کاظم مدیر شانه‌چی

حجت‌الاسلام (۱۳۰۶، مشهد - ۱۳۸۱، مشهد) از علمای بنام عرصه حدیث و روایت و از پژوهشگران و اندیشمندان معاصر ایرانی است. او دروس مقدماتی و ادبی حوزه را از محضر علمایی همچون ادیب نیشابوری، ادیب هروی و مدرس یزدی فرا گرفت. وی از بنیان‌گذاران دانشکدهٔ الاهیات دانشگاه مشهد بود.

زندگی

وی پس از طی مقدمات و سطوح در درس خارج فقه و اصول حضرات آیات و علمای برجسته‌ای چون آیت الله حاج میرزا حسین فقیه سبزواری ، حاج شیخ هاشم قزوینی، حاج سعید یونسی اردبیلی، آیت الله خویی، میرزا احمد کفایی و سید محمدهادی میلانی بسیار آموخت و مبانی علمی خود را استوار ساخت، و همچنین علوم عقلی را از استادان فن فرا گرفت و به تدریس پرداخت.

استاد شانه چی از زمان تأسیس دانشکده الهیات دانشگاه مشهد در سال ۱۳۳۷ به همکاری و تدریس در این دانشگاه دعوت شد و در طی دوران تدریس، به تحقیق و تتبع جامعی درباره منابع احادیث و کتب معتبر حدیث شیعی و سنی دست یازیده و آثار ارزشمند خود را با شیوایی تمام در اختیار علاقمندان به علوم اسلامی گذاشت و موفق گردید که از فرزانگانی همچون شیخ آقا بزرگ تهرانی ، آیت الله فقیه سبزواری و آیت الله مهدی الهی قمشه‌ای، اجازه اجتهاد دریافت دارد و خود بعد از آن به تربیت طلاب علوم دینی پرداخت.

آثار

تألیفات استاد شانه چی در زمینه حدیث و فقه اسلامی فراوان بوده که گزیده‌ای از آنها عبارتند از:

علم الحدیث - ترجمه و شرح تبصره - روش استنباط و سنن النبی در ۹ جلد- آیات الاحکام - درایه الحدیث - تاریخ فقه مذاهب اسلامی - حجّ پیغمبر(ص) - مزارات خراسان و تاریخچه ادوار منطق.

استاد مدیر شانه چی علاوه بر تدریس تاریخ اسلام، تاریخ ادیان، آیات الاحکام و ادوار فقه، مقالات فراوانی نگاشته و در زمینه کتابشناسی و نسخه شناسی، چندین فهرست را منتشر ساخته‌است و در راستای شناسایی کتب خطی و نسخه شناسی، سفرهای متعدد به کشور‌های روسیه، آذربایجان، ازبکستان، مصر، ترکیه، سوریه، لبنان، مراکش، واتیکان و اسپانیا نمود و از نسخه‌های نفیسه، عکس برداری و فیش برداری کرد.

کتابخانه تخصصی مرحوم شانه چی در دانشگاه فردوسی مشهد قرار دارد. این کتابخانه دارای بیش از ۷ هزار جلد کتاب، یکصد پایان نامه دانشگاهی اهدایی به مرحوم شانه چی، ۴۵ عنوان کتاب و چندین مقاله علمی، تخصصی و تحقیقی از تألیفات آن مرحوم است. کتابهای اهدایی بیشتر در زمینه تفسیر قرآن کریم، حدیث، فقه، اصول و حقوق اسلامی، کتاب شناسی و علم رجال است. این کتابخانه تخصصی بنا به وصیت مرحوم استاد شانه چی به کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی اهدا شد. از استاد شانه چی آثار و تألیفات فراوانی در زمینه‌های علوم و معارف اسلامی و کتاب شناسی به یادگار مانده‌است.

افتخارات

• چهره ماندگار (سال ۱۳۸۰ شمسی)

مرگ

استاد مدیر شانه چی در بیست و چهارم اردیبهشت ۱۳۸۱ شمسی در ۷۵ سالگی بدرود حیات گفت و در حرم علی بن موسی‌الرضا به خاک سپرده شد.