و گفتگو كنيد.

تلويزيون را خاموش كنيد و كمي خانه را آرام كنيد. خاموش بودن تلويزيون باعث مي‌شود بچه‌ها به دنبال سرگرمي ديگري براي خود باشند. تماشاي بيش از اندازه تلويزيون براي بچه‌ها مضر است، به ويژه اگر بخواهيد آنها را به مطالعه تشويق كنيد.

هر هفته يا هر ماه بچه‌ها را به كتابخانه ببريد تا كتاب‌هاي مورد علاقه‌شان را خودشان انتخاب كنند.

يادتان باشد مجلات و كتاب‌هاي خنده‌دار و مفرح‌ راه بسيار خوبي براي ترغيب بچه‌ها به كتاب خواندن است. يك راه خوب براي تشويق بچه‌ها به مطالعه استفاده از كتاب‌هايي است كه روي CD ضبط شده است.

كتاب‌هاي چند فصلي بخوانيد. كتاب‌هاي چندفصلي خواننده را بيشتر ترغيب به خواندن مي‌كند وباعث مي‌شود براي اطلاع يافتن از آخر داستان دوباره به سراغ كتاب بيايند يا آنقدر خواندنشان را ادامه دهند تا كتاب را به پايان برسانند.

از علاقه بچه‌ها استفاده كرده و كتاب‌هايي با آن نوع شخصيت‌هايي كه دوست دارند برايشان بخريد.

كتاب‌ها را با هم بلند بلند بخوانيد. اين راه براي آموزش مطالعه به بچه‌ها بسيار خوب است چون بچه‌ها عاشق درآوردن صدا هستند. پس هر زمان كه وقت كرديد، با هم نشسته و كتاب‌ها را بلند بخوانيد. مثلاً در آوردن تيك‌تيك ساعت يا تق‌تق زدن به در براي بچه‌ها مي‌تواند سرگرم كننده باشد و علاقه آن‌ها را به خواندن بيشتر مي‌كند.

تشويق كردن بچه‌ها به مطالعه كار چندان دشواري نيست. مي‌بينيد كه راه‌هاي زيادي براي اين كار وجود دارد. به علايق آن‌ها توجه كنيد و برحسب آن كتاب‌هاي مناسبي در اختيارشان قراردهيد تا از همين كودكي با ارزش كتاب و مطالعه آشنا شوند